ΝΥΤ: Η Μολδαβία στο στόχαστρο της Ρωσίας για να «χτυπήσει» ΝΑΤΟ και ΕΕ – Ιερείς, πράκτορες και εκατομμύρια για την επιρροή των εκλογών

Ένα πολυεπίπεδο και ιδιαίτερα δαπανηρό σχέδιο για την πολιτική επιρροή στη Μολδαβία φέρεται να είχε θέσει σε εφαρμογή η Μόσχα, αξιοποιώντας ένα δίκτυο πρακτόρων, τη στρατολόγηση μέσω Telegram, χρηματοδότηση ψηφοφόρων και ακόμη και ορθόδοξους ιερείς. Στόχος ήταν η ενίσχυση των φιλορωσικών δυνάμεων και η υπονόμευση της φιλοευρωπαϊκής πορείας της χώρας.

Όπως αποκαλύπτει εκτενές ρεπορτάζ των New York Times, το οποίο επικαλείται πληροφορίες από δυτικούς αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, η επιχείρηση στη Μολδαβία ξεπέρασε σε έκταση προηγούμενες προσπάθειες του Κρεμλίνου να επηρεάσει ή να αποσταθεροποιήσει δυτικές χώρες. Η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν εκστρατείες παραπληροφόρησης και επιθέσεις σε ηλεκτρονικά δίκτυα, όμως στην προκειμένη περίπτωση το σχέδιο περιλάμβανε πολύ περισσότερες μεθόδους.

Στο επίκεντρο βρέθηκε ένα πρόγραμμα εξαγοράς ψήφων που φέρεται να κόστισε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια. Τη χρηματοδότηση ανέλαβε ο Μολδαβός δισεκατομμυριούχος Ιλάν Σορ, ενώ ο σχεδιασμός του προγράμματος συνδέεται με το Σκόλκοβο, το οποίο συχνά αποκαλείται η ρωσική Silicon Valley.

Ο Σορ εγκατέλειψε τη Μολδαβία το 2019, μετά τις κατηγορίες που αντιμετώπισε για τραπεζική απάτη ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Σήμερα βρίσκεται στη Ρωσία και, σύμφωνα με αξιωματούχους δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών, λειτουργεί υπό τον Σεργκέι Β. Κιριγένκο, κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης Πούτιν, με αρμοδιότητα σε χώρες που το Κρεμλίνο θεωρεί ότι ανήκουν στη δική του σφαίρα επιρροής, μεταξύ των οποίων και η Μολδαβία.

Όπως αναφέρεται, την ίδια περίοδο που ο Βλαντιμίρ Πούτιν έκανε λόγο για «υστερία της Δύσης για τη ρωσική απειλή», στη Μόσχα γίνονταν παράλληλα συσκέψεις με αντικείμενο τρόπους εσωτερικής αποδυνάμωσης του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Μολδαβία, αν και αριθμεί μόλις τρία εκατομμύρια κατοίκους, απέκτησε έτσι ιδιαίτερη σημασία για τη ρωσική ηγεσία. Η γεωγραφική της θέση θεωρείται στρατηγική και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα μπορούσε να προσφέρει στη Ρωσία σημείο εκκίνησης για επιχειρήσεις κατά της Ουκρανίας και ευρωπαϊκών χωρών.

Οι New York Times αναφέρουν ότι η επιχείρηση δεν έχει σταματήσει. Για το ρεπορτάζ μίλησαν άνθρωποι που συμμετείχαν σε αυτήν, αρκετοί από τους οποίους εκφράζουν φόβους για πιθανές συνέπειες, ενώ εξετάστηκαν επίσης δικαστικά αρχεία και άλλα έγγραφα. Παρότι επιμέρους στοιχεία του σχεδίου είχαν γίνει γνωστά, η συνολική του έκταση παρουσιάζεται τώρα για πρώτη φορά.

Η κυβέρνηση της Μάγια Σάντου έχει θέσει την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση ως βασική πολιτική της επιλογή. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Κρεμλίνο επιχείρησε να παρέμβει σε κάθε κρίσιμη εκλογική διαδικασία, από τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές έως το δημοψήφισμα του 2024 για την ένταξη της Μολδαβίας στην ΕΕ.

