Η ώρα της αλήθειας για την ΕΛΑΣ στη ΔΕΘ: Αυστηρά προσωπική υπόθεση του Τσίπρα

Πλησιάζει με μεγάλη ταχύτητα η ώρα της αλήθειας για την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη και τον Αλέξη Τσίπρα. Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης σηματοδοτεί την… ημιεπίσημη έναρξη της προεκλογικής κούρσας, στην οποία ο πρώην πρωθυπουργός (2015-2019) μπαίνει με πολλές φιλοδοξίες επιδιώκοντας μια θεαματική επιστροφή στην εξουσία ύστερα από τη μεγάλη απογοήτευση και την απόσυρσή του το 2023 από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.

Είναι αλήθεια ότι τέτοιο κατόρθωμα – όχι μόνο πολιτικής επιστροφής, αλλά επανακατάκτησης της εξουσίας – ελάχιστοι έχουν επιτύχει, συνεπώς η απόπειρα του Τσίπρα έχει ένα γενικότερο ενδιαφέρον. Πολλώ δε μάλλον που οι συνθήκες στις οποίες το επιχειρεί δεν μοιάζουν σε τίποτε με την «πρώτη φορά» εκλογική νίκη του ίδιου και του ΣΥΡΙΖΑ. Αντιθέτως, οι διαφορές είναι τεράστιες:

1. Η χώρα σήμερα περνάει δύσκολα, χτυπημένη από αλλεπάλληλες κρίσεις που άρχισαν το 2010 και συνεχίζονται σχεδόν χωρίς διάλειμμα. Ωστόσο η περίοδος 2010-2015 δεν μοιάζει με τη σημερινή.

2. Γι’ αυτό άλλωστε η κοινωνία δεν διακατέχεται από ένα πανίσχυρο σοκ, ανάλογο με αυτό της χρεοκοπίας, το οποίο την είχε οδηγήσει σε σκληρές πολιτικές τομές. Αντιθέτως, η Νέα Δημοκρατία, που κυβερνά τα τελευταία επτά χρόνια, εξακολουθεί να προηγείται στις δημοσκοπήσεις και, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν απειλείται άμεσα, παρότι η αυτοδυναμία είναι ένα πολύ μακρινό όνειρο.

3. Συνεπεία των παραπάνω δεν υπάρχουν κοινωνικά κινήματα όπως αυτό των «Αγανακτισμένων», που, έστω χωρίς σαφή προσανατολισμό και στόχους, λειτούργησε ως καταλύτης πολιτικής αλλαγής και έφερε τον Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία το 2015. Οι μόνες ανάλογου μεγέθους κινητοποιήσεις αφορούσαν το δυστύχημα των Τεμπών, αλλά εξατμίστηκαν μαζί με τις θεωρίες συνωμοσίας που τις δημιούργησαν και δέχτηκαν τη χαριστική βολή από τα τραγελαφικά που διαδραματίζονται μετά την ίδρυση του κόμματος Ελπίδα για τη Δημοκρατία από τη Μαρία Καρυστιανού.

4. Ο ίδιος ο Τσίπρας δεν είναι ένα νέο και άφθαρτο πολιτικό προϊόν, ένας φέρελπις νέος που «μας αρκεί να κάνει ένα στα δέκα που υπόσχεται», όπως έλεγαν τότε υποψήφιοι ψηφοφόροι του προερχόμενοι και από άλλους πολιτικούς χώρους πλην της Αριστεράς. Η κοινωνία δεν είναι πια τόσο απελπισμένη και ο ίδιος έχει υποστεί σημαντική φθορά σε κοινωνικά στρώματα που δεν θέλουν καν να θυμούνται την αντιμετώπισή τους από την οικονομική πολιτική του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ. Όπως άλλωστε συμβαίνει με τον καθένα που έχει κυβερνήσει…

5. Βεβαίως ο Τσίπρας – παρότι δεν είναι πια σαραντάρης – κάνει όντως προσπάθεια προώθησης ενός νέου πολιτικού προϊόντος, περισσότερο συμβατού με τα μεσαία στρώματα και τους κεντρώων αποχρώσεων πολίτες, δείχνοντας ότι πράγματι επιδιώκει την υπέρβαση του ιδεολογικά και πολιτικά περιοριστικού πλαισίου της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς, αν όχι τον πλήρη απογαλακτισμό του απ’ αυτό.

6. Από την άλλη το ότι έχει ήδη διατελέσει πρωθυπουργός τον καθιστά επικίνδυνο αντίπαλο για τον Μητσοτάκη, αφού ξέρει το παιχνίδι και τους κανόνες του και, κυρίως, το έχει παίξει τόσο ως νικητής όσο και ως ηττημένος.

