Οι πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή γεννούν φόβο και ανασφάλεια, σε χιλιάδες ανθρώπους στη χώρα μας, ακόμη κι αν αυτός «ο εφιάλτης» συμβαίνει πολύ μακριά από την περιοχή μας. Ωστόσο η δύναμη της εικόνας, έχει φέρει τον πόλεμο στο σαλόνι μας, με ότι αυτό συνεπάγεται για την ψυχική μας υγεία. Ακόμα κι αν δεν κινδυνεύουμε άμεσα, η μεγάλη έκθεση σε βίντεο από τις πολεμικές συγκρούσεις, εισάγουν το μυαλό και το σώμα μας σε μια κατάσταση εγρήγορσης και επιφυλακής.

Το νευρικό μας σύστημα αντιλαμβάνεται ότι κάπου υπάρχει μια απειλή και συνεπώς συγκεντρώνει όλον του τον «στρατό» για να μας προστατέψει, όπως εξηγεί στο topontiki.gr o Άκης Μακρυγιάννης, Ψυχολόγος, Συνεργάτης του Φορέα ΚΛΙΜΑΚΑ και ειδικευόμενος στην Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία.

«Επιστημονικές έρευνες αναφέρουν ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε τραυματικό περιεχόμενο μέσω των media συνδέεται με αυξημένο άγχος, ενώ όσοι εκτίθενται έξι ή περισσότερες ώρες την ημέρα σε τέτοιο περιεχόμενο, μπορεί να εμφανίσουν μεγαλύτερο στρες ακόμη και από άτομα με άμεση έκθεση στο γεγονός» εξηγεί ο ειδικός.

Τα ευρήματα αυτά, δείχνουν ότι ο ανθρώπινος ψυχισμός δυσκολεύεται να ξεχωρίσει το «μακριά» από το «κοντά», όταν καθημερινά εισβάλλουν στο σπίτι μας μέσα από τις οθόνες όλες αυτές οι φορτισμένες ειδήσεις.

«Επομένως η αίσθηση αβεβαιότητας δεν αφορά μόνο τα γεγονότα γύρω μας, αλλά κυρίως το πώς αντιδρά ο εσωτερικός μας κόσμος όταν δεν μπορεί να προβλέψει το αύριο», αναφέρει ο κ. Μακρυγιάννης.

Τα παιδιά και οι έφηβοι

Τα παιδιά και οι έφηβοι που εκτίθενται συχνά και για πολλή ώρα σε τέτοιο υλικό, το οποίο μάλιστα πολλές φορές παρουσιάζεται ωμά, είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, διότι χτίζεται μέσα τους μια ανασφάλεια για τον κόσμο που μεγαλώνουν. Σε πρόσφατη μελέτη παρατηρήθηκε ότι η διαδικτυακή και τηλεοπτική έκθεση σε ένοπλες συγκρούσεις συνδέεται με περισσότερο άγχος, σύγχυση, και χαμηλότερο ακαδημαϊκό κίνητρο σε εφήβους και νέους.

Το ίδιο ισχύει και για ανθρώπους που ήδη παλεύουν με κάποια ψυχική ασθένεια ή με μια προηγούμενη τραυματική εμπειρία. Σε αυτές τις περιπτώσεις η επικαιρότητα μπορεί να λειτουργήσει ως πυροδοτικός παράγοντας που «ξυπνάει» την ήδη υπάρχουσα ευαλωτότητα.

«Αυτό που μας εξαντλεί δεν είναι μόνο η πληροφορία. Είναι κυρίως το εσωτερικό βίωμα που γεννιέται όταν δεν ξέρουμε τι έρχεται μετά. Μερικοί άνθρωποι προσπαθούν να διαχειριστούν το άγχος με το να παρακολουθούν συνεχώς την επικαιρότητα. Ανανεώνουν τις ειδήσεις, ψάχνουν κάθε νέα πληροφορία, βλέπουν συνεχώς βίντεο και αναλύσεις, επιθυμώντας μέσα από την συνεχή ενημέρωση να αποκτήσουν έναν έλεγχο πάνω σε όλο αυτό το συγχυτικό κλίμα. Όμως συχνά συμβαίνει το αντίθετο: όσο περισσότερο εκτίθενται, τόσο περισσότερο αγχώνονται διότι όσο “θρέφεις” τον φόβο και το άγχος, τόσο δυναμώνει, και έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: περισσότερη έκθεση – περισσότερη δυσφορία – περισσότερη αναζήτηση έκθεσης» εξηγεί ο ειδικός.

Ο κίνδυνος της αδιαφορίας

Στον άλλο πόλο, υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν να μην ασχολούνται καθόλου, επισημαίνει ο κ. Μακρυγιάννης και εξηγεί: «Κλείνουν την τηλεόραση, δεν διαβάζουν ειδήσεις, προτιμάνε την αποστασιοποίηση ως έναν τρόπο ψυχικής άμυνας και προστασίας από αυτό που τους κατακλύζει. Παρ’ όλα αυτά, ούτε η πλήρης αποκοπή μοιάζει λειτουργική, καθώς όταν σταματάμε εντελώς να βλέπουμε τι συμβαίνει γύρω μας, κινδυνεύουμε όχι μόνο να αποσυνδεθούμε από την πραγματικότητα, αλλά και να χάσουμε την συλλογική μας ευαισθησία.

