Το Ιράν δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα δεκτικό στην τέχνη της συμφωνίας.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί απεγνωσμένα να «πουλήσει» το αφήγημα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία είναι έτοιμη να τερματίσει τον πόλεμο.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη κανένα δημόσιο σημάδι από την Τεχεράνη ότι είναι έτοιμη να τον βοηθήσει να ξεπεράσει μια κρίση που πυροδότησε ο ίδιος ακυρώνοντας την προηγούμενη διπλωματική του προσπάθεια πριν από σχεδόν τέσσερις εβδομάδες, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN.

«Θέλουν τόσο πολύ να κάνουν μια συμφωνία, αλλά φοβούνται να τo πουν επειδή πιστεύουν ότι θα τους σκοτώσει ο ίδιος ο λαός τους», δήλωσε ο Τραμπ σε μέλη του Κογκρέσου την Τετάρτη το βράδυ. «Φοβούνται επίσης ότι θα τους σκοτώσουμε εμείς», είπε, στο τελευταίο του αινιγματικό σχόλιο για τη σύγκρουση.

Οι διατυπώσεις αυτές θέτουν υπό αμφισβήτηση τους ισχυρισμούς του Τραμπ αυτή την εβδομάδα ότι μια σημαντική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις είναι πιθανή, την ώρα που η ορμή αναπτύσσεται αναπόφευκτα προς μια επικίνδυνη κλιμάκωση της σύγκρουσης – με χιλιάδες αμερικανικά στρατεύματα καθ’ οδόν προς την περιοχή.

Οποιαδήποτε απόφαση για χερσαία επίθεση στον Ιράν θα αποτελούσε τεράστιο κίνδυνο για τον Τραμπ, επειδή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές αμερικανικές απώλειες. Θα προκαλούσε πολύ χειρότερους οικονομικούς κραδασμούς από αυτούς που έχουν ήδη προκληθεί από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν. Και ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να απασχολήσει τη δεύτερη θητεία και την κληρονομιά του προέδρου, αφού κέρδισε την εξουσία υποσχόμενος ότι θα τερματίσει τους πολέμους, όχι ότι θα τους ξεκινήσει.

Η ανάγκη για συνομιλίες δεν θα μπορούσε επομένως να είναι πιο επείγουσα, σχολιάζει το CNN.

Αλλά μέχρι στιγμής, οι Ιρανοί δεν ανταποκρίνονται στην ολοένα και πιο προφανή επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε, αφήνοντας τον πρόεδρο σε αμηχανία για τις προθέσεις τους.

«Οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι πολύ διαφορετικοί και “περίεργοι”. Μας “παρακαλούν” να κάνουμε μια συμφωνία, κάτι που θα έπρεπε να κάνουν αφού έχουν στρατιωτικά εξαλειφθεί, με μηδενικές πιθανότητες ανάκαμψης, και όμως δηλώνουν δημόσια ότι απλώς “εξετάζουν την πρότασή μας”. ΛΑΘΟΣ!!!» έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social την Πέμπτη.

Η ολοένα και πιο προφανής εμμονή του με τον τερματισμό του πολέμου με διπλωματία επισκιάζεται από αυτό το ερώτημα: Είναι ήδη πολύ αργά, περισσότερο από τρεις εβδομάδες μετά την αναμέτρηση, για να διαπραγματευτεί μια διέξοδο;

Ο Τραμπ πάντα ευημερούσε αναδιαμορφώνοντας τις δημόσιες αντιλήψεις για την πραγματικότητα. Αλλά χρειάζεται πραγματική ουσία αν θέλει να χτίσει μια έξοδο που να διατηρεί την αξιοπιστία του, αποφεύγοντας παράλληλα παραχωρήσεις στο Ιράν που θα κατέστρεφαν τις δηλώσεις νίκης του. Η στιγμή απαιτεί επίσης κάτι άλλο ξένο προς τη φιλοσοφία ζωής του προέδρου – να παρέχει σε έναν εχθρό μια διέξοδο που να σώζει το κύρος του αντί να επιμένει στην πλήρη παράδοση στις απαιτήσεις του.

Ο Τραμπ επίσης δεν έχει πολύ χρόνο. Οι πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις του πολέμου συσσωρεύονται καθημερινά. Πλησιάζει η στιγμή που θα αντιμετωπίσει τη σύγχυση που έχει οδηγήσει τους προκατόχους του σε λάθος δρόμο, από το Βιετνάμ μέχρι το Ιράκ: αν θα εντείνει έναν πόλεμο σε μια αναζήτηση διεξόδου.

Το Ιράν έχει χάσει μεγάλο μέρος της ηγεσίας του και του στρατιωτικοβιομηχανικού του αποθέματος, αλλά παρά τη καταστροφική δυναμική του αμερικανικού στρατού, μπορεί να καλωσορίσει την ευκαιρία να σύρει έναν πρόεδρο των ΗΠΑ σε μια πιο αιματηρή μάχη.

