Το «μωσαϊκό δόγμα πολέμου» του Ιράν (στα αγγλικά συχνά αποδίδεται ως Mosaic Defense Doctrine) είναι η βασική στρατιωτική φιλοσοφία που έχει υιοθετήσει η Τεχεράνη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 για να αντιμετωπίσει έναν τεχνολογικά ανώτερο αντίπαλο — κυρίως τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. 

Η λογική του είναι απλή αλλά εξαιρετικά σκληρή. Αν δεν μπορείς να κερδίσεις έναν πόλεμο με συμβατικό τρόπο, τον διασπάς σε εκατοντάδες μικρούς, ασύμμετρους πολέμους. Με άλλα λόγια, η άμυνα της χώρας οργανώνεται σαν μωσαϊκό από αυτόνομα κομμάτια που μπορούν να πολεμήσουν ανεξάρτητα.

Πώς προέκυψε το δόγμα

Το Ιράν κατέληξε σε αυτό το μοντέλο μετά από τρία βασικά σοκ. Τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ (1980-1988), την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003 και την τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ σε αεροπορία και πυραυλικά πλήγματα.

Οι Ιρανοί στρατηγοί κατάλαβαν κάτι πολύ συγκεκριμένο ότι σε έναν κλασικό πόλεμο, η ιρανική στρατιωτική υποδομή θα καταστρεφόταν τις πρώτες ημέρες. Άρα έπρεπε να σχεδιάσουν ένα πόλεμο που δεν μπορεί εύκολα να «αποκεφαλιστεί».

Πώς λειτουργεί το «μωσαϊκό»

Το σύστημα βασίζεται σε αποκεντρωμένες μονάδες μάχης. Η χώρα χωρίζεται σε πολλές στρατιωτικές ζώνες.

Κάθε ζώνη έχει: δικές της μονάδες, δικούς της διοικητές, δική της επιμελητεία, δική της στρατηγική αντίδρασης. Αν καταστραφεί το κεντρικό επιτελείο στην Τεχεράνη, οι τοπικές δυνάμεις συνεχίζουν να πολεμούν αυτόνομα.  Αυτό το μοντέλο θυμίζει ανταρτοπόλεμο μεγάλης κλίμακας και δίκτυο κυψελών.

Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης

Το δόγμα εφαρμόζεται κυρίως από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και τη δύναμη Basij. Οι Basij είναι ουσιαστικά ένα τεράστιο δίκτυο εφεδρικών και παραστρατιωτικών μονάδων.

Υπολογίζεται ότι μπορούν να κινητοποιηθούν εκατομμύρια εθελοντές, τοπικές πολιτοφυλακές και ομάδες σαμποτάζ. Έτσι δημιουργείται μια πολεμική κοινωνία όπου ο πόλεμος δεν είναι μόνο υπόθεση στρατού.

Τα βασικά εργαλεία του δόγματος

Το «μωσαϊκό» δεν είναι μόνο οργάνωση. Είναι και τεχνολογική στρατηγική. Βασίζεται σε πυραύλους. Το Ιράν έχει επενδύσει σε τεράστιο οπλοστάσιο με βαλλιστικούς πυραύλους, cruise missiles και drones. Στόχος ο κορεσμός της αεράμυνας. Σημαντικός είναι επίσης και ο ναυτικός ανταρτοπόλεμος. Στον Περσικό Κόλπο χρησιμοποιούνται μικρά ταχύπλοα σκάφη, νάρκες, αντιπλοϊκοί πύραυλοι και drones. Αυτό επιτρέπει στο Ιράν να απειλεί τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Δίκτυο συμμάχων

Το μωσαϊκό επεκτείνεται εκτός Ιράν μέσω ενός δικτύου οργανώσεων. Την Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τις φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, τους Χούθι στην Υεμένη αλλά και δυνάμεις στη Συρία. Οι δυτικοί αναλυτές το αποκαλούν Axis of Resistance. Έτσι ο πόλεμος μπορεί να ανοίξει σε πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα. Το προηγούμενο διάστημα το Ισραήλ κατάφερε να καταστρέψει πολλά κομμάτια από αυτό το μωσαϊκό εκτός Ιράν.

Γιατί το μωσαϊκό δόγμα πολέμου είναι επικίνδυνο για τη Δύση

Το δόγμα δημιουργεί έναν πόλεμο που είναι διάχυτος, μακροχρόνιος και γεωγραφικά απρόβλεπτος. Ακόμη και αν χτυπηθούν στρατιωτικές βάσεις, πυρηνικές εγκαταστάσεις και κέντρα διοίκησης, ο πόλεμος συνεχίζεται μέσα από πολιτοφυλακές, πυραυλικά πλήγματα, τρομοκρατικές επιχειρήσεις και κυβερνοεπιθέσεις. Με απλά λόγια δεν υπάρχει «τελική νίκη» γρήγορα.

Η στρατηγική λογική πίσω από αυτό

Η Τεχεράνη δεν σχεδιάζει να νικήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ. Σχεδιάζει να κάνει τον πόλεμο πολιτικά και οικονομικά αβάσταχτο για τον αντίπαλο με κλείσιμο του  Ορμούζ, χτυπήματα ενεργειακών υποδομών, ενεργοποίηση συμμάχων στη Μέση Ανατολή και πυραυλικές επιθέσεις στο Ισραήλ αλλά και σε άλλα κράτη της περιοχής όπως φάνηκε  τις τελευταίες μέρες.

Πώς το περιγράφουν δυτικά think tanks

Αναλύσεις από οργανισμούς όπως RAND Corporation, CSIS, Chatham House και IISS συμφωνούν ότι το μωσαϊκό δόγμα είναι η απάντηση ενός μεσαίου κράτους στην αμερικανική στρατιωτική υπεροχή. Είναι ουσιαστικά ένα υβρίδιο ανταρτοπολέμου, πυραυλικής αποτροπής και περιφερειακού proxy war. Το μωσαϊκό δόγμα του Ιράν είναι μια στρατηγική όπου η χώρα μετατρέπεται σε δίκτυο χιλιάδων μικρών πολεμικών κυψελών, ώστε ακόμη κι αν καταστραφεί το κέντρο εξουσίας, ο πόλεμος να συνεχίζεται παντού.

Διαβάστε επίσης:

Συμφωνία με Chevron: Οι ανησυχίες της αντιπολίτευσης και οι απαντήσεις Παπασταύρου στην «πρεμιέρα» της συζήτησης στην Επιτροπή της Βουλής

Επικοινωνία Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Άμπντελ Φατάχ Αλ Σίσι

ΠΑΣΟΚ: Οι δικαστικές εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν μπορεί πλέον να συγκαλυφθεί

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.