Ο Πάπας Λέων XIV συμπληρώνει ένα χρόνο από την ιστορική εκλογή του, έχοντας μετατραπεί από έναν καρδινάλιο χαμηλού προφίλ σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες στον πλανήτη.

Η εκλογή του οδήγησε σε κάτι που μέχρι τότε θεωρούνταν αδύνατο: έναν Αμερικανό πάπα. Ωστόσο, η εκλογή του έχει συνοδευτεί με εντάσεις μεταξύ του Λευκού Οίκου και του Βατικανού, καθώς ο Αυγουστινός μοναχός ανέλαβε τα καθήκοντά του μόλις λίγους μήνες μετά την επανεκλογή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Όσοι γνωρίζουν καλά τον Πάπα λένε ότι παραμένει ο ίδιος άνθρωπος παρά τις τεράστιες αλλαγές των τελευταίων 365 ημερών. «Δεν βλέπουμε μεγάλες διαφορές», δήλωσε στο CNN ο π. Τζόζεφ Φάρελ, γενικός ηγούμενος του Τάγματος των Αυγουστινιανών και φίλος του Πάπα. «Είναι ακόμα λίγο απίστευτο να τον βλέπουμε (ως Πάπα) και όμως έχει τόσο νόημα. Όπως μου είπε ένας από τους μοναχούς μας: “Φαίνεται σαν να πήγε σε σχολή για Πάπες”».

Και ο Λέων εξακολουθεί να έχει το χιούμορ του. Ένας άλλος φίλος και Αυγουστινός μοναχός, ο π. Τομ Μακάρθι, είπε ότι μετά την εκλογή του αγκάλιασε τον Λέοντα, αλλά ρώτησε στη συνέχεια αν έπρεπε να το είχε κάνει. «Ήταν έτοιμοι να σε πυροβολήσουν!», αστειεύτηκε ο Πάπας.

Λοιπόν, μετά από 12 μήνες στην εξουσία, τι έχουμε μάθει για τον πρώτο Αμερικανό Πάπα;

Δεν φοβάται να μιλάει ανοιχτά – ακόμα κι αν αυτό ενοχλεί τον Τραμπ

Ο Λέων XIV έχει ένα συγκρατημένο και μελετημένο ύφος και, ως μαθηματικός, υιοθετεί μια προσέγγιση που εστιάζει στη διαδικασία για την επίλυση των προβλημάτων. Είναι επίσης πιο τυπικός στην ενδυμασία και το ύφος του σε σύγκριση με τον προκάτοχό του, τον Πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος ήταν περισσότερο ένας ανατρεπτικός χαρακτήρας, πρόθυμος να παραβιάζει το πρωτόκολλο.

Ωστόσο, ο Λέων ακολουθεί τον Φραγκίσκο όσον αφορά τη λήψη θέσης σε θέματα μετανάστευσης, περιβάλλοντος, φτώχειας και θανατικής ποινής. Τα χρόνια που πέρασε στο Περού, υπηρετώντας σε μερικές από τις φτωχότερες κοινότητες της χώρας, του έχουν δώσει ένα ισχυρό αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Έχει περιγράψει τη μεταχείριση των μεταναστών στις ΗΠΑ ως «απάνθρωπη», ενώ πρόσφατα ζήτησε την κατάργηση της θανατικής ποινής.

«Ο Πάπας Λέων XIV κατάφερε να εξασφαλίσει ότι η φωνή και οι πράξεις του ακούγονται και γίνονται αντιληπτές με ιδιαίτερη δύναμη, καθώς δεν υποχωρεί από το κάλεσμά του για παγκόσμια ειρήνη, την υποστήριξή του προς τους μετανάστες και την έκκλησή του κατά της χρήσης πυρηνικών όπλων», δήλωσε στο CNN η Πάολα Ουγκάζ, μια ερευνητική δημοσιογράφος από το Περού που γνωρίζει καλά τον Πάπα.

Ο πόλεμος στο Ιράν, όμως, είναι το θέμα για το οποίο ο Πάπας έχει μιλήσει με τη μεγαλύτερη ένταση, λαμβάνοντας την ασυνήθιστη απόφαση να κατονομάσει τον Τραμπ και να καταγγείλει οποιαδήποτε θρησκευτική δικαιολογία για τη σύγκρουση. Οι ομιλίες του Πάπα κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ταξιδιού του στην Αφρική ήταν τολμηρές, με τον Λέοντα να δηλώνει στο Καμερούν ότι ο κόσμος «καταστρέφεται από μια χούφτα τυράννων» και να καταγγέλλει τη διαφθορά.

«Το μόνο πράγμα που έχω παρατηρήσει ότι τον βαραίνει είναι η τραγωδία του πολέμου και τα δεινά που βιώνουν οι άνθρωποι», είπε ο Φάρελ. «Η απάντησή του ήταν πολύ σαφής… ότι ο δρόμος προς την επίλυση, προς την εξεύρεση λύσεων, δεν περνάει από τα όπλα, δεν περνάει από τη βία, αλλά από τον αφοπλισμό, την αποστρατιωτικοποίηση και τον διάλογο».

Οι ευθείες κινήσεις του Λέοντα έχουν πυροδοτήσει μια άνευ προηγουμένου σύγκρουση μεταξύ ενός πάπα γεννημένου στις ΗΠΑ και ενός προέδρου των ΗΠΑ. Και όμως, παρά το εξαιρετικά έντονο μπαράζ επιθέσεων, ο Λέο φαίνεται να μην επηρεάζεται.

Ο καρδινάλιος Μπλέιζ Κούπιτς του Σικάγου δήλωσε στο CNN ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο ποντίφικας «δεν θεωρεί τον εαυτό του αντίπαλο κανενός αρχηγού κράτους» και ότι, αντίθετα, η αποστολή του είναι να προσφέρει «μια μοναδική προοπτική, πέρα από οποιαδήποτε συγκεκριμένη χώρα».

Ο Κούπιτς είπε ότι οι κριτικές του Τραμπ δεν θα έχουν ενοχλήσει τον Λέοντα, καθώς «η απογοήτευση και η αναστάτωση είναι πολυτέλειες που δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά». Αντίθετα, ο καρδινάλιος εξήγησε ότι ο πάπας «θα κάνει το σωστό» και «δεν θα παίζει διπλό παιχνίδι».

Φέρνει μια αμερικανική πινελιά στο Βατικανό

Οι τελευταίοι 12 μήνες έφεραν μια ξεκάθαρη αμερικανική ατμόσφαιρα στο Βατικανό, από τον πάπα που φορούσε καπέλο μπέιζμπολ των White Sox μέχρι την παραλαβή πίτας κολοκύθας εν πτήσει κατά τη διάρκεια της πρώτης του επίσκεψης στο εξωτερικό την Ημέρα των Ευχαριστιών.

Στο αυτοκίνητό του στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, είναι γνωστό ότι αστειεύεται για τα αποτελέσματα του μπέιζμπολ (είναι παθιασμένος οπαδός των White Sox) και δέχεται ένα κομμάτι πίτσα deep-dish ή τα αγαπημένα του γλυκά (Peeps).

Μια άλλη καινοτομία είναι ένας πάπας που μιλά αγγλικά ως μητρική γλώσσα, κάτι που δεν είχε συμβεί εδώ και αιώνες. Ενώ οι προκάτοχοι του Λέοντα συχνά χρειάζονταν διερμηνέα ή υπότιτλους στα αγγλικά, ο σημερινός πάπας μιλά με μεσοδυτική προφορά, γεγονός που επιτρέπει στα λόγια και τις παρεμβάσεις του να έχουν μεγαλύτερη απήχηση στο αγγλόφωνο κοινό.

Δεν βιάζεται να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις

Ο Κούπιτς λέει ότι ο πάπας συνεχίζει το μεταρρυθμιστικό όραμα του Πάπα Φραγκίσκου, ο οποίος επέμενε σε μια πιο περιεκτική Καθολική Εκκλησία με μεγαλύτερο ρόλο για τις γυναίκες και όσους δεν ανήκουν στην ιεραρχία. Ωστόσο, επιμένει ότι ο Λέων συνεχίζει επίσης το έργο της Β΄ Βατικανής Συνόδου, της συνάντησης των επισκόπων το 1962-65, η οποία χάραξε ένα σχέδιο για τη σύγχρονη Εκκλησία.

