Σε μια ενδεχόμενη κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ένα από τα πιο επικίνδυνα -και λιγότερο ορατά- σενάρια δεν αφορά πυραύλους ή αεροπορικές επιδρομές, αλλά το ίδιο το «νευρικό σύστημα» της παγκόσμιας οικονομίας: τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών. Εάν το Ιράν αποφάσιζε να απαντήσει στις ισραηλινο–αμερικανικές επιθέσεις πλήττοντας αυτή τη ζωτική υποδομή στον Περσικό Κόλπο και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι παγκόσμιες – από το διαδίκτυο και τις χρηματαγορές έως το διεθνές εμπόριο.

Η παγκόσμια ψηφιακή οικονομία βασίζεται σχεδόν ολοκληρωτικά σε αυτά τα καλώδια. Περισσότερο από το 95–99% της διεθνούς μεταφοράς δεδομένων και της κίνησης του διαδικτύου πραγματοποιείται μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων που διατρέχουν τους ωκεανούς.  Χωρίς αυτά, η σύγχρονη οικονομία -από τις τραπεζικές συναλλαγές μέχρι το cloud computing- απλώς δεν μπορεί να λειτουργήσει.

Το γεωπολιτικό «σημείο στραγγαλισμού» του παγκόσμιου Internet

Ο Περσικός Κόλπος και τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους κόμβους της παγκόσμιας ψηφιακής υποδομής. Πολλά μεγάλα διεθνή συστήματα καλωδίων συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή, την Ινδία και την Ασία περνώντας από αυτή τη στενή γεωγραφική ζώνη. Η περιοχή αυτή λειτουργεί ως ψηφιακός διάδρομος μεταξύ τριών ηπείρων. Σε γειτονικά περάσματα, όπως η Ερυθρά Θάλασσα, συγκεντρώνεται ένα τεράστιο μέρος της παγκόσμιας κυκλοφορίας δεδομένων· εκτιμάται ότι έως και το 17% της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης διέρχεται από αυτό το σύμπλεγμα καλωδίων. Αυτό σημαίνει ότι μια σοβαρή διακοπή σε αυτά τα δίκτυα θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πολλές χώρες ταυτόχρονα.

Ποιες χώρες θα επηρεαστούν πρώτες

Οι πιο ευάλωτες χώρες είναι αυτές που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τα διεθνή υποθαλάσσια δίκτυα που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο:

– Κατάρ-σχεδόν πλήρης εξάρτηση από διεθνή καλώδια

– Κουβέιτ και Μπαχρέιν-πολύ υψηλή εξάρτηση από λίγες γραμμές

– Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα-μεγάλος κόμβος δεδομένων και cloud

– Σαουδική Αραβία-βασικός διαμετακομιστικός κόμβος

– Ομάν-σημαντικός σταθμός προσαιγιάλωσης καλωδίων

Ακόμη πιο σημαντική όμως είναι η Ινδία, η οποία συνδέεται με την Ευρώπη κυρίως μέσω καλωδίων που περνούν από την Αραβική Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο. Οποιαδήποτε διακοπή σε αυτή τη διαδρομή θα μπορούσε να επηρεάσει σοβαρά την ινδική συνδεσιμότητα με την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.

Πώς θα επηρεαστεί το παγκόσμιο διαδίκτυο

Η καταστροφή πολλών καλωδίων ταυτόχρονα δεν θα «έσβηνε» το internet, αλλά θα προκαλούσε σοβαρές διαταραχές. Οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών μπορούν να ανακατευθύνουν την κίνηση δεδομένων σε άλλες διαδρομές. Ωστόσο αυτές οι εναλλακτικές διαδρομές έχουν περιορισμένη χωρητικότητα. Το αποτέλεσμα είναι μεγάλη επιβράδυνση του internet, αυξημένη καθυστέρηση (latency), πτώση υπηρεσιών cloud και διακοπές σε διεθνείς επικοινωνίες.  Παρόμοια περιστατικά έχουν ήδη συμβεί. Όταν κόπηκαν μεγάλα καλώδια στην Ερυθρά Θάλασσα το 2025, η παγκόσμια κυκλοφορία δεδομένων επηρεάστηκε σημαντικά και περίπου 17% της κίνησης μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Μέσης Ανατολής διαταράχθηκε, προκαλώντας καθυστερήσεις σε πολλές υπηρεσίες cloud και τηλεπικοινωνιών.

