Μια βαθιά θεσμική στρέβλωση ετών, η οποία επιβάρυνε αναίτια χιλιάδες φορολογουμένους και επιχειρήσεις με εξοντωτικά πρόστιμα για τυπικές και μη δημοσιονομικού χαρακτήρα παραλείψεις, λαμβάνει οριστικά τέλος.

Με τις διατάξεις του νέου νόμου 5301, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε έναν ριζικό εξορθολογισμό του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ΚΦΔ). Το νέο πλαίσιο περιορίζει δραστικά ή καταργεί πλήρως την επιβολή των διοικητικών προστίμων ύψους 100, 250 ή 500 ευρώ που επιβάλλονταν αυτόματα για εκπρόθεσμες δηλώσεις, εισάγοντας τη λογική της αναλογικότητας στη φορολογική διοίκηση. Η ρύθμιση έρχεται να αποσυμφορήσει τόσο τους πολίτες όσο και τον ελεγκτικό μηχανισμό, εστιάζοντας πλέον την πίεση εκεί όπου υπάρχει πραγματική φοροδιαφυγή και όχι σε απλά ανθρώπινα λάθη ή αμέλειες χωρίς εισπρακτικό αντίκτυπο.

Η φιλοσοφία της νέας μεταρρύθμισης κινείται γύρω από ένα ξεκάθαρο κριτήριο: αν μια εκπρόθεσμη δήλωση δεν ζημιώνει τα κρατικά ταμεία, δεν υπάρχει λόγος επιβολής κυρώσεων. Έτσι, κατά τη διάρκεια των διασταυρώσεων της ΑΑΔΕ, όταν εντοπίζονται πολίτες που αμέλησαν να υποβάλουν εμπρόθεσμα τις δηλώσεις τους, οι κυρώσεις διαγράφονται πλήρως εφόσον το τελικό αποτέλεσμα είναι μηδενικό, πιστωτικό ή το ποσό του φόρου είναι εξαιρετικά χαμηλό. Σύμφωνα με το άρθρο 37 του νέου νόμου, το διοικητικό πρόστιμο καταργείται οριστικά για μια ευρεία γκάμα περιπτώσεων. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος με μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό, καθώς και εκείνες όπου ο φόρος που προκύπτει προς πληρωμή δεν υπερβαίνει το όριο των 100 ευρώ.

Η ίδια πλήρης απαλλαγή ισχύει για τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, οι οποίες δεν γεννούν νέα φορολογική υποχρέωση, καθώς και για αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών, εισφορών και παρακρατούμενων φόρων (με εξαίρεση τον ΦΠΑ, τον ΦΜΑ και τον φόρο τυχερών παιγνίων), με την προϋπόθεση ότι το ποσό προς απόδοση δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ. Ιδιαίτερη κοινωνική μέριμνα λαμβάνεται για τις υποχρεώσεις ανηλίκων, καθώς απαλλάσσονται πλήρως από κάθε πρόστιμο οι δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό τους ή αφορούν έτη ανηλικότητας, καλύπτοντας και το αντίστοιχο μέρος της δήλωσης του γονέα.

Σημαντικές διευκολύνσεις θεσπίζονται και για τις διορθώσεις λαθών μέσω τροποποιητικών δηλώσεων. Αν η διαφορά του επιπλέον φόρου που προκύπτει δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ, δεν επιβάλλεται κανένα πρόστιμο. Παράλληλα, για τον ΦΠΑ και τους παρακρατούμενους φόρους, οι εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις μένουν στο απυρόβλητο, αρκεί η αρχική δήλωση να είχε υποβληθεί εντός των νόμιμων προθεσμιών. Στην περίπτωση των εκπρόθεσμων αρχικών δηλώσεων ΦΠΑ, το πρόστιμο μεν διατηρείται για λόγους συμμόρφωσης, αλλά μειώνεται οριζόντια και αναλογικά στα 100 ευρώ, καταργώντας τα παλιά τσουχτερά πρόστιμα των 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν ανάλογα με το αν η επιχείρηση τηρούσε απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία, εφόσον βέβαια δεν προκύπτει φόρος για καταβολή. Αντίθετα, το πρόστιμο των 100 ευρώ σβήνεται ολοκληρωτικά για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο του νέου νόμου, το οποίο αναμένεται να προκαλέσει άμεσο κύμα θετικών επιπτώσεων στην αγορά, είναι η αναδρομική του ισχύς, η οποία ανατρέχει στις 19 Απριλίου 2024. Η διάταξη αυτή σημαίνει πρακτικά ότι για όσους φορολογουμένους έχουν ήδη βεβαιωθεί ή εισπραχθεί σχετικά πρόστιμα εντός της τελευταίας διετίας, τα ποσά αυτά δεν χάνονται.

Η ΑΑΔΕ βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για την έκδοση αναλυτικών οδηγιών, με στόχο την ενεργοποίηση μιας αυτοματοποιημένης ηλεκτρονικής διαδικασίας για την ακύρωση ή τη μείωση των προστίμων που εκκρεμούν. Για τις περιπτώσεις όπου τα πρόστιμα έχουν ήδη πληρωθεί, τα ποσά θα επιστραφούν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων ή θα συμψηφιστούν αυτόματα με άλλες τρέχουσες φορολογικές οφειλές (όπως ο ΕΝΦΙΑ ή ο φόρος εισοδήματος), ενώ για τις περιπτώσεις που το πρόστιμο απλώς μειώνεται, η πράξη επιβολής θα επανυπολογιστεί κεντρικά και η διαφορά θα πιστωθεί στους φορολογουμένους, κλείνοντας οριστικά έναν μεγάλο κύκλο άσκοπης γραφειοκρατικής ταλαιπωρίας.

Διαβάστε επίσης:

Εφιαλτική «έκρηξη» πληθωρισμού τον Μάιο

Βαλκανικό «success story» με ελληνικά λουκέτα

Τα δύο σενάρια για το πετρέλαιο και ο ελληνικός εφιάλτης

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.