search
ΤΕΤΑΡΤΗ 29.04.2026 15:20
MENU CLOSE

Η Λιμπερασιόν, η Ιταλίδα Αντρέα Μαρκολόγκο και ο Καζαντζίδης

29.04.2026 12:16
ouranos-new

Η αφορμή γιαυτό το άρθρο, μας δόθηκε από το πρόσφατο δημοσίευμα της Γαλλικής εφημερίδας Liberation, μιας από τις εγκυρότερες Γαλλικές εφημερίδες, με τίτλο «Τελικά όλη η Ευρώπη, όλοι μας,  κλέψαμε κάτι από την Ελλάδα» το οποίο υπογράφει η Ιταλίδα συγγραφέας Αντρέα Μαρκολόγκο. Η συγγραφέας αναφέρει πως «το Παρίσι, η Κοπεγχάγη, το Βίτσμπουργκ, η Κορσλούη και ιδιαίτερα το Λονδίνο, είναι οι πόλεις όπου στενάζουν ακόμα και σήμερα τα κλεμμένα από την Ελλάδα θραύσματα του Παρθενώνα».

Η Μαρκολόγκο με αυτές της τις επισημάνσεις, επ’ ευκαιρία της πρόσφατης απόφασης του Βατικανού για την επιστροφή στην Ελλάδα τριών μαρμάρινων κεφαλών, προσπαθεί να αποδώσει μια γενική εικόνα που συναντάται σε κύκλους της διανόησης του Ευρωπαϊκού χώρου και η οποία επικεντρώνεται ακριβώς στο παρακάτω ερώτημα. Τι πραγματικά χρωστάει ολόκληρη η Ευρώπη στην Ελλάδα και στον πολιτισμό της; 

Η δυσαρμονία

Όμως παρόλο τον θαυμασμό αξιόλογου ποσοστού της Ευρωπαϊκής διανόησης προς τον Ελληνικό πολιτισμό, γεγονός που θα οδηγούσε στον συνειρμό, κατά τον οποίο η χώρα μας στα κοινωνιολογικά της χαρακτηριστικά θα βρισκόταν σε κορυφαίο σημείο, αντίθετα την βρίσκουμε να υστερεί σε όλους σχεδόν τους παράγοντες που συνθέτουν την ποιότητα ζωής των πολιτών της. Ήτοι, στο επίπεδο μόρφωσης και γενικής κουλτούρας, στο επίπεδο δημιουργικότητας, στο επίπεδο μουσικής παιδείας, στο επίπεδο συμπεριφοράς των πολιτικών της προσώπων, αλλά ακόμη και όλων εκείνων που διαθέτουν ισχύ και διαχειρίζονται εξουσία. 

Το άσμα του Καζαντζίδη

Όμως, αν αποδεχτούμε πως ο εθνικός μας βάρδος, με την έννοια ότι αγαπήθηκε ίσως όσο κανένας άλλος γιατί τραγούδησε τους πόνους και τους καημούς του λαού μας, ο Στέλιος Καζαντζίδης, κάποτε με περίσσιο πάθος και με τη γλυκόλαλη φωνή του, μας είπε:  

Μα κανένας δε μου φταίει για το χάλι μου Σπάσιμο θέλει το κεφάλι μου!

Βέβαια οι στίχοι, είναι της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου και η αναφορά τους είναι σε κάποια ατομική ανθρώπινη περιπέτεια. Ωστόσο θεωρούμε πως ταιριάζει γάντι και στην ατολμία της νεότερης γενιάς της φυλής μας να προχωρήσει στις συλλογικές πολιτικές και κοινωνικές επιλογές που επέτασσε η σύγχρονη Ευρωπαϊκή σκέψη! Έτσι λοιπόν η παράφραση του δίστιχου χάριν της ευφάνταστης εκδοχής μας γίνεται ως εξής: 

Μα κανένας δε μας φταίει για το χάλι μας Σπάσιμο θέλουν τα κεφάλια μας!

Με την φράση αυτή θα μπορούσε να εκφραστεί πολύ χαρακτηριστικά μια αυτοκριτική στάση από τον κάθε ένα της πολύπαθης φυλής μας που έχει συνειδητοποιήσει την καθόλου ελκυστική θέση της χώρας μας.

Η υστέρηση 

Είναι δυστυχώς ολοφάνερο ότι η χώρα μας βρίσκεται σε σοβαρή υστέρηση έναντι των περισσότερων χωρών του Ευρωπαϊκού χώρου. Ακόμη όμως με μεγάλη μας λύπη διαπιστώνουμε ότι χώρες οι οποίες εντάχθηκαν μέχρι και δύο δεκαετίες ή και αργότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η Σλοβενία, η Εσθονία, η Τσεχία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, υπερτερούν της χώρας μας σε μορφωτικούς, κοινωνικούς ή και λοιπούς δείκτες. 

