Έντονες αντιδράσεις στις ΗΠΑ έχουν προκαλέσει τα στοιχήματα σε διαδικτυακές αγορές προβλέψεων σχετικά με την απομάκρυνση του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, λίγο πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στην Τεχεράνη.

Οι πλατφόρμες Kalshi και Polymarket, οι δύο μεγαλύτερες του είδους τους, επέτρεπαν στους χρήστες να στοιχηματίσουν στο ενδεχόμενο ο Χαμενεΐ να βρεθεί «εκτός εξουσίας» μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Μετά την ανακοίνωση του θανάτου του, τα στοιχήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο πολιτικής και ρυθμιστικής διαμάχης, όπως αναφέρει η Wall Street Journal.

Πολιτικές αντιδράσεις και καταγγελίες

Αμερικανοί γερουσιαστές εξέφρασαν έντονες ενστάσεις για το κατά πόσο είναι θεμιτό να λειτουργούν αγορές που συνδέονται έμμεσα με γεγονότα πολέμου ή με τον θάνατο πολιτικών προσώπων. Ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι χαρακτήρισε «παράλογο» το ότι τέτοιου είδους στοιχήματα είναι νόμιμα και προανήγγειλε νομοθετική πρωτοβουλία για την απαγόρευσή τους.

Παράλληλα, διατυπώθηκαν ερωτήματα για το αν κάποιοι επενδυτές διέθεταν εσωτερική πληροφόρηση πριν από τα πλήγματα.

Ύποπτες κινήσεις και μεγάλα κέρδη

Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης blockchain Bubblemaps, εντοπίστηκαν «έξι ύποπτοι insiders» που φέρονται να κέρδισαν συνολικά 1,2 εκατ. δολάρια στοιχηματίζοντας μέσω της Polymarket σε αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν.

Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν ποντάρει ότι το πλήγμα θα πραγματοποιούνταν έως τις 28 Φεβρουαρίου — ημερομηνία που τελικά αποδείχθηκε ακριβής. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, χρήστης επένδυσε 26.000 δολάρια και αποκόμισε πάνω από 200.000 δολάρια, καταγράφοντας απόδοση άνω του 657%.

Η άνοδος των πιθανοτήτων ήταν εντυπωσιακή. Για μεγάλο μέρος του έτους, τα στοιχήματα για απομάκρυνση του Χαμενεΐ θεωρούνταν απίθανα σενάρια. Στην Polymarket, οι πιθανότητες δεν είχαν ξεπεράσει ποτέ το 50%. Ωστόσο, περίπου τα μεσάνυχτα — λίγες ώρες πριν από τις πρώτες συντονισμένες επιθέσεις — οι εκτιμήσεις εκτινάχθηκαν από κάτω του 25% σε πάνω από 50%. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πρωινού, καθώς κυκλοφορούσαν φήμες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Χαμενεΐ είχε σκοτωθεί, οι πιθανότητες συνέχισαν να αυξάνονται.

Δεν είναι η πρώτη φορά που τέτοιες αγορές συνδέονται με αμφιλεγόμενα κέρδη. Νωρίτερα μέσα στον μήνα, το Ισραήλ συνέλαβε εφέδρους στρατιώτες για χρήση ευαίσθητων πληροφοριών σε στοιχήματα σχετικά με άλλα πλήγματα. Τον προηγούμενο μήνα, ανώνυμος trader είχε αποκομίσει 400.000 δολάρια στοιχηματίζοντας στην πτώση του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.

Ρυθμιζόμενη και μη ρυθμιζόμενη αγορά

Η Kalshi, που λειτουργεί υπό αμερικανική ρυθμιστική εποπτεία, δεν επιτρέπει στοιχήματα που αφορούν άμεσα δολοφονίες ή πολεμικές ενέργειες. Ωστόσο, η αγορά για τον Χαμενεΐ διατυπωνόταν ως στοίχημα για το αν θα παραμείνει στη θέση του, χωρίς ρητή αναφορά σε θάνατο.

Αντίθετα, η Polymarket λειτουργεί υπεράκτια και δεν υπόκειται στο ίδιο ρυθμιστικό πλαίσιο. Εκεί, οι χρήστες μπορούσαν να στοιχηματίσουν ακόμη και στην ημερομηνία ενδεχόμενου πλήγματος.

Επικριτές υποστηρίζουν ότι τέτοιες διατυπώσεις αποτελούν έμμεσο τρόπο στοιχηματισμού σε γεγονότα που σχετίζονται με βία. Οι εταιρείες, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι οι αγορές προβλέψεων συμβάλλουν στη συλλογική αποτίμηση πιθανών εξελίξεων και στη διαμόρφωση πιο ακριβών εκτιμήσεων για σημαντικά παγκόσμια γεγονότα.

Διαμαρτυρίες χρηστών και αποζημιώσεις

Μετά την ανακοίνωση του θανάτου του Χαμενεΐ, προκλήθηκε σύγχυση σχετικά με τον τρόπο διευθέτησης των στοιχημάτων. Η Kalshi ανακοίνωσε ότι θα επιστρέψει όλες τις προμήθειες που εισπράχθηκανκαι ότι οι πληρωμές θα γίνουν με βάση την τελευταία τιμή συναλλαγής πριν από την επιβεβαιωμένη είδηση θανάτου. Το συνολικό κόστος των επιστροφών και αποζημιώσεων ανήλθε σε 2,2 εκατ. δολάρια.

Παρά τις διευκρινίσεις, αρκετοί χρήστες υποστήριξαν ότι ζημιώθηκαν, ακόμη κι αν είχαν στοιχηματίσει στην απομάκρυνση του Ιρανού ηγέτη από την εξουσία.

Το επόμενο βήμα

Το ζήτημα αναμένεται να εξεταστεί από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων (CFTC), η οποία εποπτεύει τις ρυθμιζόμενες αγορές προβλέψεων στις ΗΠΑ και έχει τη δυνατότητα να απαγορεύσει συμβόλαια που κρίνει αντίθετα προς το δημόσιο συμφέρον.

Η υπόθεση ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για τα όρια των αγορών προβλέψεων: πού τελειώνει η οικονομική εκτίμηση πολιτικών εξελίξεων και πού αρχίζει η ηθική και νομική ευθύνη όταν το αντικείμενο των στοιχημάτων αγγίζει τον πόλεμο και τον θάνατο.

Διαβάστε επίσης

Ο Μόντι παροτρύνει τον Νετανιάχου να βάλει τέλος «γρήγορα» στον πόλεμο εναντίον του Ιράν

Κύπρος: Drone προκάλεσε «περιορισμένες ζημιές» στη RAF Ακρωτηρίου, πληροφορίες και για δεύτερο UAV – «Δεν μετέχουμε στη στρατιωτική επιχείρηση» δήλωσε ο Χριστοδουλίδης

Ρούμπιο και Χέγκσεθ αύριο στο Κογκρέσο για να ενημερώσουν σχετικά με τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν