Με το ιδιωτικό χρέος να έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 235 δισ. ευρώ, η κυβέρνηση επιχειρεί νέα παρέμβαση στο μέτωπο των οφειλών, προσπαθώντας να περιορίσει την κοινωνική πίεση από κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και μπλοκαρισμένους τραπεζικούς λογαριασμούς. Το νέο πακέτο μέτρων που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έως το τέλος Ιουνίου περιλαμβάνει ρυθμίσεις δόσεων, αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό και ειδικό πλαίσιο για την πρώτη κατοικία.

Πίσω όμως από τη νέα προσπάθεια ρύθμισης, η πραγματικότητα παραμένει ασφυκτική για χιλιάδες νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωπα με συσσωρευμένα χρέη από την περίοδο της κρίσης, της πανδημίας αλλά και της παρατεταμένης ακρίβειας.

Η βασική αλλαγή αφορά την πρώτη κατοικία. Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει ένα πιο «στοχευμένο» μοντέλο προστασίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, δίνοντας τη δυνατότητα στους οφειλέτες να ρυθμίζουν το στεγαστικό βάρος που συνδέεται αποκλειστικά με την κύρια κατοικία τους. Στην πράξη, το νέο πλαίσιο αποσυνδέει την πρώτη κατοικία από το σύνολο της υπόλοιπης περιουσίας, επιτρέποντας θεωρητικά μεγαλύτερα κουρέματα και χαμηλότερες δόσεις.

Ωστόσο, η προστασία αυτή έχει σαφές όριο. Η υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη μπορεί να οδηγηθεί σε ρευστοποίηση μέσω πλειστηριασμών, προκειμένου να καλυφθούν τα υπόλοιπα χρέη προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers. Με άλλα λόγια, το νέο μοντέλο επιχειρεί να διασώσει το βασικό ακίνητο, χωρίς όμως να αλλάζει τη συνολική φιλοσοφία πίεσης προς τους οφειλέτες.

Την ίδια ώρα, το οικονομικό επιτελείο επαναφέρει ακόμη μία ρύθμιση δόσεων, επιβεβαιώνοντας έμμεσα ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είσπραξης αδυνατεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων αφορά χρέη προς Εφορία και ΕΦΚΑ που έχουν βεβαιωθεί έως το τέλος του 2023 και παραμένουν αρρύθμιστα.

Η ένταξη, πάντως, δεν θα είναι αυτόματη. Οι οφειλέτες θα πρέπει πρώτα να έχουν εξοφλήσει ή ρυθμίσει όλες τις νεότερες υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν από το 2024 και μετά, κάτι που για πολλούς θεωρείται δύσκολο υπό τις σημερινές οικονομικές συνθήκες. Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι η ρύθμιση θα επιτρέψει σε χιλιάδες φορολογούμενους να επανέλθουν σε καθεστώς συνέπειας, όμως στην αγορά εκφράζονται αμφιβολίες για το κατά πόσο οι πολίτες μπορούν να ανταποκριθούν σε πολλαπλές παράλληλες υποχρεώσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η δυνατότητα αποπληρωμής οφειλών έως και σε 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η διαδικασία αφορά όσους έχουν χρέη άνω των 5.000 ευρώ προς Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία και συνοδεύεται από πλήρη άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μέτρο δημιουργεί πιο βιώσιμες συνθήκες αποπληρωμής, καθώς προβλέπει χαμηλό επιτόκιο και δυνατότητα «κουρέματος».

Παρά ταύτα, φορείς της αγοράς επισημαίνουν ότι η μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής μετατρέπει ουσιαστικά τα χρέη σε μόνιμο οικονομικό βάρος για νοικοκυριά και επαγγελματίες, ενώ πολλοί οφειλέτες παραμένουν αποκλεισμένοι λόγω αυστηρών εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο θέμα των κατασχεμένων τραπεζικών λογαριασμών. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η αποδέσμευση λογαριασμού θα μπορεί να γίνει εφόσον καταβληθεί άμεσα το 25% της συνολικής οφειλής και το υπόλοιπο ενταχθεί σε ρύθμιση. Πρόκειται για μέτρο που επιχειρεί να διευκολύνει επαγγελματίες και εργαζόμενους που βρίσκονται χωρίς πρόσβαση σε τραπεζική ρευστότητα.

Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μόνο μία φορά, ενώ σε περίπτωση δημιουργίας νέων οφειλών η άρση κατάσχεσης θα απαιτεί πλήρη εξόφληση του χρέους. Στην πράξη, αρκετοί εκτιμούν ότι το μέτρο θα αφορά περιορισμένο αριθμό οφειλετών, κυρίως εκείνους που διαθέτουν ήδη ένα ελάχιστο οικονομικό «μαξιλάρι» για να καταβάλουν το αρχικό ποσό.

Στο τραπέζι παραμένει και η ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων για ευάλωτους δανειολήπτες. Ο Φορέας θα αγοράζει κατοικίες που οδηγούνται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τις νοικιάζει πίσω στους πρώην ιδιοκτήτες για διάστημα έως 12 ετών.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει το σχέδιο ως δίχτυ προστασίας απέναντι στην απώλεια στέγης. Ωστόσο, επικριτές του μοντέλου σημειώνουν ότι ο ιδιοκτήτης μετατρέπεται ουσιαστικά σε ενοικιαστή του ίδιου του σπιτιού του, χωρίς καμία εγγύηση ότι θα μπορέσει στο μέλλον να το επαναγοράσει. Ακόμη και η κρατική επιδότηση ενοικίου, που κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, θεωρείται από πολλούς ανεπαρκής μπροστά στο αυξημένο κόστος στέγασης και διαβίωσης.

Σε κάθε περίπτωση, το νέο πακέτο μέτρων αποτυπώνει την πίεση που προκαλεί το διαρκώς διογκούμενο ιδιωτικό χρέος, αλλά και την ανάγκη της κυβέρνησης να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των πιστωτών, τη λειτουργία των τραπεζών και τη growing κοινωνική δυσαρέσκεια που προκαλούν οι πλειστηριασμοί και οι κατασχέσεις.

Διαβάστε επίσης:

Η ωρολογιακή βόμβα των λιπασμάτων απειλεί να αυξήσει τις τιμές των τροφίμων στην Ευρώπη

ΑΑΔΕ: Σαφάρι ελέγχων στις αγροτικές ενισχύσεις για το 2023, ύψους 16,3 εκατ. ευρώ

Ο εφιάλτης του 5,4%: Η «αόρατη» φορολογία που λεηλατεί τα νοικοκυριά

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.