Πώς μπήκαν οι ιερείς στο ρωσικό σχέδιο

Μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η προσέγγιση ορθόδοξων ιερέων, με σκοπό να μεταφέρουν φιλορωσικά μηνύματα στους πιστούς τους και να επηρεάσουν τη στάση τους στις εκλογές.

Από το καλοκαίρι του 2024, εκατοντάδες Μολδαβοί ιερείς ταξίδευαν στη Ρωσία. Εκεί επισκέπτονταν θρησκευτικούς χώρους και συναντούσαν υψηλόβαθμους εκπροσώπους της Εκκλησίας. Πριν αναχωρήσουν για τη Μολδαβία, υπέγραφαν συμβόλαια για χρεωστικές κάρτες της ρωσικής Promsvyazbank.

Η συγκεκριμένη τράπεζα διατηρεί σχέσεις με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, ενώ κατέχει ποσοστό 49% στην εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Ιλάν Σορ. Στα σχετικά συμβόλαια οι ιερείς εμφανίζονταν ως εργαζόμενοι της «Evrazia», οργανισμού που συνδέεται με το Κρεμλίνο και, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους πληροφοριών, δραστηριοποιείται στην προώθηση φιλορωσικών πολιτικών στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Η αμοιβή έφτανε περίπου τα 1.000 δολάρια και ως αντάλλαγμα ζητούνταν από τους ιερείς να ενθαρρύνουν τους πιστούς να καταψηφίσουν την ένταξη στην ΕΕ και να στραφούν εναντίον των φιλοδυτικών πολιτικών. Σύμφωνα με Μολδαβούς αξιωματούχους, εκατοντάδες ιερείς αποδέχθηκαν τα χρήματα.

Εκπαίδευση σε Σερβία, Βοσνία και Ρωσία

Το ρωσικό σχέδιο δεν περιορίστηκε στην πολιτική προπαγάνδα. Το καλοκαίρι του 2025 δημιουργήθηκε στη Σερβία μια οργανωμένη κατασκήνωση, με αρκετές ανέσεις, η οποία λειτουργούσε ως κάλυψη για την εκπαίδευση ανθρώπων που προορίζονταν να αναλάβουν δράση γύρω από τις εκλογές.

Παράλληλα, αντίστοιχες δραστηριότητες πραγματοποιούνταν στη Βοσνία και στη Μόσχα, με σκοπό τη μετατροπή φιλορώσων Μολδαβών σε «στρατιώτες του Κρεμλίνου». Υπό την εποπτεία της GRU, της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, εκπαιδεύονταν στην αντιμετώπιση αστυνομικών δυνάμεων, στη χρήση όπλων και στην πρόκληση πυρκαγιών σε κτίρια. Στη Μόσχα, τα μαθήματα επεκτείνονταν στα εκρηκτικά και στον χειρισμό drones.

Οι συμμετέχοντες λάμβαναν 400 δολάρια για τρεις έως τέσσερις ημέρες εκπαίδευσης, ποσό ιδιαίτερα υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα της Μολδαβίας. Ορισμένες μαρτυρίες αναφέρουν ότι όσοι δεν ήθελαν να συμμετάσχουν στις δραστηριότητες αντιμετώπιζαν ξυλοδαρμούς από Ρώσους εκπαιδευτές.

Για αυτές τις δουλειές δεν χρειάζονται πλήθη, «αρκεί να ανάψει η σπίθα από λίγα άτομα», λέει Μολδαβός δικαστικός.

Μεγάλο μέρος της στρατολόγησης γινόταν μέσω Telegram. Άνθρωποι που συνδέονταν με τον Ιλάν Σορ φέρεται να προσέγγισαν περισσότερους από 150.000 Μολδαβούς, υποσχόμενοι οικονομική αποζημίωση και χρησιμοποιώντας 240 chatbot. Σύμφωνα με έγγραφα που καταγράφουν τη δραστηριότητα του Σορ, μέσα στο 2024 πληρώθηκαν 38.000 άνθρωποι, με το συνολικό ποσό να φτάνει τα 20 εκατομμύρια δολάρια, πριν από το δημοψήφισμα.

