Χάος και βία στο Μεξικό μετά την εξόντωση του «Ελ Μέντσο» - Εγκλωβισμένοι τουρίστες, φόβοι για ολοκληρωτικό πόλεμο αντιποίνων
Σκηνές χάους εκτυλίχθηκαν στο Μεξικό, μετά τη στρατιωτική επιχείρηση εξόντωσης ενός από τους πιο καταζητούμενους εμπόρους ναρκωτικών στον κόσμο, του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, ή «Ελ Μέντσο», αρχηγού του Jalisco New Generation, ενός από τα μεγαλύτερα και σκληρότερα καρτέλ της χώρας. Την ώρα που η κυβέρνηση του Μεξικού θριαμβολογεί για ιστορική νίκη στη μάχη κατά των ναρκωτικών, οδοφράγματα, φωτιές, πυροβολισμοί, εγκλωβισμένοι τουρίστες, εκκλήσεις για παραμονή στα σπίτια, ποδοσφαιρικοί αγώνες που ακυρώνονται και φήμες για «εμφύλιο» εντός του καρτέλ είναι το σκηνικό που βιώνει η χώρα
Τα αντίποινα του οργανωμένου εγκλήματος για τον θάνατο του βαρόνου των ναρκωτικών, δεν είναι απλώς κύμα βίας αλλά ολοκληρωτικός πόλεμος που έχει παραλύσει δημόσιες συγκοινωνίες, πτήσεις και κάθε οικονομική δραστηριότητα σε τουλάχιστον δώδεκα πολιτείες, σύμφωνα με αναλυτές.
Την ίδια ώρα, το Μεξικό αναπτύσσει 2.500 στρατιώτες στο δυτικό τμήμα της χώρας, ως μέτρο «αποτροπής» απέναντι στο κύμα βίας, ανακοίνωσε ο υπουργός Αμυνας Ρικάρντο Τρεβίγια.
«Περί τους 7.000 στρατιώτες στάθμευαν ήδη στην πολιτεία Χαλίσκο, άρα η στρατιωτική παρουσία θα ενισχυθεί» στην περιοχή αυτή όπου δρα το Καρτέλ του Χαλίσκο Νουέβα Χενερασιόν (Cartel de Jalisco Nueva Generacion, CJNG), δήλωσε ο υπουργός Αμυνας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πληροφορίες για τον αρχηγό του καρτέλ ναρκωτικών, οι οποίοι οδήγησαν τις αρχές στον εντοπισμό του και τελικά στον θάνατό του μετά από ανταλλαγή πυροβολισμών, προέκυψαν και αξιοποιήθηκαν από ερωτικό σύντροφο.
Η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ δήλωσε κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου ότι «δεν υπήρξε συμμετοχή των δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιχείρηση», αλλά «πολλή ανταλλαγή πληροφοριών».
Σύμφωνα με τον σύμβουλο ασφαλείας David Saucedo, με έδρα το Μεξικό, η δολοφονία του «Ελ Μέντσο» ενδέχεται να προκαλέσει ένα νέο κύμα βίας σε ολόκληρη τη χώρα, ως αντίποινα για την κυβερνητική επιχείρηση. «Αυτό δεν φαινόταν να είναι απλώς μια επιχείρηση για τη σύλληψη του “Ελ Μέντσο”, αλλά για την εξόντωσή του, για τη χρήση θανατηφόρας βίας για να τον εξουδετερώσουν», είπε. «Στον υπόκοσμο του εγκλήματος, τέτοιες ενέργειες δεν αγνοούνται απλά. Η αντίδραση είναι αυτή που βλέπουμε τώρα: ναρκοτρομοκρατία, αποκλεισμοί και πυρκαγιές σε παντοπωλεία σε όλο το Μεξικό», πρόσθεσε, προειδοποιώντας ότι ένας «ολικός πόλεμος κατά του μεξικανικού κράτους» παραμένει πιθανό σενάριο.
Μέλος του καρτέλ Jalisco New Generation δήλωσε στο Reuters ότι οι πυρκαγιές και οι πυροβολισμοί αποτελούσαν εκδίκηση για τη δολοφονία του «Ελ Μέντσο» και προειδοποίησε για περαιτέρω αιματοχυσία, καθώς διάφορες ομάδες προσπαθούν να πάρουν τον έλεγχο του καρτέλ του.
«Οι επιθέσεις ήταν εκδίκηση για το θάνατο του ηγέτη, αρχικά εναντίον της κυβέρνησης και από δυσαρέσκεια», δήλωσε. «Αλλά αργότερα θα ακολουθήσουν οι εσωτερικές δολοφονίες, από τις ομάδες που κινούνται για να αναλάβουν τον έλεγχο», είπε επίσης.