7. Τέλος, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν κοινωνικά ρεύματα και κινήματα ικανά να προκαλέσουν μεγάλες πολιτικές αλλαγές, ο πρώην πρωθυπουργός αλλάζει ρότα και επενδύει τις πολιτικές του φιλοδοξίες στο μοντέλο των προσωποκεντρικών κομμάτων, το οποίο ενέχει μεγαλύτερο ρίσκο, αλλά εξασφαλίζει μεγαλύτερη αυτονομία στον ηγέτη, περιορίζει τις ιδεολογικές και άλλες δεσμεύσεις έναντι των στελεχών και ουσιαστικά ακυρώνει τον εσωκομματικό έλεγχο.

Κανείς δεν είχε εξαρχής αμφιβολία για το ότι ο Τσίπρας θα έκανε κάτι με ισχυρά προσωπικά χαρακτηριστικά. Όμως, ακόμa κι αν δεν ήταν έτσι τα πράγματα, η ΕΛ.Α.Σ. είναι μια «υπόθεση πολύ προσωπική», για να θυμηθούμε και τον τίτλο της ομώνυμης ταινίας του 1996 με τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ και τη Μισέλ Φάιφερ.

Με απλά λόγια ο Τσίπρας στη νέα του απόπειρα, εάν πετύχει, καρπώνεται την επιτυχία μόνος του και δεν χρωστάει σε κανέναν το παραμικρό. Τα δε στελέχη έτσι κι αλλιώς θα του οφείλουν τα πάντα – όπως είχε πει και ο αείμνηστος Γιώργος Κατσιφάρας για τον Ανδρέα Παπανδρέου, χωρίς τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ «δεν θα μας ήξερε ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας μας». Σε περίπτωση αποτυχίας, έτσι κι αλλιώς η ηγεσία θα τη χρεωνόταν, άρα καμία διαφορά.

Η… περικύκλωση του Μητσοτάκη

Τέτοια (προσωπικά) χαρακτηριστικά έχουν άλλωστε και οι στόχοι του νέου κόμματος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τσίπρας, στις μέχρι τον Ιούλιο δημοσκοπήσεις, έχει εκτίμηση ψήφου που υπολείπεται κατά τι του 17,8%, το οποίο είχε καταγράψει ο ΣΥΡΙΖΑ υπό την ηγεσία του και τον είχε οδηγήσει στην απογοήτευση, στην παραίτηση από την προεδρία και, αργότερα, στην απόφαση να επανέλθει με νέα ατζέντα και χαρακτηριστικά.

Ο άμεσος στόχος του πρώην πρωθυπουργού είναι να σπάσει αυτό το προσωπικό του ταβάνι, ώστε να καταφέρει να «γράψει» το «2» ως πρώτο ψηφίο του δημοσκοπικού του ποσοστού. Όσο αυτό δεν συμβαίνει, θα ελλοχεύει ο κίνδυνος να μην διατηρηθεί η καταρχήν διαμορφωμένη δυναμική του.

Αν, αντιθέτως, υπερβεί το 20%, θα είναι ευκολότερο να διεκδικήσει τη δημιουργία ενός κοινωνικού ρεύματος που θα του δώσει ώθηση έναντι της Νέας Δημοκρατίας. Το είπε καθαρά ο ίδιος στο in.gr αποκαλύπτοντας τον άμεσο στόχο του για δημοσκοπική ενίσχυση: «Να γράψουμε το δύο μπροστά, να έχουμε τη μείωση της ψαλίδας, να έχουμε την απόσταση την κοντινή στον κύριο Μητσοτάκη».

Αυτός ακριβώς είναι ο στόχος με τον οποίο στις πρώτες μέρες του Σεπτεμβρίου θα ανεβεί δύο φορές στη Θεσσαλονίκη:

● Στις 2 του μηνός θα παρουσιάσει το οικονομικό πρόγραμμα του κόμματός του, και μάλιστα πριν από τα εγκαίνια της ΔΕΘ από τον πρωθυπουργό, την ομιλία του στις παραγωγικές τάξεις στις 5 Σεπτεμβρίου και τη συνέντευξη Τύπου που θα παραχωρήσει την επομένη, 6.9.

● Στις 9 του μηνός, ύστερα από τις εξαγγελίες Μητσοτάκη, θα δώσει συνέντευξη Τύπου εφ’ όλης της ύλης, στην οποία θα έχει τη δυνατότητα αφενός να σχολιάσει και να ασκήσει κριτική στα όσα θα έχει ήδη πει ο πρωθυπουργός και, ταυτοχρόνως, να κρίνει εκ των προτέρων τις εξαγγελίες του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη, που θα βρίσκεται στη ΔΕΘ αμέσως μετά, το Σαββατοκύριακο 12-13 Σεπτεμβρίου.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί αφενός να… περικυκλώσει τον Μητσοτάκη και τις εξαγγελίες του και αφετέρου να προλάβει τον Ανδρουλάκη, να προκαταλάβει τις δικές του και ενδεχομένως να τον επισκιάσει προγραμματικά και πολιτικά.