Το πραγματικό σοκ: Οι χρηματοπιστωτικές αγορές

Η μεγαλύτερη ζημιά δεν θα ήταν η αργή σύνδεση στο internet, αλλά το πλήγμα στη διεθνή οικονομία. Τα υποθαλάσσια καλώδια μεταφέρουν:

– τραπεζικές διατραπεζικές μεταφορές

– δεδομένα χρηματιστηριακών συναλλαγών

– λειτουργίες των διεθνών αγορών

– υπηρεσίες cloud για επιχειρήσεις

Η διακοπή τους μπορεί να επηρεάσει άμεσα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς οι υποθαλάσσιες καλωδιακές υποδομές είναι κρίσιμες για τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των διεθνών συναλλαγών. Ακόμη και μικρές διακοπές μπορεί να κοστίσουν δισεκατομμύρια. Σε προηγούμενες περιπτώσεις, η οικονομική ζημιά από διακοπή καλωδίων υπολογίστηκε σε δισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε λίγες ημέρες λόγω επιχειρησιακών διακοπών και καθυστερήσεων στις υπηρεσίες.

Σε μια μεγάλη κρίση, το κόστος μπορεί να είναι πολλαπλάσιο

Μπορούν να προστατευτούν τα καλώδια; Η σύντομη απάντηση είναι: πολύ δύσκολα. Τα καλώδια έχουν μήκος εκατοντάδων χιλιάδων χιλιομέτρων, βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας και είναι συχνά λεπτά όσο ένας σωλήνας κήπου. Συχνά κόβονται ακόμη και από άγκυρες πλοίων ή αλιευτικά εργαλεία.

Ακόμη και σήμερα, καταγράφονται περίπου 200 βλάβες καλωδίων κάθε χρόνο, τις οποίες επισκευάζουν ειδικά πλοία. Η στρατιωτική προστασία τους είναι σχεδόν αδύνατη, επειδή βρίσκονται σε τεράστιες εκτάσεις ωκεανών.

Η επισκευή υποθαλάσσιων καλωδίων είναι εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία:

– εντοπισμός της βλάβης

– αποστολή εξειδικευμένου πλοίου

– ανάσυρση του καλωδίου

– συγκόλληση οπτικών ινών

– επανατοποθέτηση στον βυθό

Υπάρχουν μόνο περιορισμένα πλοία επισκευής στον κόσμο, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει την αποκατάσταση για εβδομάδες. Σε περίοδο πολέμου, οι εργασίες αυτές θα μπορούσαν να γίνουν ακόμη πιο δύσκολες.

Ένας νέος τύπος πολέμου

Η πιθανότητα στοχοποίησης των υποθαλάσσιων καλωδίων δείχνει ότι ο σύγχρονος πόλεμος μεταφέρεται πλέον και στις υποδομές της παγκοσμιοποίησης. Οι αναλυτές μιλούν για έναν νέο τύπο «υποδομικού πολέμου», όπου αντί για στρατιωτικές βάσεις πλήττονται δίκτυα ενέργειας, αγωγοί, υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων.

Σε έναν τέτοιο πόλεμο, το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο στρατιωτικό αλλά και οικονομικό: πλήγμα στις επικοινωνίες, στις αγορές και στην ίδια τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.

Αν το Ιράν αποφάσιζε να στοχεύσει τις υποθαλάσσιες ψηφιακές αρτηρίες στον Περσικό Κόλπο ως απάντηση σε ισραηλινοαμερικανικές επιθέσεις, οι συνέπειες δεν θα περιορίζονταν στη Μέση Ανατολή. Η παγκόσμια οικονομία, το internet, οι χρηματοπιστωτικές αγορές και οι διεθνείς επικοινωνίες θα ένιωθαν άμεσα το σοκ. Και αυτό ακριβώς είναι που κάνει το σενάριο τόσο επικίνδυνο: σε έναν κόσμο όπου σχεδόν όλη η ψηφιακή δραστηριότητα εξαρτάται από καλώδια στον βυθό των θαλασσών, ένας πόλεμος μπορεί πλέον να πλήξει όχι μόνο χώρες, αλλά και το ίδιο το ψηφιακό οικοσύστημα της παγκοσμιοποίησης.

Διαβάστε επίσης:

CNN: Γιατί το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν θα φέρει άμεση μείωση στις τιμές των καυσίμων

Ο Ούγγρος υπουργός Εξωτερικών παραδέχεται ότι μιλούσε με τη Ρωσία πριν και μετά τις ευρωπαϊκές συναντήσεις

«Ζώνη ασφαλείας» στον νότιο Λίβανο ανακοίνωσε το Ισραήλ, σκληρά χτυπήματα από Ιράν ενώ ο Τραμπ «καρφώνει» Χέγκσεθ – Live οι εξελίξεις

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.