Πώς ο πόλεμος του Τραμπ τον οδήγησε σε δυσάρεστες επιλογές

Η ασταθής προσέγγιση του Τραμπ στον πόλεμο αυτή την εβδομάδα – διατυπώνοντας τρομερές απειλές για την εξάλειψη των ιρανικών σταθμών παραγωγής ενέργειας, στη συνέχεια υποχωρώντας και διακηρύσσοντας επικείμενες πιθανές σημαντικές συναινέσεις – είναι χαρακτηριστική μιας πολιτικής μεθόδου που λειτουργεί στα άκρα. Ωστόσο, η φαινομενική του κλίση προς τη στρατιωτική δύναμη πριν από τη διπλωματία αντανακλά επίσης μια ζοφερή πραγματικότητα: Οι οιωνοί για μια ειρηνευτική συμφωνία δεν είναι καλοί.

Ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι «οι Ιρανοί θα απαιτήσουν ένα τίμημα που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι διατεθειμένος να πληρώσει, και αυτό τον αφήνει με την πραγματικότητα ότι πρέπει να εξαπολύσει μια μεγάλη επιχείρηση, όχι μόνο για να ανοίξει τα στενά – αλλά και για να τα κρατήσει ανοιχτά».

Ο Μίλερ δήλωσε στο στο CNN ότι ο πόλεμος είναι πλέον μια διεθνής κρίση. «Αυτός ο πόλεμος που διεξήγαγε ο Τραμπ έχει πλέον γίνει ένας πόλεμος ανάγκης».

Το να περιμένουμε τώρα διαπραγματευτική επιδεξιότητα από την κυβέρνηση θα ήταν υπερβολικό: Ποτέ δεν κατέληξε πραγματικά σε μια σταθερή δικαιολογία για τον πόλεμο, και επίσης δεν κατάφερε να προσδιορίσει μια σαφή στρατηγική εξόδου. Οι προπολεμικές διαπραγματεύσεις του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ, με το Ιράν απέτυχαν. Και οι άλλες επιχειρήσεις τους στην Ουκρανία και τη Γάζα δεν έχουν αποφέρει σημαντική και μακροπρόθεσμη πρόοδο.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αναφέρεται ως πιθανός επικεφαλής εάν προχωρήσουν οι φημολογούμενες ειρηνευτικές συνομιλίες, ίσως υπό την αιγίδα του Πακιστάν ή της Τουρκίας. Η προηγούμενη υποστήριξή του για μη παρεμβατισμό μπορεί να είναι ελκυστική για τους Ιρανούς, αλλά θα έδινε σε έναν πιθανό υποψήφιο για την προεδρία του 2028 ένα πολιτικό πρόσημο. Και μια αλλαγή στα πρόσωπα δεν θα μετριάσει την δυσπιστία που επιδεινώθηκε από μια αμερικανική επίθεση ενώ οι προηγούμενες ειρηνευτικές συνομιλίες βρίσκονταν σε εξέλιξη.

Ο Τραμπ φαίνεται πιο πρόθυμος από τους Ιρανούς να μιλήσει, ίσως σε μια αντανάκλαση της πίεσης που ασκείται σε έναν πρόεδρο που δεν προετοίμασε τη χώρα του για πόλεμο και τώρα αντιμετωπίζει δημοσκοπήσεις που καταγράφουν ευρεία δημόσια αποδοκιμασία.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ έστειλαν πολλά μηνύματα στην Τεχεράνη, αλλά αρνήθηκε ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις. Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, ωστόσο, μίλησε για παραγωγικές συνομιλίες.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Press TV ότι η Τεχεράνη απαίτησε την πλήρη παύση της επιθετικότητας και των δολοφονιών. Θέλει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για να διασφαλίσει ότι ο πόλεμος δεν θα ξαναρχίσει και την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων στο Ιράν. Ο αξιωματούχος ζήτησε τον τερματισμό της επίθεσης του Ισραήλ στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Και σε μια μαξιμαλιστική απαίτηση που ο Τραμπ δεν θα μπορούσε ποτέ να αποδεχτεί, διεκδίκησε το δικαίωμα άσκησης κυριαρχίας στο Στενό του Ορμούζ. Αυτό θα έδινε στην Ισλαμική Δημοκρατία ασφυκτικό έλεγχο στο 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και στην παγκόσμια οικονομία.

Ένα αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων πιστεύεται ότι περιλαμβάνει απαγορεύσεις στο Ιράν να έχει πυρηνικά όπλα, την παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του, το τέλος των περιφερειακών ομάδων πληρεξουσίων και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Είναι ένα μέτρο του πώς ο πόλεμος έχει ξεφύγει από τον έλεγχο του Τραμπ ότι το Στενό – το οποίο ήταν ανοιχτό σε όλα τα δεξαμενόπλοια όταν ξεκίνησε η σύγκρουση – έχει πλέον γίνει βασικό αίτημα των ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις.

Το Ιράν έχει δείξει στο παρελθόν ότι είναι πρόθυμο να μιλήσει για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Έκανε συμφωνία με τον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για να παγώσει το πρόγραμμα που ο Τραμπ διέκοψε. Αλλά αυτό θα απαιτούσε σε αντάλλαγμα τεράστια άρση των κυρώσεων που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην κατεστραμμένη Ισλαμική Δημοκρατία να ανοικοδομήσει τη στρατιωτική της ικανότητα.