Ο Φραγκίσκος δήλωσε την περίφημη φράση «ποιος είμαι εγώ για να κρίνω» όσον αφορά τους ομοφυλόφιλους ιερείς, ενώ ο Λέων έχει επίσης αναδιατυπώσει διακριτικά τα ζητήματα σχετικά με τη σεξουαλικότητα.

«Τείνουμε να πιστεύουμε ότι όταν η Εκκλησία μιλάει για ηθική, το μόνο ζήτημα ηθικής είναι το σεξουαλικό», είπε τον περασμένο μήνα. «Και στην πραγματικότητα, πιστεύω ότι υπάρχουν πολύ μεγαλύτερα, πιο σημαντικά ζητήματα, όπως η δικαιοσύνη, η ισότητα, η ελευθερία ανδρών και γυναικών, η ελευθερία της θρησκείας, τα οποία θα είχαν όλα προτεραιότητα έναντι αυτού του συγκεκριμένου ζητήματος».

Ενώ ο Πάπας έχει δηλώσει ότι δεν θα κάνει σημαντικές αλλαγές, υιοθετεί μια σταδιακή προσέγγιση, διορίζοντας γυναίκες σε υψηλές θέσεις στο Βατικανό. «Το στυλ του Λέοντα XIV είναι μετρημένο, με λίγα αλλά απαραίτητα λόγια, και όταν παίρνει μια απόφαση, δεν υπάρχει γυρισμός», είπε η Ουγκάζ.

Όσον αφορά το σκάνδαλο των σεξουαλικών κακοποιήσεων από κληρικούς, συναντάται τακτικά με επιζώντες, επιμένοντας παράλληλα ότι «δεν μπορεί να υπάρχει καμία ανοχή για οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης στην Εκκλησία».

Είναι ψηφιακά καταρτισμένος

«Είναι πολύ εξοικειωμένος με την τεχνολογία», όπως το θέτει ο Μακάρθι. Ο Λέων είναι ο πρώτος πάπας που αισθάνεται άνετα να χρησιμοποιεί smartphone, να φοράει Apple Watch και να γράφει ο ίδιος τα email του. Ο Τζον Πρέβοστ, ένας από τους αδελφούς του Πάπα, είπε πρόσφατα στην Έριν Μπερνέτ του CNN ότι ο Λέων του εξήγησε πώς να ξαναμπεί στον καινούργιο του υπολογιστή όταν «κλειδώθηκε έξω».

Επίσης, τον είδαν πρόσφατα στην Αφρική να συμβουλεύει τον φωτογράφο του Βατικανού για το πώς να συνθέσει μια λήψη και έχει βοηθήσει στο παρελθόν καρδινάλιους και επισκόπους να πάρουν θέση για φωτογραφίες. Είναι επίσης πολύ ενήμερος για τα μέσα ενημέρωσης και γνωρίζει τι αναφέρεται, αστειευόμενος κάποτε με δημοσιογράφους: «Νομίζετε ότι μπορείτε να διαβάσετε το μυαλό ή το πρόσωπό μου. Δεν έχετε πάντα δίκιο».

Εν τω μεταξύ, η πρώτη του εγκύκλιος, μια επίσημη επιστολή που στέλνει στους επισκόπους του κόσμου, αναμένεται να επικεντρωθεί στην τεχνητή νοημοσύνη, ένα θέμα για το οποίο έχει μιλήσει αρκετές φορές.

Αναδιαμορφώνει σιωπηλά την ηγεσία της εκκλησίας των ΗΠΑ

Ένας από τους πιο σίγουρους τρόπους με τους οποίους ένας πάπας μπορεί να επηρεάσει την Εκκλησία και τη συμμετοχή της στην πολιτική είναι μέσω του διορισμού επισκόπων, με τον Λέοντα να κάνει μια σειρά από επιλογές επιρροής για την Εκκλησία των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της θητείας του.