Ο «διαρκής Μεσαίωνας» των 20 και πλέον αιώνων

Αναζητώντας τους λόγους που μας έχουν οδηγήσει στην θέση αυτή, δηλαδή στις μειονεκτούσες χώρες της Ευρώπης, θα μπορούσαμε να παραθέσουμε την δικαιολογία την διαρκή υποδούλωση του Ελλαδικού χώρου από ξένους κατακτητές. Και πράγματι, από τον 4ο π.Χ. αιώνα και τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, και την υποδούλωση στους Ρωμαίους, έως και το 1821 ή και το 1898 ή το 1913 με την απελευθέρωση της Ηπείρου, της Μακεδονίας και αργότερα της Θράκης, η Ελλάδα ήταν στο έλεος των κατακτητών.

Η μόνη περίοδος που βρέθηκε σε μία ηπιότερη κατάσταση όσον αφορούσε την εκμηδένιση της εθνολογικής της οντότητας ήταν τα ύστερα χρόνια της Βυζαντινής κυριαρχίας, όπου τόσο η Ελληνική γλώσσα όσο και η ορθοδοξία αποτέλεσαν τους δύο πυλώνες αναζωπύρωσης της ιδέας περί συνέχισης του Ελληνισμού και των ιδεωδών του. Η πολύχρονη αυτή περίοδος της υποδούλωσης, στέρησε από τον Ελληνισμό την δυνατότητα να ζήσει και να δημιουργήσει την περίοδο της Ευρωπαϊκής του αναγέννησης και του διαφωτισμού.

Ο Ελληνισμός για δεκάδες αιώνες βίωνε τις συνθήκες ενός διαρκούς μεσαίωνα και σκοταδισμού. Και το ότι κατάφερε να διατηρήσει ως και τον 19ο αιώνα την έννοια της οντότητάς του θεωρήθηκε ως ένα εθνολογικό και κοινωνικο – οντολογικό θαύμα!

Αυτή την αίσθηση της συνέχισης της ύπαρξης της άσβεστης φλόγας του Ελληνισμού, συνέλαβαν ο Σκουφάς, ο Ξάνθος και ο Τσακάλωφ, οι τρείς ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας και με σκληρή προσπάθεια κατάφεραν και έσπειραν στις καρδιές των Ελλήνων τον σπόρο της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας.

H «κακοδαιμονία»   

Όμως από τα πρώτα χρόνια της απελευθέρωσης και ως και σήμερα, έχουν περάσει διακόσια τόσα χρόνια, όπως τα γιορτάσαμε το 2021! Στη περίοδο των δύο αυτών αιώνων, ο Ελληνισμός όφειλε και είχε υποχρέωση να είχε ανορθώσει το κύρος της φυλής του, στον βαθμό που του υπαγόρευε η ιστορική του προέλευση και η καταγωγή του.

Τουναντίον, κυριάρχησε η «κακοδαιμονία» της φυλής μας, η οποία περιγράφεται ως ο αδόκιμος ανταγωνισμός, η εκδικητικότητα αλλά και η ζηλοφθονία, με αποτέλεσμα να έχουμε συνεχή πισωγυρίσματα στις όποιες σημαντικές προόδους και αν είχαμε κατακτήσει. Σε όλα βέβαια τα παραπάνω και τις δυναμικές που αναπτύσσονται, αναγνωρίζουμε και τις αέναες αλληλεπιδράσεις των εξωγενών παραγόντων που ορισμένες φορές αποδεικνύονται και ιδιαίτερα καθοριστικές για την τελική έκβαση των υποθέσεων. Όμως και σαν εθνότητα οφείλουμε να σταθμίζουμε τις παρεμβάσεις αυτές, χτίζοντας μηχανισμούς άμυνας και εφευρίσκοντας τις πλέον δόκιμες διπλωματικές λύσεις.

Οι τέσσερεις μεγάλες εθνικές συμφορές

Ως τις μελανότερες στιγμές του σύγχρονου Ελληνισμού, δηλαδή με την απελευθέρωση από την Οθωμανική κυριαρχία, θεωρούμε τα παρακάτω τραγικά συμβάντα.

i. Το πρώτο ήταν η δολοφονία του πρώτου κυβερνήτη, του Ιωάννη Καποδίστρια, τον Σεπτέμβριο του 1931. Που βέβαια δεν ήταν ένα περιστασιακό γεγονός, αλλά αντικατόπτριζε το πραγματικό κλίμα της κακοδαιμονίας της εποχής εκείνης.

