Συνομιλήσαμε με δύο από τους πρωταγωνιστές του θεατρικού έργου «Η Ανάστασις» του Λ. Τολστόι σε σκηνοθεσία Βασίλη Τριανταφύλλου και μοιράζονται μαζί μας την εμπειρία τους πάνω στη σκηνή αλλά και γενικά τι σημαίνει για αυτούς το θέατρο

Το πιο γοητευτικό λοιπόν είναι όταν κάνουμε αυτή τη διαδικασία σε χαρακτήρες που δεν συμπαθούμε καθόλου και είμαστε πολύ μακριά από τον τρόπο συμπεριφοράς τους (Σωτήρης Δούβρης)

Η μαγεία με το αβέβαιο και το άπιαστο. Η ποίηση της ανθρώπινης συνύπαρξης δύο ψυχών που μοιάζουν να γνωρίζονται από πάντα ενώ ποτέ στη ζωή δεν γνωρίστηκαν… Matwali Κουτουλάκη

ΣΔ : Μίλησε μας για το ρόλο σου, ποιος είναι ο  Νεχλιούντοφ;

Πρόκειται για τον υπολοχαγό του Τσαρικού στρατού, πρίγκιπα Ντιμίτρι Νεχλιούντοφ. 

Με την έναρξη του έργου τον βρίσκουμε στη φάση που έχει αρχίσει να αναθεωρεί τον τρόπο ζωής του, τα ποτά, τις γυναίκες, τις ασωτίες και τις σπατάλες. Αναρωτιέται αν αυτό είναι το νόημα της ζωής. Τυχαίνει να βρεθεί ένορκος σε μία δίκη όπου καταδικάζεται μια αθώα γυναίκα για φόνο, χωρίς ενοχοποιητικά στοιχεία εναντίον της. Ο Εισαγγελέας και ο Δικαστής θέλησαν να κλείσουν γρήγορα την υπόθεση γιατί το προηγούμενο βράδυ διασκέδαζαν έως αργά και τώρα δεν έχουν καθαρό μυαλό να κάνουν τη δουλειά τους και γιατί η γυναίκα ασκεί το επάγγελμα της ιερόδουλης, άρα ένοχη για οποιοδήποτε κακούργημα κατά τη γνώμη τους.

Πρόκειται για την Κατιούσα Μάσλοβα, την υπηρέτρια που δούλευε στο σπίτι των θείων του. Είχαν ερωτευτεί παλιά, την είχε αφήσει έγκυο, της είχε δώσει κάποια χρήματα και εξαφανίστηκε.

Συνειδητοποιεί τότε ότι όλη αυτή η εξέλιξη της ζωής της πιθανότατα δεν θα είχε συμβεί αν δεν της είχε συμπεριφερθεί με αυτόν τον τρόπο. Αποφασίζει να αλλάξει και να αφιερώσει τη ζωή του στην ελάφρυνση του πόνου της Κατιούσα. 

ΣΔ: Πόσο εύκολο είναι ένας «Πρίγκιπας» να γίνεται ένας δίκαιος και

φιλεύσπλαχνος άνθρωπος, καταρρίπτοντάς ουσιαστικά το κύρος του και την

φήμη του;

Καθόλου εύκολο αν σκεφτεί κανείς ότι πρέπει να απαρνηθεί ολόκληρη την αστική τάξη, της οποίας είναι γέννημα – θρέμμα. 

Για τη φήμη του, όπως και για την περιουσία του δεν νοιάζεται στιγμή. Έχει μάλιστα ένα σημείο στο οποίο αναρωτιέται: “Ψευδεπίγραφες σχέσεις, ανέσεις, κληρονομίες, ψευτική ζωή…αυτή είναι η ζωή;”

Δεν μπορεί να είναι μόνο αυτό κατά τη γνώμη του και για αυτό ψάχνει να απογυμνωθεί από όλα, μήπως τελικά καταφέρει να νιώσει άνθρωπος. 

Μέσα από την εμπειρία που αποκτά βλέποντας τη διαφθορά και του συστήματος, συνειδητοποιεί ότι είναι και ο ίδιος μέρος του προβλήματος. Και αποφασίζει να γίνει μέρος της λύσης. Ζητάει συγγνώμη από τους ανθρώπους που αδίκησε, μοιράζει τη γη του στους αγρότες και τους παρακινεί να τη διαχειριστούν από κοινού και τα κέρδη τους να καλύπτουν τις ανάγκες τις δικές τους και της κοινότητας.

Κατά κάποιο τρόπο, περνάει στην απέναντι όχθη, ανασταίνεται όπως εννοεί και ο τίτλος του έργου. Από νεκρός μέσα του, ζωντανεύει και ζει.

ΣΔ: Δυο λόγια για τον Τολστόι και για την προσέγγιση της δικής σας

παράστασης

Δεν έχω να πω πολλά για έναν κλασικό, αριστουργηματικό συγγραφέα σαν τον Τολστόι. Αυτό που παρατηρώ πάντως, διαβάζοντας και το βιβλίο, είναι ότι στην “Ανάσταση”, όντας και το τελευταίο βιβλίο, χρησιμοποιεί μια έμμεση αφορμή για να μιλήσει ταυτόχρονα υπαρξιστικά και πολιτικά. Συνήθως οι συγγραφείς επιλέγουν τον έναν δρόμο από τους δύο.

Ο Τολστόι, με αφορμή την ερωτκή περιπέτεια ενός γόνου με μια υπηρετριούλα (αλήθεια πόσες παρόμοιες αναφορές έχουμε ακόμα και στις μέρες μας), βάζει έναν άνθρωπο να αναθεωρήσει όλη του την ύπαρξη και να πάρει πολιτική θέση στην πλευρά των αδυνάτων, έναντι των δυνατών. Και όπως ξέρουμε, 18 χρόνια μετά θα έρθει η Οκτωβριανή επανάσταση και θα ολοκληρώσει αυτή την ιδεολογική κατεύθυνση.

ΣΔ: Τι σου μαθαίνει το θέατρο στη ζωή σου;

Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορώ να απαριθμήσω όλα τα οφέλη που έχω ασχολούμενος με την υποκριτική, γιατί είναι πάρα πολλά. Αν προσπαθήσω όμως να τα ιεραρχήσω, μάλλον στην κορυφή θα έβαζα ότι με υποχρεώνει να σκεφτώ με άλλο τρόπο, να “μπω στα παπούτσια άλλων”. 

Ξέρετε, στην υποκριτική διαδικασία, απαιτείται να αιτιολογούμε την συμπεριφορά και τον τρόπο σκέψεις των χαρακτήρων που ερμηνεύουμε. Να βρούμε την αλληλουχία των γεγονότων της ζωής του που τον οδήγησαν να πράξει αυτά που παρακολουθούμε στο έργο. Το πιο γοητευτικό λοιπόν είναι όταν κάνουμε αυτή τη διαδικασία σε χαρακτήρες που δεν συμπαθούμε καθόλου και είμαστε πολύ μακριά από τον τρόπο συμπεριφοράς τους. Το κλειδί είναι στο ρήμα που ανέφερα πιο πάνω: “αιτιολογούμε”, δεν δικαιολογούμε.

Για αυτό και πιστεύω ότι η διδασκαλία της υποκριτικής πρέπει να υπάρχει στο σχολείο, σε όλες τις βαθμίδες του. Είναι ο καλύτερος τρόπος, αν θέλουμε να διαμορφώσουμε σωστούς πολίτες. 

Δεν είμαι βέβαια σίγουρος αν θέλουμε. Όλα είναι θέμα βούλησης…πολιτικής…

MATWALI   ΚΟΥΤΟΥΛΑΚΗ

. Η Κατιούσα Μάσλοβα, καταδικάζεται άδικα, πως νιώθεις  ενσαρκώνοντας αυτή τη γυναίκα?

MK: Η Κατιούσα Μάσλοβα υφίσταται την άδικη καταδίκη για δύο λόγους. Πρώτον είναι ταξικά   ανήμπορη, φτωχή και δεύτερον είναι γυναίκα. Μία σεξεργάτρια, όπως θα λέγαμε σήμερα που το σύστημα, της κλείνει το στόμα. Εκείνη φωνάζει για την αθωότητα της, αλλά φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Νιώθω την αδικία παντού. Έχουμε συνηθίσει, γαλουχηθεί σε μία κοινωνία που τρέφεται και θρέφει την αδικία. Αν πάς σε δημόσιο σχολείο, δεν έχεις τις ίδιες ευκαιρίες όπως σε ένα ιδιωτικό. Αν πρέπει να δουλεύεις όλη μέρα για να βιοποριστείς, δεν θα έχει σίγουρα τις κατάλληλες γνωριμίες για να ‘τύχει’ να παίξεις σε μία καλοπληρωμένη τηλεοπτική παραγωγή. Αν ’τύχει’ να ταξιδεύεις με το τρένο μπορεί να σκοτωθείς. Αν ‘τύχει’ να ζεις σε χώρα που βομβαρδίζεται, μπορεί να ήταν το τελευταίο ηλιοβασίλεμα που είδες πέρυσι το καλοκαίρι τόσο κόκκινο και φωτεινό να λούζει τους αμμόλοφους. Στο θέμα μας τώρα. Το δίκαιο και το άδικο είναι πυρηνικό ζήτημα οντολογικό, της ανθρώπινης ύπαρξης. Πάντα με πληγώνει η αδικία εξού και σπούδασαν νομική.  Με πληγώνει και  ως Κατιούσα. Η φράση ‘δε φταίω, δεν το ήθελα, αλήθεια ‘ πυροδοτεί μέσα μου μία κατάσταση απόγνωσης και αντίστασης ταυτόχρονα. Πέφτω αλλά ορθώνομαι ξανά απέναντι στην αδικία και ως ρόλος και ως άνθρωπος.

ΜΚ:  Πως ήρθε το έργο στα χέρια σου? Ποια είναι η πρώτη σου σκέψη διαβάζονται στο κείμενο?

Είναι μια ιστορία που δεν έχει ειπωθεί Το έργο του Τολστόι έφτασε στα χέρια μου ολίγον καρμικά. Ψάχναμε έργο με το Βασίλη (Τριανταφύλλου) και αφού είχαμε διαβάσει κάποια κείμενα, πηγαίνω στον αδερφό μου, που έχει ένα μαγαζί στου Παπάγου (σημ όποιος ενδιαφέρεται να μου στείλει πμ, πολύ ωραίο μαγαζάκι με τρόφιμα από όλη την Ελλάδα), μου λέει, ο αδερφός, το έχεις διαβάσει αυτό? Μόλις έχω πατήσει το πόδι μου στο μαγαζί. ‘’Οχι’ του λέω. ‘Μπορεί να γίνει θεατρικό?’ ‘Ναι μου λέει, δύσκολο, αλλά με μία καλή διασκευή…’ Πάω στον Βασίλη και  του προτείνω την ‘Ανάσταση’ του Τολστόι. Χωρίς να το έχω ακόμη διαβάσει. Μόνο από τον ενθουσιασμό του αδερφού μου!  Το ακούει ο Βασίλης και μου λέει ‘Σήκω’ . Μου δείχνει της αφίσες που έχει κρατήσει, ατόφιες, από όταν μπήκαν στο χώρο, που έγινε το θέατρο ‘Νους’. Ήταν το σινεμά ‘’Ιλιον’  παλιά. Και οι μόνες αφίσες που υπήρχαν ήταν από την προβολή της ‘Ανάστασης’ στο παλιό σινεμά. Ήταν ανατριχιαστικό.  Αρχίσαμε να διαβάζουμε το βιβλίο. Η πρώτη μου σκέψη διαβάζοντάς το ήταν ‘Υπέροχο, αλλά πώς γίνεται θεατρικό?’ Τρόμαξα! Ευτυχώς ανέλαβε τη θεατρική μεταφορά η  Δάφνη Λιανάκη, που ενέσκηψε στο κείμενο με αγάπη και μεράκι ώστε να φτάσει  στη σκηνή, ως μεταφορά όντως του λογοτεχνικού έργου και όχι ως κάτι άλλο ή κάτι βασισμένο στο έργο του Τολστόι. Για μένα ήταν πολύ σημαντικό έχοντας στα χέρια μας ένα τόσο  σημαντικό και βαθύ κείμενο, να το σεβαστούμε και να το φέρουμε στο σήμερα χωρίς να το αλλοιώσουμε. Η πρώτη μου σκέψη για το ρόλο της Μάσλοβα ήταν, ‘Μου αρέσει. Την νιώθω. Πάμε! Δεν ήξερα, τι με περίμενε!