Ο 59χρονος ηγέτης του καρτέλ σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια ανταλλαγής πυροβολισμών, αφού ο μεξικανικός στρατός επιχείρησε να τον συλλάβει σε μια επιδρομή με τη βοήθεια της Ουάσινγκτον, μέσω πληροφοριών που έλαβε, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν τη γειτονική τους χώρα να λάβει πιο επιθετικά μέτρα κατά των ομάδων που διακινούν φαιντανύλη, μεθαμφεταμίνη και κοκαΐνη.
Η επιχείρηση πυροδότησε ένα κύμα βίας, με ένοπλους να μπλοκάρουν μεγάλους δρόμους, να πυρπολούν αυτοκίνητα και λεωφορεία και να μάχονται με τις κυβερνητικές δυνάμεις. Υπήρξαν επιθέσεις σε 20 από τις 31 πολιτείες του Μεξικού, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Πόλεμος
Τουλάχιστον 25 μέλη της Εθνοφυλακής του Μεξικού μαζί με έναν αστυνομικό και έναν δικαστικό υπάλληλο σκοτώθηκαν στο Μεξικό κατά τις επιθέσεις του Καρτέλ του Χαλίσκο Νέα Γενιά (Cartel de Jalisco Nueva Generacion, CJNG) μετά την στρατιωτική επιχείρηση κατά την οποία σκοτώθηκε ο αρχηγός του Νεμέσιο Οσεγκέρα ή Ελ Μέντσο, ανακοίνωσε ο υπουργός Ασφαλείας Ομαρ Γκαρσία Χαρφούχ.
Κατά το κύμα βίας που εξαπέλυσε το καρτέλ στην πολιτεία Χαλίσκο, μία γυναίκα σκοτώθηκε, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν 30 μέλη του καρτέλ, διευκρίνισε ο υπουργός Ασφαλείας.
Η εφημερίδα ανέφερε ότι μεταξύ των θυμάτων ήταν 17 μέλη των κρατικών και ομοσπονδιακών δυνάμεων ασφαλείας και οκτώ μέλη του συνδικάτου του Ελ Μέντσο, του Jalisco New Generation Cartel (CJNG), το οποίο έχει καταστεί η πιο ισχυρή και διαβόητη εγκληματική οργάνωση του Μεξικού.
Τα σχολεία έκλεισαν σε αρκετές μεξικανικές πολιτείες και οι ξένες κυβερνήσεις προειδοποίησαν τους πολίτες τους να παραμείνουν μέσα στα σπίτια τους.
Καθώς το χάος εξαπλωνόταν, ο κυβερνήτης του Χαλίσκο, Πάμπλο Λέμους Ναβάρο, προέτρεψε τα 8 εκατομμύρια πολίτες του να μείνουν σπίτι. Ο Λέμους δήλωσε, παράλληλα, ότι οι υπηρεσίες δημόσιων συγκοινωνιών αναστέλλονται.
Η Γκουανταλαχάρα, η πρωτεύουσα της πολιτείας Χαλίσκο και η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Μεξικού, έχει παραλύσει, ενώ οι έντρομοι κάτοικοι παρέμειναν σπίτι.
Πόλεις όπως το Puerto Vallarta και η Chapala και η Guadalajara, ήταν επίσης μεταξύ αυτών που επηρεάστηκαν από τις αναταραχές, όπως και οι πολιτείες Baja California, Quintana Roo, Nayarit και Sinaloa.
Οι λειτουργίες των διοδίων στην Πουέμπλα, το Γκερέρο, το Ταμαουλίπας, το Ναγιαρίτ, το Σαν Λουίς Ποτόσι, την Τιχουάνα, το Κερετάρο, το Βερακρούζ και το Μαζατλάν «περιορίστηκαν προσωρινά», λόγω «αποκλεισμών που έχουν επηρεάσει τους αυτοκινητιστές».
Την ίδια ώρα, οι περισσότερες πτήσεις προς το τουριστικό θέρετερο Πουέρτο Βαγιάρτα ανεστάλησαν και οι διεθνείς αεροπορικές εταιρείες ακύρωναν δεκάδες ταξίδια, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για εγκλωβισμένους τουρίστες.
Αεροπορικές εταιρείες συμπεριλαμβανομένων των Air Canada, United Airlines και American Airlines, έχουν ακυρώσει πτήσεις προς το Χαλίσκο, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και η βρετανική κυβέρνηση προειδοποιούν τους ξένους υπήκοους να μείνουν σε καταφύγιο εάν βρίσκονται σε Χαλίσκο, Ταμαουλίπας, Μιτσοακάν, Γκερέρο και Νουέβο Λεόν.