ii. Το δεύτερο μεγάλο και Εθνικά τραγικό συμβάν, ήταν η πολιτική ήτα του Ελευθέριου Βενιζέλου στις εκλογές του 1920. Η πορεία των εθνικών θεμάτων την επόμενη περίοδο με την Μικρασιατική καταστροφή, αποδείχτηκε ολέθρια για τον Ελληνισμό.

iii. Το τρίτο επίσης εθνικά τραγικό γεγονός, ήταν τα «Δεκεμβριανά» τα οποία συνέβησαν τον  Δεκέμβριο του 1944 όντας μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανού καταχτητές στην Αθήνα. Ήταν οι μεγάλες συγκρούσεις οι οποίες βέβαια υποκινήθηκαν από τις Βρετανικές στρατιωτικές και διπλωματικές δυνάμεις που βρίσκονταν στην Ελληνική πρωτεύουσα, ανάμεσα στις Αντιστασιακές δυνάμεις του ΕΛΛΑΣ και των δυνάμεων της Ελληνικής χωροφυλακής, παραστρατιωτικών ομάδων και δυνάμεων του στρατού. Η αιματοχυσία αυτή αποτέλεσε τον προάγγελο του Ελληνικού Εμφύλιου πολέμου 1947-1949 με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και ένα αφάνταστο εθνικό διχασμό που δυστυχώς ακόμη και σήμερα υπάρχουν κατάλοιπά του.

iv. Ως το τέταρτο τραγικό συμβάν για τον Ελληνισμό, θεωρούμε τα γεγονότα των Ιουλιανών, τον Ιούλιο του 1965 στην Αθήνα και στη συνέχεια τον Αύγουστο την «Αποστασία» που οδήγησε στην  πτώση της κυβέρνησης της Ενώσεως Κέντρου του Γεώργιου Παπανδρέου, η οποία είχε εκλεγεί μόλις 1,5 χρόνο πριν με ποσοστό 53%! Η «Αποστασία» ήταν ο προάγγελος της δικτατορίας των συνταγματαρχών που συνέβη 1,5 χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 1967.

Οι περίοδοι αυτοί σημάδεψαν πολύ βαθιά την πολιτική και κοινωνική πορεία της χώρας μας και οι επιπτώσεις διαρκούν ως και σήμερα.

Η ευθύνη και η «μοίρα μας»    

Επανερχόμενοι λοιπόν  στο λαϊκό άσμα του Καζαντζίδη θεωρούμε ότι ολοκληρωτικά το φταίξιμο για την διαρκή «εθνική μας ολιγωρία» είναι αποκλειστικά δικό μας, αφού οφείλουμε να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας για την αποφυγή των εθνικά μοιραίων καταστάσεων. Και συγχρόνως να εφεύρουμε τις μεθόδους για την πρόοδο και την προαγωγή του λαού μας.

Το φταίξιμο αυτό, φέρνει την ταυτότητα της φυλής μας, με τα αρνητικά της χαρακτηριστικά που βεβαίως συνυπάρχουν και με όλα εκείνα τα θετικά και λαμπρά ποιοτικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την φυλή των Γραικών! 

Όμως δυστυχώς, το ερώτημα για την πορεία μας ακόμη παραμένει, όπως και ο εξέχων Έλληνας φιλόσοφος Κώστας Αξελός διετύπωσε ήδη από το 1954 στο δοκίμιό του, «Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας» ως εξής: Στους κόλπους του νεωτερικού Κόσμου, πoυ κυριαρχείται από τις μεγάλες δυνάμεις, με ποιον τρόπο θα εδραιώσει η Ελλάδα την αρμονία ανάμεσα στην δύναμη και την αδυναμία της;

Ωστόσο λόγω του ότι έχει παρέλθει μισός και πλέον αιώνας από την εποχή του προβληματισμού του Έλληνα φιλόσοφου και οι κοινωνικές δυναμικές ανά την υφήλιο είναι πια εντελώς διαφορετικές, πίστη μας είναι ότι η Ελλάδα έχει ακόμη, πολύ μεγάλα περιθώρια βελτίωσης. Ως τον κύριο τρόπο για την κατάκτησή της αυτή, θεωρούμε, την ουσιαστική και σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ότι συμβαίνει σήμερα, βελτίωση του μορφωτικού επιπέδου των πολιτών της.

Διαβάστε επίσης:

Aνάπτυξη του Iron Dome στα Εμιράτα – Νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή

Η Κοιλάδα του Αχελώου αξίζει ισότιμη πρόσβαση στην Υγεία

Το κυβερνητικό μεταίχμιο και ο τρόμος για τον πόλεμο

google_news_icon

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.

ΤΕΤΑΡΤΗ 29.04.2026 15:20