Στη Νέα Υόρκη, επέλεξε τον αρχιεπίσκοπο Ρόναλντ Χικς, συμπατριώτη του από το Σικάγο που έζησε για κάποιο διάστημα στη Λατινική Αμερική, και τον Εβέλιο Μενχίβαρ-Αγιαλά, έναν γεννημένο στο Ελ Σαλβαδόρ υποστηρικτή των μεταναστών, ως τον επόμενο επίσκοπο της επισκοπής Γουίλινγκ-Τσάρλεστον στη Δυτική Βιρτζίνια. Ο Μενχίβαρ-Αγιαλά, ο οποίος εισήλθε παράνομα στις ΗΠΑ κρυμμένος στο πορτ-μπαγκάζ ενός αυτοκινήτου το 1990, έχει επικρίνει την μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.

Στην πραγματικότητα, τρεις από τους τέσσερις πρώτους διορισμούς επισκόπων του Λέοντα στις ΗΠΑ αφορούσαν άτομα που γεννήθηκαν εκτός της χώρας. Σε αυτούς περιλαμβάνεται ο επίσκοπος Μάικλ Φαμ στο Σαν Ντιέγκο, ο οποίος ήρθε στην Αμερική ως παιδί πρόσφυγας από το Βιετνάμ. Αυτές οι επιλογές έχουν ενισχύσει τη θέση του σχετικά με τη μετανάστευση: ότι οι νεοαφιχθέντες, όταν γίνονται δεκτοί και ενσωματώνονται, μπορούν να ενισχύσουν τη νέα τους πατρίδα.

Ένα «φαινόμενο Λέοντα» θα μπορούσε να κρύβεται πίσω από την αύξηση του ενδιαφέροντος για τον Καθολικισμό

Το πρώτο έτος της θητείας του συνέπεσε με την αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τις εκκλησίες στις ΗΠΑ – και στην Ευρώπη – ιδίως μεταξύ της Γενιάς Ζ. Το δικό του Αυγουστινιανό τάγμα έχει επίσης αναφερθεί σε αύξηση των αιτήσεων από νέους άνδρες που επιθυμούν να ενταχθούν, κάτι που ορισμένοι αποκαλούν «φαινόμενο Λέοντα».

Ένας πάπας γεννημένος στις ΗΠΑ έχει την ευκαιρία να συνδεθεί με μια νέα γενιά που φαίνεται ανοιχτή στο να εξερευνήσει ζητήματα πίστης, ιδιαίτερα μετά τους περιορισμούς λόγω Covid-19 που περιόρισαν τη λατρεία, και σε μια εποχή αυξημένης αβεβαιότητας.

Στα 70 του, ο Λέο είναι νεότερος από τους άμεσους προκατόχους του και, ως εκ τούτου, έχει τη δυνατότητα να ακολουθήσει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική. Το πρώτο του έτος ήταν μια περίοδος προσαρμογής, με επίκεντρο την εδραίωσή του στο ρόλο και τη μετατροπή των αμερικανικών του ριζών σε πλεονέκτημα, σε συνδυασμό με την εμπειρία του στη Λατινική Αμερική. Η Ουγκάζ λέει ότι η οπτική του Λέο έχει «τρεις διαστάσεις: τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια Λατινική Αμερική που χαρακτηρίζεται από πολυμορφία και ένα Βατικανό όπου οι μάχες που πρέπει να δοθούν πρέπει να επιλέγονται προσεκτικά σε καθημερινή βάση».

Επίσης, έχει επικεντρωθεί στην κύρια αποστολή του ως ποντίφικα – την επιδίωξη της ειρήνης – ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να ενοχλήσει όσους βρίσκονται στην εξουσία.

Διαβάστε επίσης

Φονική «εκεχειρία» στον Λίβανο – Ακόμη 12 νεκροί σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς

Ουάσιγκτον: Καλεί το Σ.Α. να στηρίξει το σχέδιο για την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ

Η κατάπαυση πυρός δοκιμάζεται στα Στενά του Ορμούζ: Ανταλλαγή πυρών ΗΠΑ-Ιράν – «Η εκεχειρία ισχύει», επιμένει ο Τραμπ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.