Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Προσθέστε το topontiki.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google
Add topontiki.gr on GoogleΑκραία φαινόμενα και στα δύο άκρα του μετεωρολογικού φάσματος σαρώνουν αυτή την περίοδο την Ευρώπη, με τις δασικές πυρκαγιές να δημιουργούν ακόμη και τις δικές τους τοπικές καταιγίδες, ενώ σε άλλες περιοχές μαίνονται σφοδρές χαλαζοπτώσεις.
Ένας «πύρινος ανεμοστρόβιλος» (firenado) ακούγεται σαν σκηνή από αποκαλυπτική ταινία καταστροφής τύπου “Armageddon”. Ωστόσο, πρόκειται για ένα υπαρκτό, αν και σπάνιο, μετεωρολογικό φαινόμενο.
Πρόσφατα καταγράφηκε για πρώτη φορά στη Γαλλία, ως φυσική – αν και ακραία – συνέπεια των δασικών πυρκαγιών που προκαλούν εκτεταμένες καταστροφές στα νοτιοδυτικά της χώρας, γύρω από το Μπορντό, αλλά και στην κεντρική Ισπανία. Οι φωτιές αυτές οδήγησαν στον σχηματισμό ενός πυροκουμουλωνίμπους (pyrocumulonimbus), δηλαδή ενός γιγαντιαίου «πύρινου νέφους» που δημιουργεί το δικό του μικροκλίμα και μπορεί να προκαλέσει κεραυνούς και ισχυρούς ανέμους.
«Οι δασικές πυρκαγιές παράγουν τεράστιες ποσότητες θερμότητας, αναγκάζοντας μεγάλες μάζες καπνού και θερμού αέρα να ανυψωθούν», εξηγεί ο Jason Nicholls, επικεφαλής διεθνών προγνώσεων της AccuWeather, όπως μεταδίδει ο Independent.. «Καθώς το μείγμα ανεβαίνει σε μεγαλύτερο ύψος, ψύχεται και διαστέλλεται λόγω της μείωσης της ατμοσφαιρικής πίεσης. Η υγρασία συμπυκνώνεται και σχηματίζει νέφη που ονομάζονται πυροσωρείτες (pyrocumulus). Τα νέφη αυτά σπάνια δίνουν βροχή, μπορούν όμως να προκαλέσουν βροντές και κεραυνούς, γεγονός ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς οι κεραυνοί μπορεί να πυροδοτήσουν νέες εστίες φωτιάς.»
Οι πύρινοι ανεμοστρόβιλοι, από την άλλη, δημιουργούνται όταν μια μεγάλη πυρκαγιά θερμαίνει τον αέρα πάνω από την επιφάνεια της Γης. «Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για κανονικούς ανεμοστρόβιλους, αλλά για έναν ιδιαίτερο τύπο ατμοσφαιρικής δίνης», διευκρινίζει.
Αν και εμφανίζονται πολύ πιο σπάνια από τους στροβίλους σκόνης, μπορούν να αναπτυχθούν πάνω από μεγάλες πυρκαγιές. «Οι δίνες σχηματίζονται όταν ο ήλιος ή η φωτιά θερμαίνουν ξηρό έδαφος, προκαλώντας την ταχεία άνοδο μιας στήλης θερμού αέρα», συνεχίζει ο Nicholls. «Καθώς αυτή ανεβαίνει, αρχίζει να περιστρέφεται γύρω από έναν κατακόρυφο άξονα. Γίνεται ορατή όταν παρασύρει υλικά από το έδαφος ή, στην περίπτωση του πύρινου ανεμοστρόβιλου, όταν μεταφέρει τις φλόγες μέσα στη στρεφόμενη στήλη αέρα.».
Ο εκπρόσωπος της Εθνικής Ομοσπονδίας Πυροσβεστών της Γαλλίας, Eric Brocardi, χαρακτήρισε το πύρινο νέφος «πρωτοφανές για τη Γαλλία». Όπως είπε, «το σύννεφο καπνού δημιουργεί το δικό του καιρικό σύστημα, προκαλώντας αυτανάφλεξη σε ό,τι βρεθεί στην πορεία του».
