Σε αναζήτηση μιας «χρυσής τομής» που θα ξεμπλοκάρει χιλιάδες εγκλωβισμένους δανειολήπτες χωρίς όμως να προκαλέσει συστημικούς κινδύνους στις τράπεζες βρίσκεται το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στον απόηχο της ιστορικής απόφασης του Αρείου Πάγου για τον τρόπο εκτοκισμού των δανειζόμενων κεφαλαίων του νόμου Κατσέλη.

Το οικονομικό επιτελείο και προσωπικά ο Υπουργός, Κυριάκος Πιερρακάκης, αντιμετωπίζουν το ζήτημα με διπλή οπτική: από τη μία αναγνωρίζουν το τεράστιο κοινωνικό βάρος που σηκώνουν περίπου 50.000 ενεργά νοικοκυριά, και από την άλλη σταθμίζουν τις πιέσεις που ασκούν οι servicers και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για το ενδεχόμενο μιας άναρχης αναδρομικής «τρύπας» ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Οι τρεις άξονες της στρατηγικής του Υπουργείου

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες και με βάση τα όσα δήλωσε ο κ. Πιερρακάκης, η κυβερνητική προσέγγιση δεν θα βασιστεί σε «οριζόντιες και εύκολες υποσχέσεις», αλλά θα κινηθεί πάνω σε τρεις πολύ συγκεκριμένους άξονες:

• Αναμονή για την καθαρογραφή και νομική αξιολόγηση: Το Υπουργείο έχει θέσει τις υπηρεσίες του σε κατάσταση αναμονής προκειμένου να μελετηθεί το πλήρες, καθαρογραμμένο κείμενο της απόφασης. Στόχος είναι να αποσαφηνιστεί αν η ερμηνεία του ανώτατου δικαστηρίου αφήνει περιθώρια «πολλαπλών αναγνώσεων» —όπως προειδοποίησε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας— ή αν ξεκαθαρίζει οριστικά το τοπίο υπέρ του υπολογισμού του τόκου μόνο επί της μηνιαίας δόσης.
• Προστασία με κριτήριο την πραγματική ανάγκη: Η πρόθεση του κ. Πιερρακάκης είναι να υπάρξει ένα δίχτυ ασφαλείας που θα θωρακίζει τους αποδεδειγμένα ευάλωτους οφειλέτες. Το Υπουργείο θέλει να αποφύγει την καθολική εφαρμογή της ρύθμισης σε περιπτώσεις στρατηγικών κακοπληρωτών που εκμεταλλεύτηκαν τις καθυστερήσεις του νόμου Κατσέλη, διαχωρίζοντας τη «σύνθετη πραγματικότητα» από τις απλοποιημένες προσεγγίσεις.
• Διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας: Το μεγάλο αγκάθι για το οικονομικό επιτελείο είναι το κόστος των αναδρομικών. Εάν οι τράπεζες υποχρεωθούν σε μαζικές επιστροφές ή τεράστιους συμψηφισμούς, το κόστος αυτό δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μεταφερθεί στους φορολογουμένους ή να δημιουργήσει κεφαλαιακές τρύπες στο τραπεζικό σύστημα, ειδικά σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πιέζει με αυξήσεις επιτοκίων.

Το σενάριο της νομοθετικής παρέμβασης και τα οικονομικά δεδομένα

Τα επιτελικά στελέχη της οδού Νίκης αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας στοχευμένης νομοθετικής παρέμβασης μόλις ολοκληρωθεί η ακτινογραφία της απόφασης. Μια τέτοια παρέμβαση δεν θα ακυρώνει την ετυμηγορία του Αρείου Πάγου, αλλά θα ορίζει έναν σαφή, ενιαίο μηχανισμό για το πώς οι servicers θα επανυπολογίζουν τις δόσεις, ώστε να αποφευχθούν νέες δικαστικές διαμάχες.

Η ανάγκη για ρύθμιση γίνεται άμεση αν αναλογιστεί κανείς το μέγεθος της ελάφρυνσης που φέρνει η δικαστική απόφαση, αλλάζοντας ριζικά τη βιωσιμότητα των δανείων. Με τον παλιό τρόπο των πιστών, ο τόκος υπολογιζόταν στο σύνολο της οφειλής, ενώ τώρα περιορίζεται μόνο στο ποσό της μηνιαίας δόσης.

Τα επίσημα χρηματοοικονομικά παραδείγματα αποτυπώνουν ανάγλυφα τη διαφορά (με ενδεικτικό επιτόκιο 4,5% και ορίζοντα αποπληρωμής τα 20 έτη):

• Σε οφειλή 50.000 ευρώ: Η παλιά μηνιαία δόση έφτανε τα 308 ευρώ. Με το νέο μοντέλο υπολογισμού, η δόση υποχωρεί στα 209 ευρώ. Το μηνιαίο όφελος διαμορφώνεται στα 99 ευρώ, εξασφαλίζοντας ετήσια ελάφρυνση ύψους 1.188 ευρώ για το νοικοκυριό.
• Σε οφειλή 120.000 ευρώ: Ο δανειολήπτης καλούνταν να καταβάλει 767 ευρώ τον μήνα. Πλέον, η μηνιαία δόση πέφτει στα 522,5 ευρώ. Η ελάφρυνση αγγίζει τα 244,5 ευρώ μηνιαίως, γεγονός που μεταφράζεται σε καθαρό ετήσιο κέρδος 2.934 ευρώ.

Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση συνολικής οφειλής ύψους 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3%. Με το προηγούμενο καθεστώς των πιστωτών, ο ετήσιος τόκος άγγιζε τις 3.000 ευρώ, δηλαδή 250 ευρώ τον μήνα. Με τη νέα ερμηνεία του Αρείου Πάγου, ο ετήσιος τόκος περιορίζεται στα μόλις 180 ευρώ, δηλαδή 15 ευρώ τον μήνα, εξασφαλίζοντας ένα άμεσο μηνιαίο όφελος της τάξης των 235 ευρώ για τον δανειολήπτη.

Το Υπουργείο καλείται πλέον να πάρει τα ηνία προκειμένου να εφαρμόσει αυτή τη βιώσιμη ελάφρυνση στην πράξη, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι servicers δεν θα «παγώσουν» τις διαδικασίες επανυπολογισμού προβάλλοντας νομικές ασάφειες.

Διαβάστε επίσης

Νέο μπλόκο στις Airbnb μετά από πωλήσεις και κληρονομιές – Αντιδρούν οι ιδιοκτήτες

e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Ο «χάρτης» πληρωμών μέχρι και την Παρασκευή 19 Ιουνίου

ΜΙΔΑ: «Φακέλωμα» ακινήτων και ιδιοκτητών, στο μικροσκόπιο 7,1 εκατ. φορολογούμενοι 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.