Μπορεί πράγματι η Ε.Ε. να απεξαρτηθεί μέσα σε έναν χρόνο από το ρωσικό αέριο; Και γιατί ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξετάζει να κλείσει την κάνουλα άμεσα στην Ευρώπη προλαβαίνοντας την εφαρμογή της ευρωπαϊκής απαγόρευσης;

Τα ερωτήματα αυτά προκύπτουν καθώς η σύρραξη στη Μέση Ανατολή άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στη σύγκρουση Βρυξελλών – Μόσχας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς άρχισε να εξελίσσεται υπογείως μια νέα μάχη με αιχμή την απόφαση της Ε.Ε. να διακόψει πλήρως το 2027 την εισαγωγή ρωσικού αερίου. 

Στις Βρυξέλλες οι πρώτοι προβληματισμοί είναι γεγονός καθώς οι δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή καταδεικνύουν ότι ο στόχος για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο στο συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα γίνεται πολύπλοκος και δύσκολος, τη στιγμή μάλιστα που οι τιμές αερίου και LNG (Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο) έχουν πάρει την ανιούσα και είναι άγνωστο πού θα φτάσουν.

Την ίδια ώρα ο Πούτιν, βρίσκοντας αφορμή από τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, με δήλωσή του έκανε επίδειξη δύναμης απέναντι στην Ε.Ε., δηλώνοντας ότι η Μόσχα εξετάζει το ενδεχόμενο να σταματήσει άμεσα τις εξαγωγές φυσικού αερίου στην Ε.Ε. αντί να περιμένει την ευρωπαϊκή απαγόρευση, και μάλιστα ανέφερε ότι η κυβέρνηση με τις ρωσικές εταιρείες ενέργειας εξετάζουν σχέδιο για απεμπλοκή από την Ε.Ε. και στροφή προς άλλες χώρες που είναι αξιόπιστοι εταίροι, όπως η Κίνα.

Το χρονοδιάγραμμα της σταδιακής απαγόρευσης

Η Ε.Ε. ενέκρινε το 2026 κανονισμό για τη σταδιακή απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου. Το χρονοδιάγραμμα της απεξάρτησης είναι το εξής:

• Από 1η Ιανουαρίου 2026 απαγορεύτηκε η σύναψη νέων συμβολαίων εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου.
• Από 25 Απριλίου 2026 μπαίνει τέλος στα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια ρωσικού LNG.
• Από 17 Ιουνίου 2026 μπαίνει τέλος στα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια προμήθειας ρωσικού αερίου από αγωγούς.
• Από 1η Ιανουαρίου 2027 μπαίνει τέλος στα μακροχρόνια συμβόλαια ρωσικού LNG.
• Από 30 Σεπτεμβρίου 2027 μπαίνει τέλος στα μακροχρόνια συμβόλαια αγωγών και γίνεται πλήρης διακοπή εισαγωγής ρωσικού αερίου.

Από τον κανονισμό απεμπλοκής από το ρωσικό αέριο προκύπτει ότι η Ε.Ε. μετά τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή θα πρέπει να εκτελέσει την απόφασή της με το «πιστόλι» στον κρόταφο και με τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης.

Τη δεδομένη στιγμή το χρονοδιάγραμμα απεξάρτησης δίνει στη Μόσχα ένα ισχυρό πλεονέκτημα καθώς παραμένει ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής της Ε.Ε. Αν ο Πούτιν κάνει πράξη την απειλή που διατύπωσε, τότε το ενεργειακό τοπίο στην Ε.Ε. θα μετατραπεί σε χάος.

Πόσο αέριο παίρνουν Ε.Ε. και Ελλάδα από τη Ρωσία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές LNG στην Ε.Ε., αν και μειώθηκε στο 16% το 2025 από 21% το 2021, παραμένει σημαντικό καθώς πρόκειται για τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή. Το ρωσικό αέριο συνεχίζει να έρχεται στην Ευρώπη και μέσω του αγωγού TurkStream. Μάλιστα, σύμφωνα με το Reuters, οι εξαγωγές μέσω του TurkStream προς την Ευρώπη αυξήθηκαν κατά περίπου 7% το 2025 σε σχέση με το 2024.

Η Ελλάδα συνεχίζει, επίσης, να προμηθεύεται ρωσικό αέριο και μάλιστα σε αρκετά σημαντικό ποσοστό για τη δεδομένη στιγμή. Σύμφωνα με το TheGreenTank, τον Ιανουάριο του 2026 η Ελλάδα πήρε από τη Ρωσία 2,13 Τεραβατώρες – TWh (213 εκατομμύρια κυβικά μέτρα), ποσότητα που αντιστοιχούσε σε μερίδιο 25,3% στην αγορά.

Η ποσότητα αυτή μπορεί να ήταν κατά 22,1% χαμηλότερη σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2025 αλλά ήταν μεγαλύτερη από τον μέσο όρο των μηνιαίων εισαγωγών ρωσικού αερίου την τελευταία τριετία. Η εισαγωγή του ρωσικού αερίου στη χώρα μας γίνεται από την πύλη του Σιδηροκάστρου μέσω του αγωγού Turkstream.

Ο TurkStream έχει δύο παράλληλες γραμμές. Με την πρώτη τροφοδοτεί την Τουρκία με ρωσικό αέριο και με τη δεύτερη τη νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω Τουρκίας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Ουγγαρίας. Η Ελλάδα δεν συνδέεται απευθείας με τον TurkStream αλλά το ρωσικό αέριο φτάνει έμμεσα μέσω Βουλγαρίας και του διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας – Βουλγαρίας.

Όλα αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η σύρραξη στη Μέση Ανατολή, που είναι άγνωστο πότε και πώς θα λήξει, καθιστούν την Ε.Ε. εξαιρετικά ευάλωτη ενεργειακά σε συνδυασμό με την ισχυρή εξάρτηση που έχει αποκτήσει από την εισαγωγή αμερικανικού LNG, που είναι έτσι κι αλλιώς ακριβότερο. 

Αυτός είναι ο λόγος που η Μόσχα εκτόξευσε την απειλή να διακόψει τη ροή φυσικού αερίου στην Ε.Ε. μην περιμένοντας τη σταδιακή απεξάρτηση που αποφάσισαν οι Βρυξέλλες. Το εάν θα πραγματοποιήσει την απειλή και πότε και εάν με πιέσεις – αρχικά στο παρασκήνιο – προς την Κομισιόν από κράτη – μέλη θα δούμε τις Βρυξέλλες να σχεδιάζουν αλλαγή πορείας είναι κάτι που θα φανεί το αμέσως επόμενο διάστημα.

Διαβάστε επίσης

Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος: Οι αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες είναι πανάκριβοι, επικίνδυνοι και με ιστορικό αποτυχιών

ΑΠΕ: Αύξηση κατά 53% των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα έως το 2035

Οι ΑΠΕ σώζουν την…τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα, πού να προχωρούσε και η αποθήκευση!

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.