«Λόγω των συνεχιζόμενων επιχειρήσεων (των δυνάμεων) ασφαλείας, των οδοφραγμάτων και της εγκληματικής δραστηριότητας, οι αμερικανοί πολίτες στις αναφερθείσες περιοχές θα πρέπει να παραμείνουν σε ασφαλή καταφύγια μέχρι νεωτέρας», υπογραμμίζει η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Μεξικό
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σάινμπαουμ, απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, με τις Αρχές να ανακοινώνουν αργά την Κυριακή ότι είχαν εκκαθαρίσει τα περισσότερα από τα περισσότερα από 250 οδοφράγματα των καρτέλ σε 20 πολιτείες.
Αρκετές χώρες εξέδωσαν προειδοποιήσεις και οδηγίες προς τους πολίτες τους μετά την έκρηξη της βίας.
Σε 12 πολιτείες αναφέρθηκαν πύρινα οδοφράγματα, λεηλασίες και πυρπολισμοί καταστημάτων και υποκαταστημάτων τραπεζών.
Η επιχείρηση
Στις 22 Φεβρουαρίου 2026, οι μεξικανικές στρατιωτικές δυνάμεις – σε μια μεγάλη επιχείρηση που υποστηρίχθηκε και από αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών – σκότωσαν τον El Mencho σε επιχείρηση στο Τάπαλπα, στην πολιτεία Χαλίσκο. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης επικράτησε ανταλλαγή πυρών και ο ίδιος τραυματίστηκε σοβαρά. Λίγη ώρα αργότερα πέθανε κατά τη μεταφορά του με στρατιωτικό ελικόπτερο στο Μεξικό.
Η Ουάσινγκτον είχε προσφέρει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σύλληψή του και ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ παρείχαν υποστήριξη από τις υπηρεσίες πληροφοριών στην επιχείρηση.
Οι κυβερνητικές δυνάμεις κατέσχεσαν όπλα, συμπεριλαμβανομένων εκτοξευτών πυραύλων, ανακοίνωσε το Υπουργείο Άμυνας του Μεξικούν περιγράφοντας επιχείρηση από τιςΕιδικές Δυνάμεις του Μεξικανικού Στρατού με συνδρομή αεροσκαφών της πολεμικής αεροπορίας και της Δύναμης Άμεσης Αντίδρασης της Εθνοφρουράς.
Το καρτέλ διακινούσε κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνες, φαιντανύλη και μετανάστες προς τις ΗΠΑ, ενώ «καινοτόμησε» στη βία, χρησιμοποιώντας drones και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς και έγινε διαβόητο για τις τολμηρές επιθέσεις κατά των μεξικανικών δυνάμεων ασφαλείας, όπως η κατάρριψη στρατιωτικού ελικοπτέρου το 2015 και η αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του αρχηγού της αστυνομίας της Πόλης του Μεξικού, Ομάρ Γκαρσία Χαρφούς.
Καθώς τα στρατεύματα κινούνταν για να συλλάβουν μέλη του καρτέλ της «Νέας Γενιάς του Χαλίσκο», δέχτηκαν πυρά και τα ανταπέδωσαν, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή.
«Στρατιωτικό προσωπικό δέχτηκε επίθεση και, σε αυτοάμυνα, απέκρουσε την επιθετικότητα», σκοτώνοντας τέσσερα μέλη του καρτέλ επί τόπου και τραυματίζοντας τρία άλλα, συμπεριλαμβανομένου του Οσεγκερούα, ο οποίος πέθανε κατά τη μεταφορά του με ελικόπτερο σε νοσοκομείο.
Δύο άλλα φερόμενα μέλη συμμορίας συνελήφθησαν.
Υπό κράτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μέλη του καρτέλ, με ορισμένους να εκτίουν μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης, σύμφωνα με την Υπηρεσία Δίωξης Ναρκωτικών. Μεταξύ αυτών ο Abigael González Valencia, κουνιάδος του «Ελ Μέντσο», που αντιμετωπίζει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών στις ΗΠΑ ως επικεφαλής του καρτέλ Los Cuinis
Οι ΗΠΑ είχαν παράσχει στο Μεξικό πληροφορίες που βοήθησαν την επιχείρησή του να συλλάβει τον Ελ Μέντσο.
Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολίν Λίβιτ, δήλωσε αργά το βράδυ της Κυριακής ότι ο Ελ Μέντσο ήταν «κορυφαίος στόχος για την κυβέρνηση του Μεξικού και των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του εμπορίου φαιντανύλης στην πατρίδα μας».
Ποιος ήταν ο Ελ Μέντσο
Ο Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», βρέθηκε από καλλιεργητής μαριχουάνας στη δυτική πολιτεία Μιτσοακάν, στο τιμόνι του «Καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο» (CJNG), μέσω επιθετικότητας, φιλοδοξίας, βαρβαρότητας και σκληρότητας.
Μετακόμισε στις ΗΠΑ ως παράτυπος μετανάστης τη δεκαετία του 1980 και ακολούθησαν διάφορες συλλήψεις για ναρκωτικά στην Καλιφόρνια, προτού τελικά καταδικαστεί σε πολυετή φυλάκιση.
Απελάθηκε πίσω στο Μεξικό σε ηλικία 30 ετών και άρχισε να αφοσιώνεται πλήρως στη δράση των καρτέλ. Εργάστηκε για το καρτέλ «Μιλένιο» και επωφελήθηκε από την κατάρρευση του καρτέλ Σιναλόα μετά την έκδοση του ηγέτη του, Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, στις ΗΠΑ. Οι επακόλουθες μάχες μεταξύ αντιμαχόμενων φατριών στη Σιναλόα τελικά διέλυσαν την ομάδα και το καρτέλ της Νέας Γενιάς ανέλαβε μερίδα του λέοντος στο εμπόριο φαιντανύλης.
Η κυβέρνηση της προέδρου του Μεξικού, Κλαούντια Σάινμπαουμ, υπενθυμίζει ήδη ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ζητήσει δράση από το Μεξικό μετά τη μετανάστευση και για περιορισμό του εμπορίου φαιντανύλης.
Φήμες για «εμφύλιο» στο καρτέλ
Το καρτέλ Jalisco New Generation φέρεται να βρίσκεται αντιμέτωπο με διαμάχη για τη διαδοχή, σύμφωνα με τον σύμβουλο ασφαλείας David Saucedo, με έδρα το Μεξικό. Η γραμμή διαδοχής του καρτέλ έχει διακοπεί, δήλωσε ο Saucedo στο CNN. Ο γιος του «Ελ Μέντσο», Ρούμπεν Οσεγκέρα Γκονζάλες, αλλιώς «Ελ Μεντσίτο», βρίσκεται φυλακισμένος στις ΗΠΑ, αφήνοντας μόνο έναν αδελφό και έναν θετό γιο, ο οποίος, σύμφωνα με τον Saucedo, «εξακολουθεί να μην έχει επιρροή μεταξύ των άλλων διοικητών του καρτέλ».
Το κενό ηγεσίας θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν εσωτερικό πόλεμο, όπως η σύγκρουση που ξέσπασε στο καρτέλ Σιναλόα όταν αντιμετώπισε ένα κενό εξουσίας μετά τη σύλληψη του Ismael «El Mayo» Zambada το 2024.
Η σύγκρουση τροφοδοτήθηκε από την έλλειψη σαφούς διαδόχου από την οικογένεια. Ενώ είναι πιθανή μια βίαιη διαμάχη για τη διαδοχή, οι διοικητές του καρτέλ θα μπορούσαν επίσης να διαπραγματευτούν μια ομαλή μετάβαση της εξουσίας.
Μεταξύ των υποψηφίων, ο Saucedo ανέφερε τους Ricardo Ruiz Velasco («El Doble R»), Audias Flores («El Jardinero» ή «Ο Κηπουρός»), έναν άλλο γνωστό ως «El Sapo» και μια τέταρτη προσωπικότητα – τον πρώην επικεφαλής ασφαλείας του «Ελ Μέντσο» – για τον οποίο λίγα είναι γνωστά.
Έκθεση του Σεπτεμβρίου 2025 της Διεύθυνσης Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ ταυτοποίησε τον El Sapo ως Hugo Mendoza Gaytan και ανέφερε επίσης τον θετό γιο του Οσεγκέρα , Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονζάλες («El Pelon»), και τον γαμπρό του, Χούλιο Αλμπέρτο Καστίγιο Ροντρίγκες («El Chorro»), ως μέλη της ηγεσίας του καρτέλ.
