Η Τράπεζα της Ελλάδος κηρύσσει πόλεμο στα μετρητά για να χτυπηθεί η φοροδιαφυγή

Νέα κίνητρα για πληρωμές με κάρτες, αυστηρότεροι έλεγχοι και πίεση στους κλάδους υψηλής φοροδιαφυγής βρίσκονται στο επίκεντρο των προτάσεων της ΤτΕ για την επόμενη ημέρα της φορολογικής πολιτικής.

Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής μπορεί να έχει αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια, όμως για την Τράπεζα της Ελλάδος το στοίχημα δεν έχει ακόμη κερδηθεί. Η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι το επόμενο μεγάλο βήμα περνά μέσα από τον περαιτέρω περιορισμό των συναλλαγών με μετρητά και την ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών σε κλάδους όπου η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να ανθεί.

Στην Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής για το 2026 η ΤτΕ στέλνει σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση: τα φορολογικά κίνητρα που έχουν οδηγήσει εκατομμύρια πολίτες στη χρήση καρτών και ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής όχι μόνο πρέπει να διατηρηθούν, αλλά και να γίνουν πιο ελκυστικά.

Η λογική πίσω από την πρόταση είναι απλή. Κάθε συναλλαγή που περνά μέσα από το τραπεζικό σύστημα αφήνει ίχνη και καθιστά δυσκολότερη την απόκρυψη εισοδημάτων, τη μη έκδοση αποδείξεων και την παραοικονομία. Για τον λόγο αυτό η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι οι ηλεκτρονικές πληρωμές αποτελούν πλέον ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία φορολογικού ελέγχου.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η παρέμβαση της ΤτΕ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χρήση των καρτών έχει εκτοξευθεί. Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 οι ενεργές κάρτες πληρωμών έφτασαν τα 23,6 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 6% σε σχέση με πέρυσι. Οι χρεωστικές κάρτες κυριαρχούν, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 85% του συνόλου.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στις συναλλαγές. Μέσα στους πρώτους τρεις μήνες του έτους πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 658 εκατομμύρια πληρωμές με κάρτες, αυξημένες κατά σχεδόν 12% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η συνολική αξία τους ξεπέρασε τα 18,4 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η καθημερινότητα των πολιτών γίνεται όλο και πιο ψηφιακή.

Η Ελλάδα, που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης στη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών, συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη διείσδυση καρτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το 73% των ηλεκτρονικών συναλλαγών πραγματοποιείται μέσω καρτών, επίδοση που κατατάσσει τη χώρα πίσω μόνο από την Πορτογαλία και την Κύπρο.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται ένας ακόμη στόχος: η αύξηση των φορολογικών εσόδων. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η εξάπλωση των ηλεκτρονικών πληρωμών συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση του λεγόμενου «κενού ΦΠΑ», δηλαδή της διαφοράς ανάμεσα στους φόρους που θα έπρεπε να εισπράττονται και σε εκείνους που τελικά καταλήγουν στα δημόσια ταμεία.

Το κενό ΦΠΑ υποχώρησε στο 11,4% το 2023 από 24% το 2019, μια από τις μεγαλύτερες βελτιώσεις που έχουν καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρ’ όλα αυτά, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει αισθητή και η ΤτΕ θεωρεί ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια περιορισμού της φοροδιαφυγής.

Στο επίκεντρο βρίσκονται επαγγελματικοί κλάδοι όπου οι συναλλαγές με μετρητά παραμένουν ιδιαίτερα διαδεδομένες. Η έκθεση δεν κατονομάζει συγκεκριμένες δραστηριότητες, ωστόσο φωτογραφίζει επαγγέλματα και υπηρεσίες όπου οι έλεγχοι συνεχίζουν να εντοπίζουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένων εισοδημάτων και πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας.

Η συνταγή που προτείνεται περιλαμβάνει δύο παράλληλες κινήσεις: περισσότερα κίνητρα για ηλεκτρονικές πληρωμές και ταυτόχρονα εντατικοποίηση των φορολογικών ελέγχων σε τομείς υψηλού κινδύνου. Με άλλα λόγια, το «καρότο» των φορολογικών εκπτώσεων και το «μαστίγιο» των διασταυρώσεων θα συνεχίσουν να λειτουργούν συμπληρωματικά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο ζήτημα της φοροδιαφυγής. Στην ίδια έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις απαιτούν προβλεψιμότητα και σταθερούς κανόνες. Για τον λόγο αυτό εισηγείται τη διατήρηση και ενίσχυση κινήτρων που αφορούν επενδύσεις στην έρευνα, την καινοτομία και τη βιομηχανική παραγωγή.

Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα στέλνει μήνυμα δημοσιονομικής αυτοσυγκράτησης ενόψει των νέων πιέσεων που προκαλεί η ενεργειακή κρίση. Θεωρεί ότι η κρατική στήριξη θα πρέπει να κατευθύνεται αποκλειστικά σε όσους πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και των βασικών αγαθών, αποφεύγοντας οριζόντια μέτρα που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: η φοροδιαφυγή υποχωρεί, αλλά δεν έχει ηττηθεί. Και για την Τράπεζα της Ελλάδος, το επόμενο μεγάλο πεδίο μάχης είναι οι συναλλαγές που εξακολουθούν να γίνονται μακριά από τα POS και το τραπεζικό σύστημα. Οι κάρτες, τα ψηφιακά πορτοφόλια και οι ηλεκτρονικές πληρωμές δεν αντιμετωπίζονται πλέον μόνο ως μέσο διευκόλυνσης των πολιτών, αλλά ως βασικό εργαλείο ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων και περιορισμού της παραοικονομίας.

Διαβάστε επίσης:

Θεοδωρικάκος: Η επένδυση της Metlen στον Βόλο ενισχύει την παραγωγική και αμυντική ισχύ μας

ΑΑΔΕ: Εντόπισε κατασκευαστική που δήλωνε έσοδα… 3 ευρώ – Βρέθηκε μαύρο χρήμα άνω των 3 εκατ. ευρώ

Νέες τάσεις στην αγορά ακινήτων: Αύξηση στις γονικές παροχές, αραιώνουν οι αγοραστές

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.