Οι πυρκαγιές, το πύρινο νέφος και οι πύρινοι ανεμοστρόβιλοι δεν είναι τα μοναδικά ακραία καιρικά φαινόμενα που εκδηλώνονται αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Στην κεντρική Γαλλία, οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν ένα εντελώς διαφορετικό πρόβλημα: σφοδρές χαλαζοπτώσεις και πλημμύρες, με το νερό να φτάνει σε ορισμένους δρόμους τα 40 εκατοστά. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτές οι εκ διαμέτρου αντίθετες καιρικές συνθήκες δεν είναι παράδοξες, αλλά αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου μετεωρολογικού συστήματος.

«Οι τόσο έντονες αντιθέσεις είναι χαρακτηριστικές του ευρωπαϊκού καλοκαιριού», εξηγεί ο δρ Simon Keeling της Weatherweb, συγγραφέας των βιβλίων The Pocket Weather Forecaster, Instant Weather Forecasting και του υπό έκδοση Weather Secrets and Signs.
«Καθώς συσσωρεύεται θερμότητα, απελευθερώνονται τεράστια ποσά ενέργειας. Αν υπάρχει διαθέσιμη υγρασία, για παράδειγμα από θάλασσα ή λίμνη, μπορεί να δημιουργηθούν γιγαντιαίες καταιγίδες. Τα τεράστια σωρειτομελανικά νέφη (cumulonimbus) προκαλούν συχνά ξαφνικές πλημμύρες και χαλάζι μεγάλου μεγέθους.»
Η συνύπαρξη φωτιάς και χαλαζιού «δεν είναι ασυνήθιστη», επισημαίνει και η βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office).
«Ο συνδυασμός ακραίας ζέστης και έντονων πλημμυρών σε κοντινές περιοχές αποτελεί μια αρκετά συνηθισμένη μετεωρολογική διάταξη. Παρατηρείται συχνά κατά τη μετάβαση από μια περίοδο ζεστού και σταθερού καιρού σε ένα νέο καιρικό καθεστώς. Οι καταιγίδες, οι πλημμύρες και το χαλάζι αντικατοπτρίζουν διαφορετικές φάσεις αυτής της μετάβασης, όπως συμβαίνει συχνά και στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από περιόδους έντονης ζέστης.»
«Αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι οι θερμοκρασίες βρίσκονται πολύ πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα – έως και 10 βαθμούς Κελσίου υψηλότερα σε ορισμένες περιοχές – αμέσως μετά από αντίστοιχα ισχυρά κύματα καύσωνα των τελευταίων εβδομάδων.»
Την ίδια ώρα, σε άλλες περιοχές της Ευρώπης παρατηρούνται φαινόμενα που μοιάζουν ασυνήθιστα για τα μέσα του καλοκαιριού. Η Αθήνα γνώρισε ισχυρές βροχοπτώσεις και πλημμύρες, ενώ στον Όλυμπο καταγράφηκε ακόμη και χιονόπτωση. Ωστόσο, και αυτά τα φαινόμενα αποτελούν αναμενόμενη εξέλιξη για τους μετεωρολόγους, ως αντίβαρο στα κύματα καύσωνα που έπληξαν μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης.
Ο Jim Dale, ιδρυτής της British Weather Services και συγγραφέας των βιβλίων Weather or Not? και Surviving Extreme Weather, σημειώνει ότι είναι «απολύτως φυσιολογικό» σε μια μεγάλη ηπειρωτική μάζα, όπως η Ευρώπη ή οι Ηνωμένες Πολιτείες, να επικρατεί ένας τύπος καιρού στη μία πλευρά και το ακριβώς αντίθετο στην άλλη.
«Η εξήγηση βρίσκεται απλώς στη ροή των αέριων μαζών», λέει. «Στη δυτική Ευρώπη κυριαρχούν υψηλές πιέσεις και θερμές αέριες μάζες από την Αφρική, οι οποίες κινούνται πάνω από ολοένα θερμότερες θάλασσες. Στην άλλη πλευρά επικρατεί βόρεια ροή, που φέρνει ψυχρό αέρα και, κατά συνέπεια, τα αντίθετα φαινόμενα – χαμηλές θερμοκρασίες και ακόμη και χιονοπτώσεις στα βουνά, ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι.»