Πριν από τη στρατολόγησή τους γινόταν έλεγχος, μεταξύ άλλων, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να πρόκειται για πληροφοριοδότες της αστυνομίας. Από όσους τελικά εντάχθηκαν στο δίκτυο, περίπου 35.000 καταγράφηκαν ως ακτιβιστές, ενώ 1.200 άτομα, τα οποία βρίσκονταν σε ανώτερο επίπεδο, είχαν τον ρόλο των «μάνατζερ».

Η ρωσική επιχείρηση την ημέρα της κάλπης

Στις 28 Σεπτεμβρίου 2025, ημερομηνία διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών στη Μολδαβία, το σχέδιο φέρεται να είχε φτάσει στο στάδιο της εφαρμογής. Οι εκπαιδευμένοι στη Σερβία πράκτορες επρόκειτο να δημιουργήσουν αναταραχή στο Κισινάου και σε άλλες περιοχές.

Για να αναγνωρίζονται μέσα στο πλήθος, είχαν επιλέξει κίτρινα και μπλε περιβραχιόνια, ενώ κάποιοι φέρεται να είχαν μαζί τους εμπρηστικούς μηχανισμούς. Την ίδια ώρα, Ρώσοι χάκερ είχαν καταφέρει να διεισδύσουν στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Μολδαβίας και να αποκτήσουν τον έλεγχο χιλιάδων router.

Η αντίδραση των μολδαβικών Αρχών, ωστόσο, είχε ήδη οργανωθεί. Κατά τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της ψηφοφορίας, η αστυνομία έκανε έρευνες σε εκατοντάδες σπίτια και συνέλαβε άτομα που είχαν συμμετάσχει στα εκπαιδευτικά στρατόπεδα ή είχαν εισπράξει χρήματα από το δίκτυο του Σορ. Ανάμεσα στους συλληφθέντες υπήρχαν και ύποπτοι για την προετοιμασία βίαιων ενεργειών.

Στο ψηφιακό πεδίο, οι ειδικοί της Μολδαβίας, με τη συνδρομή δυτικών συμμάχων, κατάφεραν επίσης να αναχαιτίσουν τις κυβερνοεπιθέσεις.

Οι εκλογές συνοδεύτηκαν τελικά από διαδηλώσεις, χωρίς όμως να εξελιχθούν σε σοβαρά βίαια επεισόδια. Το κόμμα της Μάγια Σάντου επικράτησε με ποσοστό λίγο υψηλότερο από 50%, έχοντας καθοριστική στήριξη από τη μολδαβική διασπορά.

Για το Κρεμλίνο, ωστόσο, σύμφωνα με τους New York Times, η έκβαση αυτή δεν ισοδυναμούσε με αποτυχία. Η μολδαβική κυβέρνηση χρειάστηκε να διαθέσει τεράστιους πόρους και σημαντικά ποσά προκειμένου να αντιμετωπίσει τη ρωσική επιχείρηση επιρροής.

Από τότε, η Μόσχα έχει διευρύνει περαιτέρω τις προσπάθειές της, ενώ στο Κισινάου αντιλαμβάνονται πλέον ότι η ρωσική στρατηγική δεν περιορίζεται σε μία εκλογική αναμέτρηση, αλλά αποτελεί παιχνίδι διαρκείας.

Διαβάστε επίσης:

Βρετανία: Νεκρός ο 41χρονος πρώην καθηγητής του Κέιμπριτζ μετά το σκάνδαλο με το ακαδημαϊκό του βιογραφικό

Τραμπ: «Πολύ σύντομα θα κηρύξω το Στενό του Ορμούζ τμήμα της επικράτειας των ΗΠΑ»

Επίθεση των Χούθι εναντίον εγκαταστάσεων της Aramco στη Σαουδική Αραβία

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.