Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της αμερικανικής απόφασης να πλήξει το Ιράν, καθώς και στις δραματικές μέρες που ακολούθησαν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μαζί με την κυβέρνησή του, παρουσίασαν πολλές και συχνά αντιφατικές εκδοχές για την ανάγκη των επιθέσεων. Ουσιαστικά, οι εξηγήσεις τους μεταβάλλονταν διαρκώς, συχνά υπερβαίνοντας ή αντιφάσκοντας με τα στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών, με στόχο να δικαιολογήσουν τις κινήσεις της Ουάσινγκτον και τους τελικούς της στόχους.

Πριν από τις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις του Σαββάτου που οδήγησαν στη δολοφονία του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Τραμπ και οι κορυφαίοι συνεργάτες του εμφανίζονταν να υπερεκτιμούν τις δυνατότητες της Τεχεράνης να επιτεθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και την πρόοδο του πυρηνικού της προγράμματος, όπως αποκάλυψαν ανώνυμες πηγές στο CNN.

Μετά το αρχικό κύμα επιθέσεων, ο πρόεδρος επικαλέστηκε μια «άμεση απειλή» για τις ΗΠΑ, ενώ αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η δράση είχε προληπτικό χαρακτήρα απέναντι σε πιθανές επιθέσεις του Ιράν σε αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Ωστόσο, ενημερώσεις του Πενταγώνου διέψευδαν αυτούς τους ισχυρισμούς, διαβεβαιώνοντας ότι η Τεχεράνη δεν σχεδίαζε επίθεση εκτός εάν δεχόταν πρώτα πλήγμα.

Μετατοπίσεις στους λόγους της επίθεσης

Οι αιτιάσεις που παρουσίασε η Ουάσινγκτον για να αιτιολογήσει τη στρατιωτική δράση μετατοπίστηκαν επανειλημμένα. Αρχικά, ο Τραμπ επικαλέστηκε την προστασία των Ιρανών διαδηλωτών του Ιανουαρίου. Στη συνέχεια, η αιτιολόγηση επικεντρώθηκε στην προστασία των ΗΠΑ από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων και όπλων μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και στην απομάκρυνση ενός καθεστώτος που υποστηρίζει τρομοκράτες υπεύθυνους για θανάτους Αμερικανών εδώ και δεκαετίες. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος κάλεσε τον ιρανικό λαό να αναλάβει τον έλεγχο της χώρας του, παρά τις διαβεβαιώσεις κορυφαίων αξιωματούχων ότι η στρατιωτική δράση δεν είχε στόχο την αλλαγή καθεστώτος.

«Έχουμε δει τον στόχο αυτής της επιχείρησης να έχει αλλάξει τέσσερις ή πέντε φορές μέχρι τώρα», σημείωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Βιρτζίνια, Μαρκ Γουόρνερ, μέλος της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι συνεχείς αλλαγές στους λόγους της επίθεσης είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς ο Τραμπ και η κυβέρνηση αφιέρωσαν ελάχιστο χρόνο για να εξηγήσουν δημόσια την αναγκαιότητα της στρατιωτικής δράσης πριν ξεκινήσει και πριν αρχίσουν να καταγράφονται απώλειες αμερικανικού προσωπικού. Ήδη, έξι στρατιωτικοί των ΗΠΑ έχουν χάσει τη ζωή τους από ιρανικά αντίποινα, και ο πρόεδρος προειδοποίησε ότι ο αριθμός πιθανόν να αυξηθεί.

Απογοήτευση κοινής γνώμης

Η στρατιωτική επέμβαση ξεκίνησε σε ένα πλαίσιο επιφυλακτικής κοινής γνώμης που δεν ενέκρινε τη δράση. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση του CNN έδειξε ότι σχεδόν 6 στους 10 Αμερικανούς αποδοκιμάζουν την επέμβαση, ανησυχώντας για μια παρατεταμένη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Η εικόνα θυμίζει την αρχική στήριξη του κοινού στην εισβολή του Τζορτζ Μπους στο Ιράκ, η οποία σταδιακά μετατράπηκε σε απογοήτευση λόγω αυξανόμενων απωλειών και ψευδών ισχυρισμών για όπλα μαζικής καταστροφής.

Υπερεκτίμηση της απειλής

Σύμφωνα με πηγές και μη διαβαθμισμένες εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών, ο Τραμπ και οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του υπερεκτίμησαν την ικανότητα του Ιράν να απειλήσει τις ΗΠΑ. Στην ομιλία του για την Κατάσταση της Έθνους, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Ιράν «εργαζόταν για την κατασκευή πυραύλων που σύντομα θα μπορούν να φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», επαναλαμβάνοντας τη θέση αυτή στο πρώτο βίντεο μετά τις επιθέσεις του Σαββάτου. Πηγές του CNN επιβεβαιώνουν ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν υποστηρίζονται από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.

Ο Τραμπ έχει επίσης υπερεκτιμήσει την πρόοδο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο, όπως ανέφερε, είχε «εξαλειφθεί» μετά από προηγούμενες επιθέσεις σε ιρανικές εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο. Ωστόσο, η Τεχεράνη παραμένει απειλή για τις αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, διαθέτοντας βαλλιστικούς πυραύλους μικρής εμβέλειας, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν κατά των αμερικανικών βάσεων μετά το πρώτο κύμα επιθέσεων.

Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ανέφερε ότι η στρατιωτική επιχείρηση είχε στόχο την κατασκευή «ισχυρών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών για να δημιουργήσει μια συμβατική ασπίδα για τις πυρηνικές του φιλοδοξίες», αν και το Ιράν διαθέτει οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών εδώ και χρόνια.

Ασάφεια για το μέλλον και τη διάρκεια του πολέμου

Σε σειρά σύντομων τηλεφωνικών συνεντεύξεων μετά τις επιθέσεις, ο Τραμπ απέφυγε να δώσει σαφείς απαντήσεις σχετικά με τη διάρκεια της στρατιωτικής εκστρατείας και τον έλεγχο του Ιράν.

Ο πρόεδρος ανέφερε ότι υπάρχουν «αρκετές καλές επιλογές για να ηγηθούν του Ιράν», χωρίς να τις κατονομάσει. Σε συνέντευξή του στο ABC, σημείωσε ότι πολλές από αυτές πιθανόν έχουν πλέον «ακυρωθεί» από τις επιθέσεις του περασμένου Σαββάτου: «Η επίθεση ήταν τόσο επιτυχημένη που απέκλεισε πολλούς υποψηφίους. Κάποιους που σκεφτόμασταν, είναι όλοι νεκροί».

Διαβάστε επίσης:

Φιντάν: «Λανθασμένη στρατηγική τα πλήγματα του Ιράν» – Τα δύο σενάρια για την εξέλιξη του πολέμου

Ισπανία: Τέσσερις νεκροί από κατάρρευση ξύλινης γέφυρας σε παραλία της Σανταντέρ

Διάδοχος του Χαμενεΐ ο μεγαλύτερος γιος του: Ο Μοτζτάμπα Χοσεϊνί νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν