Γράφει ο Ρήγας Μπάρκουλας, οικονομολόγος

Η πολιτική και οικονομική πραγματικότητα στην Ελλάδα εισέρχεται σε μία περίοδο αυξημένης έντασης, όπου η διαχείριση της εξουσίας διασταυρώνεται πλέον ευθέως με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, θεσμικές αντοχές και κοινωνικές ανησυχίες.

Η κυβέρνηση του Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολυεπίπεδη πίεση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στο ήδη γνωστό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά φαίνεται να επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα διαχείρισης δημόσιων πόρων και ευρωπαϊκών κονδυλίων.

• Η αρχή ενός ευρύτερου κύκλου αποκαλύψεων:

Το ζήτημα των αγροτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ αποτέλεσε την κορυφή του παγόβουνου. Οι έρευνες της Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άνοιξαν έναν φάκελο που αφορά τη διαχείριση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ..

Ωστόσο, στο πολιτικοοικονομικό παρασκήνιο διαμορφώνεται η εκτίμηση ότι αυτό ΔΕΝ είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Αντιθέτως, ενδέχεται να βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλυσιδωτή αποκάλυψη:

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΉΣΕΙΣ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΊΩΝ σε ΕΤΑΙΡΕΊΕΣ ΣΥΜΒΟΎΛΩΝ

ΈΡΓΑ και ΑΝΑΘΈΣΕΙΣ που ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ το ΤΑΜΕΊΟ ΑΝΆΚΑΜΨΗΣ ΜΕ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΎΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΆΒΗΣΗΣ μεταξύ ΚΡΆΤΟΥΣ και ΙΔΙΩΤΙΚΏΝ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ.

Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται από το «αν υπάρχει σκάνδαλο» στο «πόσο εκτεταμένο είναι το σύστημα».

Τα συμφέροντα που διακυβεύονται

Η σύγκρουση που εξελίσσεται δεν είναι απλώς πολιτική. Είναι βαθιά οικονομική.

Στο επίκεντρο βρίσκονται:

1. Δημόσιο χρήμα και κατανομή πόρων

Τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης — είτε μέσω αγροτικών επιδοτήσεων είτε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης — αποτελούν το μεγαλύτερο πακέτο ρευστότητας της ΤΕΛΕΥΤΑΊΑΣ ΔΕΚΑΕΤΊΑΣ.. Ο τρόπος κατανομής τους καθορίζει:

• ποιοι επιχειρηματικοί όμιλοι ενισχύονται
• ποια παραγωγικά μοντέλα επιβιώνουν
• ποιοι αποκλείονται

2. Ο ρόλος των συμβουλευτικών εταιρειών

Η αυξανόμενη ανάθεση στρατηγικών λειτουργιών του κράτους σε ιδιωτικές εταιρείες δημιουργεί ένα νέο υβριδικό μοντέλο εξουσίας:

• το κράτος ΑΠΟΦΑΣΊΖΕΙ ΛΙΓΌΤΕΡΟ
• οι σύμβουλοι ΣΧΕΔΙΆΖΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΟ

Αυτό μεταφράζεται σε μετατόπιση ισχύος από το δημόσιο προς ένα δίκτυο ιδιωτικών συμφερόντων.

3. Πολιτική επιβίωση και έλεγχος αφηγήματος.

Για την κυβέρνηση, το διακύβευμα είναι διπλό:

• να περιορίσει τη φθορά
• να διατηρήσει τον ΈΛΕΓΧΟ της ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΊΑΣ.

Για την αντιπολίτευση, το ζητούμενο είναι:

• να μετατρέψει τη ΦΘΟΡΆ σε ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΑΛΛΑΓΉ

ΧΩΡΊΣ όμως ΜΈΧΡΙ στιγμής να έχει ΔΙΑΜΟΡΦΏΣΕΙ ΠΕΙΣΤΙΚΉ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΉ ΠΡΌΤΑΣΗ ΔΙΑΚΥΒΈΡΝΗΣΗΣ

Η επανεμφάνιση του σκανδάλου των υποκλοπών:

Σαν να μην επαρκούσαν τα παραπάνω, επανέρχεται ΔΥΝΑΜΙΚΆ στο προσκήνιο ένα από τα πλέον βαριά θεσμικά ζητήματα της τελευταίας περιόδου: ΟΙ ΥΠΟΚΛΟΠΈΣ.