Σύμφωνα με τον Keeling, φέτος μια έντονη καμπή του αεροχειμάρρου (jet stream) έχει δημιουργήσει έναν θερμικό θόλο πάνω από τη δυτική Ευρώπη, ενώ μια αντίστοιχη βύθιση του αεροχειμάρρου έφερε πρόσκαιρα καταιγίδες και ψυχρότερο καιρό στην Ελλάδα. Με δεδομένο ότι ο Όλυμπος φτάνει σε υψόμετρο περίπου 2.900 μέτρων, η παρουσία χιονιού στην κορυφή του ακόμη και το καλοκαίρι δεν θεωρείται ιδιαίτερα σπάνια.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα κύματα καύσωνα θα συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες, με νέο κύμα θερμού αέρα να εξαπλώνεται προς τα ανατολικά, επηρεάζοντας τη Γαλλία, την Ισπανία και τη νότια Βρετανία και στη συνέχεια τη δυτική Γερμανία και την Ιταλία.
Σύμφωνα με τον Nicholls, η ζέστη σε Γαλλία και Ισπανία θα διατηρηθεί μέχρι το Σαββατοκύριακο, ενώ στη Βρετανία οι υψηλότερες θερμοκρασίες θα καταγραφούν την Τετάρτη. Στην ανατολική Γερμανία και τη βορειοανατολική Ευρώπη αναμένεται ακραία ζέστη την Πέμπτη και την Παρασκευή, προτού υποχωρήσει.
«Οι συνθήκες ξηρασίας θα συνεχιστούν ή και θα επιδεινωθούν, καθώς οι πιθανότητες για βροχοπτώσεις παραμένουν περιορισμένες», προβλέπει. «Ο κίνδυνος εκδήλωσης μεγάλων δασικών πυρκαγιών θα εξακολουθήσει να είναι εξαιρετικά υψηλός στη δυτική και κεντρική Ευρώπη.»
Γάλλοι πυροσβέστες εκτιμούν ότι διαθέτουν μόλις 24 ώρες για να θέσουν υπό έλεγχο τις ταχύτατα εξαπλούμενες πυρκαγιές, πριν νέο κύμα καύσωνα με θερμοκρασίες έως 40 βαθμών Κελσίου πλήξει τα νοτιοδυτικά της χώρας, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κατάσταση.

Σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να συνεχιστούν έως τα τέλη Αυγούστου ή και αργότερα.
«Αφού εγκατασταθούν, αυτές οι ακραίες συνθήκες μπορούν να διατηρηθούν μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, συνήθως έως ότου μειωθεί η μέγιστη ηλιακή θέρμανση, δηλαδή γύρω στα μέσα ή τα τέλη Αυγούστου», εξηγεί ο Keeling. «Ωστόσο, οι θερμοκρασίες της θάλασσας παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα, αποθηκεύοντας ακόμη περισσότερη ενέργεια που κάποια στιγμή θα απελευθερωθεί. Αυτό σημαίνει ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να διαρκέσουν περισσότερο φέτος.»
Μακροπρόθεσμα, προειδοποιεί ο Dale, η Ευρώπη και ο υπόλοιπος κόσμος είναι πιθανό να βλέπουν ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή που οφείλεται στα ορυκτά καύσιμα εντείνει την έντασή τους.
«Είναι σαν μια κατσαρόλα με γάλα που βράζει και ξεχειλίζει, ενώ εμείς δεν έχουμε χαμηλώσει τη φωτιά», λέει χαρακτηριστικά. «Η διαδικασία θα συνεχιστεί, επομένως δεν υπάρχει λόγος να περιμένουμε σύντομα αντιστροφή της τάσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δασικές πυρκαγιές δεν θα συνέβαιναν έτσι κι αλλιώς. Συνέβαιναν και στο παρελθόν. Όμως η κλιματική αλλαγή προσθέτει συνεχώς “καύσιμα στη φωτιά”, ενισχύοντας την ένταση και τη συχνότητά τους.»
Και καταλήγει με μια ακόμη χαρακτηριστική παρομοίωση:
«Ο Τιτανικός έχει ήδη χτυπήσει το παγόβουνο και δεν έχουμε αλλάξει πορεία. Βυθιζόμαστε – και πρέπει να κάνουμε κάτι γι’ αυτό».
Διαβάστε επίσης
Στην Λευκωσία ο Γκουτέρες για το Κυπριακό – Σήμερα οι συναντήσεις με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν
Τραμπ: Κρίσιμες συναντήσεις με Νετανιάχου και Ζελένσκι με φόντο Ιράν και Ουκρανία
ΗΠΑ: Μόλις το 33% των πολιτών εγκρίνει τον πόλεμο στο Ιράν
Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.