Θεωρώ ότι το ζητούμενο ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πόλους είναι η ισορροπία. Ούτε η αδιάκοπη έκθεση, ούτε η πλήρης αποσύνδεση. Χρειάζεται ταυτόχρονα μια στάση ενημερωμένη και ταυτόχρονα ψυχικά προστατευμένη».

Οι ηλικιωμένοι και οι μοναχικοί άνθρωποι

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν ξεχωρίζει πάντα την «ειδησεογραφική απειλή» από την άμεση απειλή όταν βλέπει επαναλαμβανόμενες εικόνες κινδύνου, ενεργοποιεί τον δικό του συναγερμό. 

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σωματική ένταση, ευερεθιστότητα, δυσκολία στον ύπνο και σε σκέψεις που τρέχουν συνεχώς προς το χειρότερο σενάριο. 

«Οι μοναχικοί άνθρωποι και οι ηλικιωμένοι επιβαρύνονται συχνά περισσότερο, γιατί έχουν λιγότερα καθημερινά ερεθίσματα, περισσότερο χρόνο έκθεσης στα ΜΜΕ και, πολλές φορές, περιορισμένες σταθερές επαφές που λειτουργούν προστατευτικά» λέει στο topontiki.gr η Στέλλα Αργυρίου εκπαιδευτικός ψυχολόγος.

«Για τους ανθρώπους που ζουν μόνοι, το πιο ουσιαστικό αντίδοτο είναι η σταθερή ανθρώπινη σύνδεση.  Όχι “όποτε τύχει”, αλλά ως καθημερινή φροντίδα: ένα τηλεφώνημα σε συγκεκριμένη ώρα, μια μικρή έξοδος, μια σύντομη συνάντηση, μια κουβέντα με φίλο ή γείτονα», αναφέρει η κ. Αργυρίου επισημαίνοντας ότι η μοναξιά δεν είναι απλώς μια συνθήκη, είναι πολλαπλασιαστής του άγχους. 

«Όταν ο φόβος μένει μόνος μέσα στο μυαλό, διογκώνεται. Όταν μοιράζεται, μπαίνει σε πιο ρεαλιστικό πλαίσιο και ο άνθρωπος νιώθει ότι δεν κουβαλά το βάρος μόνος του. Χρήσιμο είναι επίσης να υπάρχει ένα “ημερήσιο πλάνο”: δύο-τρεις μικροί στόχοι μέσα στη μέρα (π.χ. περίπατος, ψώνια, ένα γεύμα, μια επικοινωνία). Η αίσθηση ότι “έκανα κάτι σήμερα” μειώνει την ακινησία που τρέφει την ανησυχία. Για τους ηλικιωμένους, η προστασία ξεκινά από την ποιότητα και το μέτρο της ενημέρωσης. Οι επαναλήψεις εικόνων και οι δραματικοί τόνοι δημιουργούν την αίσθηση ότι ο κίνδυνος είναι διαρκώς παρών», εξηγεί η κ. Αργυρίου.

Πρακτικές συμβουλές για να διαχειριστούμε το άγχος της απειλής του πολέμου

Είναι προτιμότερο, λοιπόν, να επιλέγονται συγκεκριμένες ώρες ενημέρωσης και να αποφεύγονται εκπομπές που βασίζονται στην ένταση, σύμφωνα με την κ. Αργυρίου. Παράλληλα, μια ήπια ρουτίνα λειτουργεί σαν ψυχολογική άγκυρα:

-μικρές δουλειές που δίνουν αίσθηση ικανότητας,

-μια βόλτα ανάλογα με τις δυνατότητες,

-επικοινωνία με οικογένεια και φίλους,

-καθημερινές δραστηριότητες που προσφέρουν νόημα. 

Αν υπάρχει οικογένεια, βοηθά να υπάρχει ένας «άνθρωπος-φίλτρο», κάποιος που μεταφέρει τα βασικά νέα με ηρεμία και χωρίς υπερβολές.

«Όταν το άγχος γίνεται επίμονο και επηρεάζει ύπνο, διάθεση ή λειτουργικότητα, η αναζήτηση στήριξης από ειδικό ψυχικής υγείας είναι μια πράξη ευθύνης προς τον εαυτό», αναφέρει η ειδικός και καταλήγει: «Δυστυχώς, δεν μπορούμε να σταματήσουμε τα γεγονότα, μπορούμε όμως να σταματήσουμε να τους παραδίδουμε την καθημερινότητά μας».

Διαβάστε επίσης:

Με ποιους τρόπους ο θυμός καταστρέφει την υγεία σας

Διατροφή, diet tube και λιποαναρρόφηση: Ολιστική προσέγγιση στην αναμόρφωση σώματος

Ξεχνάς συχνά κλειδιά, κινητό ή πορτοφόλι; Ειδικοί εξηγούν γιατί δεν φταίει πάντα η μνήμη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.