Η επαναδραστηριοποίηση της έρευνας από τις δικαστικές αρχές για την υπόθεση του PREDATOR και συνολικά των παρακολουθήσεων ανοίγει εκ νέου έναν φάκελο με ΒΑΘΎ ΘΕΣΜΙΚΌ και ΠΟΛΙΤΙΚΌ ΦΟΡΤΊΟ.

Το ζήτημα δεν είναι ΜΌΝΟ ποινικό. Είναι πρωτίστως:

• ζήτημα λειτουργίας του κράτους δικαίου
• ζήτημα ορίων της εκτελεστικής εξουσίας
• ζήτημα εμπιστοσύνης στους θεσμούς

Η χρονική συγκυρία επαναφοράς του θέματος εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση, καθώς δημιουργείται η εικόνα πολλαπλών, ταυτόχρονων μετώπων — οικονομικών και θεσμικών — που δυσκολεύουν τη διαχείριση της πολιτικής σταθερότητας.

Πίσω από τις πολιτικές συγκρούσεις, η κοινωνία εμφανίζει σημάδια κόπωσης.

Η επαναλαμβανόμενη αίσθηση ότι:

«τα ίδια συμβαίνουν ανεξαρτήτως κυβέρνησης», «οι μηχανισμοί είναι διαχρονικοί» δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα:

• ΑΠΟΣΤΑΣΙΟΠΟΊΗΣΗΣ
• ΔΥΣΠΙΣΤΊΑΣ
• ΚΑΙ ΣΙΩΠΗΡΉΣ ΟΡΓΉΣ

Το ενδεχόμενο πολιτικού αιφνιδιασμού

Σε αυτό το περιβάλλον, αρχίζει να διαμορφώνεται ένα κρίσιμο ερώτημα:

Μπορεί η κυβέρνηση να επιλέξει την έξοδο προς τις κάλπες ως στρατηγική διαφυγής; Υπάρχουν ενδείξεις — πολιτικές, επικοινωνιακές αλλά και χρονικές — ότι ένα τέτοιο σενάριο ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΊ ΝΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΕΊ..

Ειδικότερα, εάν:

οι αποκαλύψεις διευρυνθούν, η πίεση από θεσμούς και κοινή γνώμη ενταθεί και το πολιτικό κόστος γίνει ΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΊΣΙΜΟ, τότε ένα αιφνιδιαστικό κάλεσμα σε εκλογές θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «reset» του πολιτικού σκηνικού και ως προσπάθεια επανανομιμοποίησης. Ή ακόμη και ως προληπτική κίνηση πριν την κορύφωση κρίσεων.

Χωρίς να μπορεί να επιβεβαιωθεί θεσμικά, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι το επόμενο διάστημα — ΑΚΌΜΗ ΚΑΊ ΕΝΤΌΣ ΤΩΝ ΕΠΌΜΕΝΩΝ ΗΜΕΡΏΝ — ενδέχεται να υπάρξουν πρωτοβουλίες που ΘΑ ΑΙΦΝΙΔΙΆΣΟΥΝ το ΠΟΛΙΤΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ.

Το ενδεχόμενο προσέλευσης του πρωθυπουργού στη Βουλή με ευρύτερη πολιτική τοποθέτηση αφήνει ένα «παράθυρο» για εξελίξεις που μπορεί να ανατρέψουν τον σχεδιασμό μέχρι το 2027.

Σε τέτοιες συγκυρίες, η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τη διαχείριση της καθημερινότητας, αλλά από την ικανότητα ελέγχου των κρίσεων που αποκαλύπτουν τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας της εξουσίας.

Το αν η παρούσα φάση θα εξελιχθεί σε μια ακόμη «διαχειρίσιμη φθορά» ή σε σημείο καμπής, δεν θα το καθορίσουν οι δηλώσεις, αλλά οι εξελίξεις.

Και αυτές — όπως όλα δείχνουν — ΔΕΝ θα ΑΡΓΉΣΟΥΝ.

Ο Ρήγας Μπάρκουλας είναι οικονομολόγος

Διαβάστε επίσης

Πρώτες παρατηρήσεις για την «προσωρινή εκεχειρία» μεταξύ Τραμπ (ΗΠΑ) και Ιράν

Η διαφθορά ως ιδεολογία;

Ήλιος της ειρήνης ή καύσιμα των πολέμων;

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.