Ο γρίφος των προσώπων

Την περασμένη εβδομάδα μνημονεύσαμε για διαφορετικό λόγο τη ρήση του Νικολό Μακιαβέλι: «Δεν είναι οι θέσεις που αναδεικνύουν τους ανθρώπους, αλλά οι άνθρωποι που αναδεικνύουν τις θέσεις». Αυτό ακριβώς ξέρει και ο Τσίπρας, ο οποίος, διαμορφώνοντας ένα προσωποκεντρικό κόμμα, επιχειρεί να έχει τον όσο το δυνατόν μεγαλύτερο έλεγχο των εκπεμπόμενων πολιτικών μηνυμάτων.

Φυσικά αυτό δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί πλήρως, αφού όλο και κάποιος θα πετάγεται απρόσκλητος να πει την προωθημένη αποψάρα του για την παιδεία, την οικονομία, την υγεία, την άμυνα, την εξωτερική πολιτική κ.λπ. Ακόμα και ο ίδιος ο Τσίπρας έχει προκαλέσει σύγχυση, π.χ. για τις Πανελλαδικές, οπότε τι να πούμε για διάφορα στελέχη με ελάχιστη πολιτική πείρα και υπερβολική διάθεση προβολής;

Το ζητούμενο πάντως είναι σαφές:

● Πώς θα εμπεδωθεί στην κοινωνία ότι οι θέσεις της ΕΛ.Α.Σ. είναι άξιες προσοχής; Πρόκειται για ένα εφαρμόσιμο πρόγραμμα – αντίθετα με άλλα του παρελθόντος – ή για μια συμβολή στην τρέχουσα πλειοδοσία παροχών, που πάντα επικρατεί παραμονές εκλογών;

● Εν τέλει αρκούν το πρόγραμμα και οι θέσεις ή ο κόσμος θέλει να βλέπει και πρόσωπα άξια εμπιστοσύνης;

Υπάρχει άλλωστε το παράδειγμα του ΠΑΣΟΚ, το οποίο πολύ νωρίτερα από την ΕΛ.Α.Σ. εμφάνισε ένα αξιοπρεπέστατο πρόγραμμα, το οποίο όμως δεν του έχει προσφέρει σχεδόν τίποτε σε πολιτική υπεραξία. Αντιθέτως περισσεύει ο προβληματισμός για την επάρκεια στελεχών στη Χαριλάου Τρικούπη. Εξ ου και η συζήτηση για το ενδεχόμενο να προσελκύσει τέως στελέχη – και όχι μόνο βουλευτές – του ΣΥΡΙΖΑ που τον εγκατέλειψαν και θα τον εγκαταλείψουν προσεχώς, χωρίς να πάνε στον Τσίπρα.

Ο αρχηγός της ΕΛ.Α.Σ., από την πλευρά του, έχει κάνει μια επιλογή που θεωρητικά είναι ξεκάθαρη, αλλά πρακτικά ουδείς γνωρίζει πόσους και ποιους αφορά: δέχεται τέως στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μόνο εφόσον μετακομίσουν χωρίς βουλευτική έδρα και μόνο εφόσον αποδεχτούν ότι δεν θα καταλάβουν θέση σε κάποια… επετηρίδα αξιοποίησης.

Το πράγμα γίνεται πιο ενδιαφέρον όταν ο Τσίπρας λέει (στη συνέντευξή του στο in.gr) ότι το 80% των ψηφοδελτίων του κόμματός του είναι έτοιμο και δηλώνει εξαιρετικά δύσπιστος στις… «μεταγραφές αεροδρομίου». Προτιμάει, όπως λέει, ανθρώπους με «καθαρό μητρώο» για λόγους αξιοπιστίας, που να έχουν παρουσία στον τόπο τους, «να έχουν κάτι να δώσουν», αλλά και να μπορούν «να σταθούν» και «να προσφέρουν».

Υπάρχουν ακόμη τέτοιοι αναγνωρίσιμοι στον ΣΥΡΙΖΑ; Ή η αποψίλωση του πρώην κόμματός του περιορίζεται στην απορρόφηση των οργανώσεών του σε όλη την Ελλάδα; Αυτό το 20% που, κατά τη δήλωση Τσίπρα, υπολείπεται μέχρι να ολοκληρωθεί η στελέχωση των ψηφοδελτίων χωράει πολύ νερό και αφήνει ανοιχτά πολλά σενάρια για πρόσωπα.

Όπως κι αν έχει όμως η κατάσταση, πολλά θα ξεκαθαρίσουν μόλις μπούμε στην τελική προεκλογική ευθεία, αμέσως μετά τις πολιτικές διεργασίες και τις προεκλογικές υποσχέσεις στη ΔΕΘ…

Διαβάστε επίσης:

Ποιους πετάει εκτός η ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας

Οι Χούθι πιέζουν ξανά τους Σαουδάραβες

Η Ελλάδα των δύο ταχυτήτων: Οι αγχωμένες διακοπές και τα… άκοπα κέρδη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.