Οι λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων δεν είναι το μόνο εμπόδιο στην πρόοδο. Υπάρχει μια πιο θεμελιώδης διαφορά: Και οι δύο πλευρές στον πόλεμο νομίζουν ότι κερδίζουν. Η Λέβιτ επέπληξε το Ιράν επειδή δεν κατάλαβε ότι «έχουν ηττηθεί στρατιωτικά».

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι χιλιάδες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν καταστρέψει τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και την ηγεσία και έχουν προκαλέσει ζημιά στο κράτος ασφαλείας που κρατά το καθεστώς στην εξουσία.

Αλλά οι επανειλημμένοι ισχυρισμοί του Τραμπ για νίκη υποδηλώνουν μια παρανόηση του πώς οι αντίπαλοί του βλέπουν τη σύγκρουση. Αυτό μπορεί με τη σειρά του να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική του θέση στις συνομιλίες. Για το καθεστώς του Ιράν, η επιβίωση σε οποιαδήποτε μορφή θα αντιπροσώπευε νίκη. Δεν μπορεί να κερδίσει μια συμβατική μάχη. Αλλά επιδιώκει να κάνει τόση ζημιά στις ΗΠΑ και στον κόσμο που ο Τραμπ δεν έχει άλλη επιλογή από το να υποχωρήσει.

Οι αδιάκοποι ισχυρισμοί του Τραμπ για νίκη οδηγούν σε μια ακόμη ασυνέπεια στο μήνυμά του: Αν οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει, γιατί εξακολουθούν να πολεμούν – και στέλνουν χιλιάδες Αμερικανούς πεζοναύτες και αερομεταφερόμενα στρατεύματα στη Μέση Ανατολή;

Γιατί μπορεί να υπάρχει κάποια ελπίδα για διάλογο

Όλοι οι πόλεμοι φαίνονται δυσεπίλυτοι πριν ξεκινήσει η διπλωματία. Η τέχνη του συμβιβασμού απαιτεί πρώτα να εντοπιστούν οι χώροι όπου μπορούν να συναντηθούν οι εχθροί.

Υπάρχουν ίσως μερικές εβδομάδες που αυτό θα είναι δυνατό, καθώς συγκεντρώνονται οι αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εξάλειψη των ιρανικών παράκτιων εγκαταστάσεων με θέα το Στενό του Ορμούζ. Ο χρόνος τρέχει επίσης για έναν άλλο λόγο – τα τελευταία δεξαμενόπλοια πετρελαίου και φυσικού αερίου που έφυγαν από τον Περσικό Κόλπο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος θα φτάσουν σύντομα στους προορισμούς τους. Ο στραγγαλισμός των προμηθειών θα επιδεινώσει την ενεργειακή κρίση και τις οικονομικές επιπτώσεις.

Η Trita Parsi του Ινστιτούτου Quincy πιστεύει ότι το Ιράν, όπως και ο Τραμπ, έχει κίνητρο να τερματίσει τον πόλεμο και ότι η διπλωματία έχει επομένως μια ευκαιρία. «Αλλά ο Τραμπ θα πρέπει να κάνει κάτι για να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο και αυτή είναι μια πολύ διαφορετική θέση σε σύγκριση με το πού ξεκίνησε», είπε.

Ο Parsi επεσήμανε ότι οι ΗΠΑ είχαν ήδη κάνει μια σημαντική παραχώρηση – την άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο που βρισκόταν ήδη στη θάλασσα, σε μια προσπάθεια να μετριαστεί η παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Αυτό θα ήταν αδιανόητο πριν από τον πόλεμο, αλλά τώρα αποτελεί προηγούμενο που θα μπορούσε να πλαισιώσει μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες.

Δεν είναι πολλά, αλλά είναι κάτι.

Εκτός αν οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν κάνουν σύντομα μια πραγματική πρόοδο, ο πόλεμος θα μπορούσε να πάρει καταστροφικές διαστάσεις. Εάν έχει ήδη περάσει το σημείο στο οποίο η διπλωματία μπορεί να λειτουργήσει ως φρένο, οι συνέπειες είναι πολύ φρικτές για να τις σκεφτούμε, καταλήγει το CNN.

Διαβάστε επίσης:

Μπούμερανγκ οι επιθέσεις στο Ιράν: Σκληροπυρηνικοί εντείνουν τις εκκλήσεις για πυρηνική βόμβα – Ένα εκατομμύριο μαχητές έτοιμοι για χερσαία επιχείρηση των ΗΠΑ

Νέα Υόρκη: Ξεκίνησε η δίκη Μαδούρο με διαδηλώσεις και ένταση εκτός του δικαστηρίου και νομικές αντιπαραθέσεις

Η ακύρωση της επίσκεψης του βασιλιά Καρόλου στις ΗΠΑ θα ήταν «μεγάλο λάθος», υποστηρίζει ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Λονδίνο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.