Ενώ οι προβολείς της δημοσιότητας πέφτουν συχνά στα υψηλά επιτόκια δανεισμού και τα κέρδη από τους τόκους, στα «ψιλά γράμματα» των τραπεζικών καταστάσεων στήνεται ένα αθόρυβο αλλά κολοσσιαίο οικονομικό πάρτι. Πρόκειται για τις μικροχρεώσεις, εκείνα τα «λίγα λεπτά» που φεύγουν από τον λογαριασμό του μέσου καταθέτη και, μέσω της οικονομίας κλίμακας, μετατρέπονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ καθαρού κέρδους για τα ιδρύματα.

Η δύναμη των «ψιλών»

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιβολή μηνιαίου κόστους τήρησης λογαριασμού. Μια χρέωση που ξεκινά από τα 0,60€ τον μήνα μπορεί να φαίνεται αμελητέα για τον μεμονωμένο χρήστη —λιγότερο από το κόστος ενός καφέ το δίμηνο. Ωστόσο, η μαθηματική πραγματικότητα είναι αμείλικτη:

• 7,20€ το χρόνο ανά λογαριασμό.
• Σε μια βάση εκατομμυρίων ενεργών λογαριασμών, το ποσό εκτοξεύεται.
  Αν υπολογίσουμε τη συσσώρευση αυτών των χρεώσεων σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, μιλάμε για έσοδα που αγγίζουν τα 341 εκατομμύρια ευρώ ή και παραπάνω, χωρίς η τράπεζα να έχει προσφέρει κάποια νέα, χειροπιαστή υπηρεσία. Είναι το λεγόμενο «παθητικό έσοδο» από υπηρεσίες που παλαιότερα θεωρούνταν αυτονόητες και δωρεάν.
  Η «Βεντάλια» των κρυφών χρεώσεων
  Το πάρτι δεν σταματά εκεί. Η στρατηγική των τραπεζών έχει μετατοπιστεί από την κερδοφορία μέσω τόκων στην κερδοφορία μέσω προμηθειών (fee-based income). Σε αυτές περιλαμβάνονται:

1. Μεταφορές κεφαλαίων (IRIS και εμβάσματα): Παρά τις πιέσεις για μείωση, οι χρεώσεις για απλές μεταφορές χρημάτων παραμένουν πηγή εσόδων.
2. Επανέκδοση καρτών: Το κόστος για μια πλαστική κάρτα που έληξε συχνά υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος παραγωγής της.
3. Ειδοποιήσεις (SMS Alerts): Μια υπηρεσία με σχεδόν μηδενικό κόστος για την τράπεζα, που όμως χρεώνεται ανά μήνα ή ανά μήνυμα.

Ειδικότερα :

Η «Συνδρομή» για το Δικαίωμα στην Κατάθεση

Εάν έχουμε έναν αποταμιευτικό λογαριασμό «ξεχασμένο» με μερικά ευρώ μέσα. Παλαιότερα, το ποσό αυτό έμενε ανέπαφο. Σήμερα, πολλές τράπεζες επιβάλλουν μια μηνιαία προμήθεια τήρησης, περίπου 0,60€. Αν κάποιος έχει 50€ στην άκρη, στο τέλος του χρόνου θα βρει περίπου 42€. Η τράπεζα δηλαδή σε «τιμωρεί» επειδή της εμπιστεύεσαι τα χρήματά σου, αφαιρώντας σου το 14% της αποταμίευσής σου σε ένα έτος, μόνο και μόνο για να κρατά τον λογαριασμό ανοιχτό στο σύστημά της.

Το «Καπέλο» στις μεταφορές χρημάτων

Έστω ότι θέλεις να στείλεις 50€ σε έναν φίλο που έχει λογαριασμό σε άλλη τράπεζα. Αν χρησιμοποιήσεις την κλασική μεταφορά (έμβασμα), η τράπεζα μπορεί να σε χρεώσει από 1€ έως 1,50€ ως «έξοδα αποστολής». Το παράδοξο είναι ότι και ο φίλος σου μπορεί να χρεωθεί άλλα 3€ ως «έξοδα εισερχόμενου εμβάσματος». Συνολικά, για να μετακινηθούν 50€ ψηφιακά, το τραπεζικό σύστημα μπορεί να «κρατήσει» έως και 4,50€, δηλαδή σχεδόν το 10% της αξίας της συναλλαγής, για μια διαδικασία που εκτελείται αυτόματα από έναν αλγόριθμο.

Η «ποινή» για την απώλεια της κάρτας

Αν χάσεις τη χρεωστική σου κάρτα ή αν απλώς φθαρεί το τσιπάκι της, η επανέκδοση δεν είναι δωρεάν. Οι περισσότερες τράπεζες χρεώνουν μια προμήθεια που κυμαίνεται από 5€ έως 6€. Ενώ το κόστος κατασκευής μιας πλαστικής κάρτας είναι ελάχιστα λεπτά του ευρώ, ο πελάτης πληρώνει ένα «πρόστιμο» που υπερβαίνει κατά πολύ το λειτουργικό κόστος της τράπεζας, μετατρέποντας μια απλή αντικατάσταση σε καθαρό κέρδος.

Το κόστος της «ασφάλειας» μέσω SMS

Πολλοί χρήστες ενεργοποιούν τις ειδοποιήσεις μέσω SMS για να ελέγχουν τις κινήσεις τους. Η χρέωση εδώ είναι συχνά 0,10€ ανά μήνυμα ή μια πάγια συνδρομή 1€ τον μήνα. Για έναν ενεργό χρήστη που κάνει 15-20 συναλλαγές τον μήνα, αυτό το «αόρατο» έξοδο μπορεί να αγγίξει τα 15€-20€ τον χρόνο. Είναι μια υπηρεσία που παρουσιάζεται ως μέτρο ασφαλείας, αλλά καταλήγει να είναι μια σταθερή ροή εσόδων από εκατομμύρια συνδρομητές.

Το παράδοξο της ψηφιοποίησης

Το επιχείρημα των τραπεζών είναι η κάλυψη του κόστους των ψηφιακών υποδομών και της ασφάλειας.

Όμως, η ειρωνεία παραμένει: ενώ οι τράπεζες μείωσαν τα λειτουργικά τους έξοδα κλείνοντας υποκαταστήματα και ωθώντας τους πελάτες στο e-banking, οι προμήθειες αντί να μειωθούν, πολλαπλασιάστηκαν.

Διαβάστε επίσης:

Άνοδος στις τιμές των καυσίμων αεροσκαφών λόγω της κρίσης με το Ιράν – Πώς θα επηρεαστούν οι τιμές στα εισιτήρια

Ταμείο Ανάκαμψης: Αγώνας δρόμου για να μη χαθούν ευρωπαϊκά χρήματα πριν την τελική δόση

Η Ελλάδα των δύο ταχυτήτων – Υπερκέρδη ολιγοπωλίων απέναντι σε μισθούς του 2009

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.