Η εξόντωσή του θεωρείται από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην αντι-ναρκωτική μάχη του Μεξικού, αλλά προκάλεσε άμεσες και βίαιες αντιδράσεις από μέλη του καρτέλ. Σε πολλές πολιτείες, όπως Χαλίσκο, Γκουαναχουάτο και Μιτσόακαν, οργάνωσαν δρόμους αποκλεισμένους με καμένα οχήματα, μπλόκα και επιθέσεις, δημιουργώντας κλίμα φόβου και αναστάτωσης σε μεγάλες πόλεις και σχεδόν οδηγώντας σε προσωρινό χάος στους δρόμους.
Ο ρόλος του καρτέλ που ηγείτο
Το Jalisco New Generation Cartel (CJNG) υπό τον El Mencho:
• Αποτελούσε ένα από τα πιο ισχυρά καρτέλ του Μεξικού με ευρεία παρουσία ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, διακινώντας τεράστιες ποσότητες ναρκωτικών.
• Ήταν στόχος σκληρής πίεσης από διεθνείς, κυρίως αμερικανικές, αρχές εξαιτίας της εμπλοκής του όχι μόνο στη διακίνηση ναρκωτικών αλλά και σε επιθέσεις κατά δημόσιων αξιωματούχων.
Η δολοφονία του El Mencho πιθανόν να σηματοδοτεί μια νέα φάση στη «ναρκωπολεμική» κατάσταση στο Μεξικό, με πιθανούς ανταγωνισμούς για τη διαδοχή του και αυξημένη βία στο άμεσο μέλλον — ένα φαινόμενο που παρατηρείται παραδοσιακά όταν μεγάλοι «βαρώνοι» πέφτουν από το απυρόβλητο.
Το Καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (CJNG)
Το CJNG εμφανίστηκε περίπου το 2010 και μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκε σε έναν από τους δύο-τρεις ισχυρότερους εγκληματικούς οργανισμούς στο Μεξικό.
Τι το έκανε τόσο ισχυρό;
1. Στρατιωτική δομή
Το CJNG λειτούργησε με παραστρατιωτική λογική. Οπλισμένοι άνδρες με στολές, θωρακισμένα οχήματα και συντονισμένες επιχειρήσεις δημιούργησαν εικόνα «ιδιωτικού στρατού».
2. Επιθετική επέκταση
Σε αντίθεση με άλλα καρτέλ που διαπραγματεύονταν σφαίρες επιρροής, το CJNG επεκτεινόταν βίαια σε νέες πολιτείες, συγκρουόμενο ανοιχτά με ανταγωνιστές.
3. Διεθνής διασύνδεση
Το καρτέλ έγινε βασικός παίκτης στη διακίνηση:
• Μεθαμφεταμινών
• Κοκαΐνης
• Φεντανύλης προς τις ΗΠΑ
Η ισχυρή παρουσία του στις αμερικανικές αγορές το έφερε στο στόχαστρο ομοσπονδιακών υπηρεσιών και οδήγησε σε πολυετείς επιχειρήσεις εντοπισμού του ηγέτη του.
Η βία ως «υπογραφή»
Το CJNG έγινε γνωστό για:
• Μαζικά μπλόκα με καμένα οχήματα σε αυτοκινητοδρόμους
• Συντονισμένες επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα
• Δημόσια «μηνύματα» ισχύος μέσω βίντεο
Όταν ο El Mencho σκοτώθηκε σε στρατιωτική επιχείρηση, οι αντιδράσεις ήταν άμεσες. Σε αρκετές πολιτείες σημειώθηκαν εμπρησμοί, αποκλεισμοί δρόμων και συγκρούσεις, δείγμα του πόσο οργανωμένη και ενεργή παρέμενε η δομή του καρτέλ.
Τι σημαίνει η απουσία του
Η εξόντωση ενός τόσο ισχυρού ηγέτη δεν συνεπάγεται αυτόματα τη διάλυση του οργανισμού. Συχνά οδηγεί:
• Σε εσωτερικές συγκρούσεις διαδοχής
• Σε προσωρινή κλιμάκωση της βίας
• Σε ανακατανομή ισχύος μεταξύ καρτέλ
Το CJNG, με βαθιά ριζωμένη δομή και διεθνή δίκτυα, δεν ήταν μια «μονοπρόσωπη» οργάνωση. Ο El Mencho υπήρξε ο αρχιτέκτονας και το σύμβολο ισχύος, αλλά η επιρροή του βασίστηκε σε ένα ήδη εδραιωμένο σύστημα.
Διαβάστε επίσης:
Ορκίστηκε η νέα κυβέρνηση της Ολλανδίας υπό τον κεντρώο Ρομπ Γέτεν
«Φύγετε από το Ιράν»: Η Ινδία καλεί τους πολίτες της να εγκαταλείψουν τη χώρα