Η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία μπορεί να έχει περιοριστεί σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης, όμως η παραβατικότητα στην αγορά εργασίας όχι μόνο επιμένει, αλλά αλλάζει μορφή. Τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025 αποκαλύπτουν μια πραγματικότητα που απέχει αρκετά από την εικόνα της πλήρους συμμόρφωσης που συχνά παρουσιάζεται: χιλιάδες παραβάσεις, δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα και ολόκληροι κλάδοι που εξακολουθούν να βρίσκονται στο στόχαστρο των ελεγκτικών αρχών.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η εστίαση. Πρόκειται για τον κλάδο που συγκεντρώνει διαχρονικά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των ελεγκτών, αλλά και τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 12.415 έλεγχοι σε εστιατόρια, καφέ, μπαρ και συναφείς επιχειρήσεις. Από αυτούς προέκυψαν 4.279 κυρώσεις, με το ποσοστό παραβατικότητας να αγγίζει το 33,18%.

Με άλλα λόγια, σχεδόν μία στις τρεις επιχειρήσεις που πέρασαν από έλεγχο βρέθηκε να παραβιάζει την εργατική νομοθεσία.

Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία καταγράφει εντατικοποίηση των ελέγχων αλλά και διατήρηση των προβλημάτων στην αγορά. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 82.233 έλεγχοι, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και ο υψηλότερος της τελευταίας τετραετίας.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της κινητοποίησης, οι έλεγχοι ήταν 65.286 το 2022, αυξήθηκαν σε 74.031 το 2023, έφτασαν τους 79.290 το 2024 και ξεπέρασαν τις 82.000 πέρυσι. Παράλληλα επιβλήθηκαν 19.093 κυρώσεις, κατατέθηκαν περισσότερες από 2.500 μηνύσεις και διακόπηκε η λειτουργία 587 επιχειρήσεων ή δραστηριοτήτων.

Το συνολικό ύψος των προστίμων άγγιξε τα 53,9 εκατ. ευρώ.

Οι ελεγκτικές αρχές θεωρούν ότι τα μεγαλύτερα προβλήματα εξακολουθούν να εντοπίζονται σε συγκεκριμένους κλάδους. Εκτός από την εστίαση, στο μικροσκόπιο μπαίνουν το λιανικό εμπόριο, οι κατασκευές, τα ξενοδοχεία, οι επιχειρήσεις καθαρισμού, οι εταιρείες φύλαξης, οι μεταφορές, τα συνεργεία αυτοκινήτων, τα πρατήρια καυσίμων, οι βιομηχανικές περιοχές και οι μονάδες φασόν.

Πίσω από την επιλογή αυτή δεν βρίσκονται μόνο οι καταγγελίες εργαζομένων αλλά και τα ευρήματα των προηγούμενων ετών. Σε αρκετούς από αυτούς τους κλάδους καταγράφονται συστηματικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας, γεγονός που οδηγεί την Επιθεώρηση Εργασίας να σχεδιάζει ακόμη πιο στοχευμένες παρεμβάσεις μέσα στο 2026.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η αδήλωτη εργασία δεν βρίσκεται πλέον στην κορυφή της λίστας των παραβάσεων. Την πρώτη θέση καταλαμβάνουν πλέον οι παραβιάσεις που σχετίζονται με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.

Το 2025 καταγράφηκαν 2.994 παραβάσεις που αφορούσαν τη λειτουργία του συστήματος, ενώ ακολούθησαν 2.332 παραβάσεις ωραρίου, 1.410 περιπτώσεις μη καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών και 1.372 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας.

Η εικόνα αυτή αποκαλύπτει και τη μετατόπιση του προβλήματος. Όπως παραδέχονται στελέχη της αγοράς, πολλές επιχειρήσεις δεν επιλέγουν πλέον να απασχολούν εντελώς αδήλωτους εργαζόμενους. Αντίθετα, εμφανίζονται όλο και συχνότερα φαινόμενα υποδηλωμένης εργασίας, όπου οι εργαζόμενοι εμφανίζονται τυπικά δηλωμένοι αλλά εργάζονται περισσότερες ώρες από όσες καταγράφονται ή αμείβονται διαφορετικά από όσα δηλώνονται στις αρχές.

Ακριβώς γι’ αυτό η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας έχει εξελιχθεί στο βασικό όπλο των ελεγκτικών μηχανισμών. Μέσω του συστήματος επιχειρείται να περιοριστούν οι «κρυφές» υπερωρίες και οι αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένου και πραγματικού χρόνου εργασίας.

Τα πρόστιμα παραμένουν ιδιαίτερα βαριά. Για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο η νομοθεσία προβλέπει πρόστιμο 10.500 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής το ποσό μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 31.500 ευρώ. Επιπλέον κυρώσεις επιβάλλονται σε περιπτώσεις παράνομης απασχόλησης αλλοδαπών, παράνομου δανεισμού προσωπικού ή όταν διαπιστώνεται ότι άνεργοι που λαμβάνουν επίδομα εργάζονται αδήλωτα.

Την ίδια στιγμή, η έκθεση αναδεικνύει και ένα δεύτερο μέτωπο ανησυχίας: την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Το 2025 δηλώθηκαν περισσότερα από 20.000 εργατικά ατυχήματα, αριθμός αυξημένος σε σχέση με προηγούμενα έτη και αρκετός για να προκαλέσει προβληματισμό στις αρμόδιες αρχές.

Το γεγονός αυτό οδηγεί την Επιθεώρηση Εργασίας να διευρύνει το πεδίο των ελέγχων της, εστιάζοντας όχι μόνο στις εργασιακές σχέσεις αλλά και στην εφαρμογή των κανόνων υγείας και ασφάλειας.

Το μήνυμα που εκπέμπεται προς τις επιχειρήσεις είναι σαφές. Η αύξηση των ελέγχων δεν φαίνεται να είναι συγκυριακή αλλά μέρος μιας μόνιμης στρατηγικής. Και καθώς η τεχνολογία δίνει πλέον τη δυνατότητα καλύτερης διασταύρωσης στοιχείων και παρακολούθησης των εργασιακών δεδομένων, όσοι συνεχίζουν να επενδύουν στην παραβατικότητα είναι πιθανό.

Διαβάστε επίσης:

Στουρνάρας: «Δεν είναι καθαρή η απόφαση του Αρείου Πάγου», για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη

Νέο σοκ για τους δανειολήπτες: Αυξάνονται οι δόσεις από τον Ιούλιο μετά την απόφαση της ΕΚΤ

Το παράδοξο με την Εφορία – Ψάχνει τρόπο να βρει τους δικαιούχους για να τους επιστρέψει 191 εκατ.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.