Σήμερα η προοδευτική διακυβέρνηση δεν είναι ιδεολογική επιλογή.

Είναι εθνική ανάγκη.

Η χώρα βρίσκεται μπροστά σε ταυτόχρονες μεταβάσεις που δεν επιτρέπουν πολιτική αδράνεια: γεωπολιτική αστάθεια, ενεργειακή και κλιματική κρίση, τεχνολογικό μετασχηματισμό της εργασίας, δημογραφική συρρίκνωση, διάχυτη δυσπιστία προς τους θεσμούς. Αυτές οι προκλήσεις δεν αντιμετωπίζονται με διαχείριση ρουτίνας ούτε με επικοινωνιακή υπεροχή. Απαιτούν σχέδιο κοινωνικής συνοχής, δημοκρατικού ελέγχου και μακροπρόθεσμης στρατηγικής.

Κι όμως, η σημερινή πολιτική κυριαρχία δεν συνοδεύεται από πειστική απάντηση στο ερώτημα πού πάει η χώρα. Η ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε ασφάλεια ζωής. Η ψηφιοποίηση συχνά δεν υπόκειται επαρκώς σε δημοκρατικό έλεγχο. Η πράσινη μετάβαση συχνά αγνοεί την κοινωνική δικαιοσύνη. Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία που λειτουργεί, αλλά δεν πιστεύει πια.

Σε τέτοιες συνθήκες, η απουσία μιας πειστικής προοδευτικής πρότασης εξουσίας δεν είναι πρόβλημα της αντιπολίτευσης. Είναι κενό εθνικής στρατηγικής.

Η ανάγκη προοδευτικής διακυβέρνησης δεν αφορά την εναλλαγή κομμάτων. Αφορά απαντήσεις σε τέσσερα κρίσιμα ερωτήματα:

• Πώς διασφαλίζεται η δημοκρατία όταν η εξουσία συγκεντρώνεται σε διοικητικούς, οικονομικούς και ψηφιακούς μηχανισμούς;

• Πώς προστατεύεται η εργασία σε μια εποχή επισφάλειας, ατομικοποίησης και αλγοριθμικού ελέγχου;

• Πώς μετατρέπεται η πράσινη μετάβαση από κόστος σε κοινωνικό όφελος;

• Πώς ανασυγκροτείται ένα κράτος ικανό, δίκαιο και αξιόπιστο;

Αυτά είναι κατεξοχήν προοδευτικά ερωτήματα διακυβέρνησης, όχι συνθήματα διαμαρτυρίας.

Μέσα σε αυτό το κενό επιστρέφει διαρκώς το ίδιο ερώτημα: αν όχι ο Τσίπρας, τότε ποιος;

Το ερώτημα μοιάζει ρεαλιστικό. Είναι όμως πολιτικά φτωχό και στρατηγικά αδιέξοδο.

Μεταθέτει το πρόβλημα από το τι χρειάζεται η χώρα στο ποιος περισσεύει ή λείπει. Μετατρέπει την απουσία εναλλακτικής σε πολιτική στρατηγική. Και αυτό είναι πάντα σημάδι παρακμής.

Το γεγονός ότι δεν έχει αναδειχθεί άλλη προσωπικότητα με το πολιτικό βάρος και τη διεθνή εμπειρία του Αλέξης Τσίπρας δεν συνιστά σχέδιο επιστροφής. Συνιστά ένδειξη ότι ο προοδευτικός χώρος δεν έχει ακόμη ξαναβρεί το κοινωνικό του έρεισμα.

Η προοδευτική παράταξη δεν ηττήθηκε επειδή δεν είχε ηγέτη. Ηττήθηκε επειδή έχασε το συλλογικό της όραμα και το κοινωνικό της «εμείς».

Σήμερα δεν μιλά με καθαρούς όρους στη νέα γενιά που δεν μπορεί να σχεδιάσει τη ζωή της, στον εργαζόμενο που βλέπει το εισόδημα του να εξανεμίζεται, στον πολίτη που αισθάνεται ότι η δημοκρατία δεν τον αφορά.

Χωρίς πολιτική ονομασία αυτής της πραγματικότητας, καμία επιστροφή προσώπου δεν μπορεί να λειτουργήσει μετασχηματιστικά.

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν μπορεί να αποτελέσει υποκατάστατο της ανασυγκρότησης. Μπορεί όμως να ενταχθεί σε αυτήν, αν αποδεχθεί ότι το ζητούμενο δεν είναι η κάλυψη του κενού, αλλά η αλλαγή των όρων του παιχνιδιού: νέο πολιτικό σχέδιο, συλλογική ηγεσία, θεσμική σοβαρότητα και πραγματική αυτοκριτική προς τους πολίτες — όχι προς το κατεστημένο.

Η χώρα δεν έχει ανάγκη από απλή εναλλαγή εξουσίας. Έχει ανάγκη από προοδευτική διακυβέρνηση με δημοκρατικό, κοινωνικό και εθνικό βάθος.

Αν αυτό δεν απαντηθεί, το «αν όχι αυτός, τότε ποιος» δεν θα είναι λύση.

Θα είναι το σύμπτωμα μιας πολιτικής που τελείωσε πριν καν το καταλάβει η ίδια

Ο Βασίλης Τσολακίδης είναι βιοαρχιτέκτονας, σύμβουλος για την βιώσιμη ανάπτυξη.

Διαβάστε επίσης:

Δέος, συγκίνηση και δύναμη για τις μάχες που έρχονται

Η αντιπολίτευση και οι… προσευχές της κυβέρνησης

Θα τολμήσει το ΠΑΣΟΚ μια πολιτική και προγραμματική υπέρβαση;