ΜΚ Ποιά σκηνή σε δυσκόλεψε πιο πολύ?

Η σκηνή της  Δίκης. Σε όλες τις πρόβες έφερνα  προτάσεις, ξανά και ξανά… Δεν ήμασταν ικανοποιημένοι με τίποτα. Ενώ φαινομενικά δεν είναι η πιο δύσκολη σκηνή για μένα ήταν η πιο απαιτητική. Η αρχή είναι το ήμιση του παντός. Αν το πρώτο βήμα μπει στη σωστή ράγα, τότε το τρένο πάει καλά. Ακόμα και με χαμηλή ταχύτητα ή μια μέρα δύσκολη. Δεν θα φύγει εκτός πορείας(αύτη ήταν η πεποίθηση που είχα πάντα). Δεν υπάρχει βέβαια και σκηνή εύκολη. Όλες είναι απαιτητικές. Αυτή είναι  η πρόκληση για τον/την ηθοποιό, να εξελίσσει και να ανακαλύπτει κάθε μέρα λουλούδια, χορτάρια, πεσμένα ξύλα, φτερά από πουλιά στο μονοπάτι που διανύει για να έρθει κοντά στο ρόλο που υποδύεται. Ένας αγώνας δρόμου είναι το θέατρο. Όσο πιο πολύ γυμνάζεις το σώμα και την ψυχή, τόσο πιο πιθανό είναι να προσεγγίσεις ένα χαρακτήρα, να καταλάβεις έναν άλλον άνθρωπο μέσα σου.

ΜΚ Τί είναι για σένα το θέατρο?

Αυτός ο αγώνας που προανέφερα, είναι το θέατρο για μένα. Είναι το μονοπάτι της συγκομιδής, της ανακάλυψης, του άγνωστου προορισμού, των ονείρων που έρχονται και φωτίζουν μία κίνηση που σε βασανίζει επι σκηνής. Ο δρόμος προς την ανασφάλεια… Όπως διάβασα κάπου πρόσφατα. Το θέατρο είναι ο μόνος χώρος όπου μπορείς να κάνεις λάθος μπροστά σε άλλους και να το αντέξεις, να το διορθώσεις και να πας παρακάτω. Το φλέρτ με το άγνωστο και το λάθος. Η μαγεία με το αβέβαιο και το άπιαστο. Η ποίηση της ανθρώπινης συνύπαρξης δύο ψυχών που μοιάζουν να γνωρίζονται από πάντα ενώ ποτέ στη ζωή δεν γνωρίστηκαν. Το θέατρο είναι οι άνθρωποι που μοιράζονται τις χαρές και τις λύπες τους. Είτε στις πρόβες, είτε εν ώρα παράστασης. Είναι το πιο όμορφο επάγγελμα, που λέει και μια φίλη. Κι ας είναι τόσο δύσκολο!

ΜΚ. Ποιά σκηνή σας συγκινεί περισσότερο?

Πραγματικά δεν μπορώ να ξεχωρίσω. Με συγκινεί η σκηνή του τέλους, αν και είναι η μόνη που δεν κλαίω (χαχα) Όχι και η μόνη. Απλώς είναι μία συγκίνηση βαθειά. Σέβομαι πολύ την Κατιούσα για τη θέση της και την επιλογή της. Δεν θα σας πω περισσότερα όμως. Με συγκινεί το flashback. Μια ολόκληρη ζωή μέσα σε 10 λεπτά. Σε μια στιγμή το χτες γίνεται τώρα και το τώρα παρελθόν. Όπως και στη ζωή. Πάνω από όλα με συγκινούν οι συνάδελφοι μου, που κάθε Σαββατοκύριακο έρχονται με χαμόγελο και διάθεση να παίξουμε. Να πούνε την ιστορία μας. Μιλώ φυσικά για τον Σωτήρη, την Άσπα τον Άλεξανδρο, την Ελένη, τον Λυκούργο και των Θοδωρή.

Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.