Τα 15 λεπτά που μπορούν να αλλάξουν την Αθήνα: Πώς μπορεί το σχολικό ωράριο να γίνει λύση στο μποτιλιάρισμα – Τι έδειξε προσομοίωση

Κάθε πρωί, λίγο πριν από τις 8, ένα μεγάλο μέρος της Αθήνας κινείται ταυτόχρονα: εργαζόμενοι κατευθύνονται στις δουλειές τους και γονείς μεταφέρουν τα παιδιά τους στο σχολείο. 

Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας εξαιρετικά συμπυκνωμένης αιχμής κυκλοφορίας. Θα μπορούσε μια σχετικά απλή αλλαγή, όπως η διαφορετική ώρα έναρξης των σχολείων, να μειώσει το πρόβλημα στην Αθήνα;

Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η απάντηση είναι πιθανότατα ναι.

Μια από τις σημαντικότερες μελέτες δημοσιεύθηκε στο Regional Science and Urban Economics και εξετάζει το Πεκίνο. 

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα κυκλοφορίας ανά πεντάλεπτο από το 2015 έως το 2016 και συνέκριναν σχολικές και μη σχολικές ημέρες, δρόμους κοντά και μακριά από σχολεία και διαφορετικές ώρες της ημέρας. 

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: οι μετακινήσεις για τη μεταφορά παιδιών στο σχολείο αύξαναν την πιθανότητα τοπικής κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες. Η επίδραση ήταν ακόμη μεγαλύτερη το πρωί, φτάνοντας τις 8,35 μονάδες. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η διαφοροποίηση των ωρών έναρξης και η καλύτερη χρήση σχολικών λεωφορείων μπορούν να περιορίσουν τη συμφόρηση.

Η έρευνα της Κύπρου επιβεβαιώνει την θεωρία

Το 2026 ήρθε και μια ακόμη πιο στοχευμένη έρευνα από το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Οι ερευνητές δημιούργησαν μοντέλο που υπολογίζει πώς πρέπει να κατανεμηθούν οι ώρες έναρξης των σχολείων ώστε να μειωθεί ο συνολικός χρόνος που περνούν τα οχήματα στο οδικό δίκτυο. 

Η βασική ιδέα είναι απλή: δεν χρειάζεται όλα τα σχολεία να ανοίγουν ταυτόχρονα. Αν ένα μέρος ξεκινά στις 08:00, άλλο στις 08:15 και άλλο στις 08:30, οι σχολικές μετακινήσεις απλώνονται χρονικά και δεν προστίθενται όλες στην ίδια κυκλοφοριακή αιχμή.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για την Αθήνα;

Στην Περιφέρεια Αττικής λειτουργούν περίπου 3.870 σχολικές μονάδες και φοιτούν περίπου 522.000 μαθητές. Στον ίδιο τον Δήμο Αθηναίων οι μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ανέρχονται περίπου σε 49.000.

Υπάρχουν επίσης ελληνικά στοιχεία που δείχνουν ότι το αυτοκίνητο αποτελεί σημαντικό μέρος των σχολικών μετακινήσεων. Σε έρευνα για παιδιά 6–12 ετών στην Ελλάδα, περίπου 33,5% των μετακινήσεων προς το σχολείο γίνονταν με αυτοκίνητο με οδηγό τον γονέα.

Σε μία προσομοίωση που έγινε συγκρίνοντας τον αριθμό των μαθητών και τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στο κέντρο της Αθήνας, φαίνεται πως αν χρησιμοποιήσουμε το 33,5% ως ενδεικτικό ποσοστό, οι 49.000 μαθητές του Δήμου αντιστοιχούν σε περίπου 16.400 σχολικές μετακινήσεις με αυτοκίνητο.

Αν υποθέσουμε ότι το 70% αυτών συγκεντρώνεται στην πιο έντονη πρωινή αιχμή, έχουμε περίπου 11.500 αυτοκίνητα που προστίθενται μέσα σε ένα σχετικά στενό χρονικό παράθυρο.

Τι συμβαίνει αν οι ώρες έναρξης διαφοροποιηθούν;

Σε ένα απλό σενάριο, όπου τα σχολεία κατανέμονται σε τρεις ζώνες -08:00, 08:15 και 08:30- η συγκέντρωση των σχολικών αυτοκινήτων στην κορυφή της αιχμής θα μπορούσε, ανάλογα με την κατανομή, να μειωθεί περίπου 20%-40%. Αυτό σημαίνει ότι από περίπου 11.500 οχήματα στην εντονότερη χρονική ζώνη θα μπορούσαμε να πέσουμε περίπου στα 6.900-9.200.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το μποτιλιάρισμα της Αθήνας θα μειωθεί κατά 20%-40%. Η κυκλοφορία είναι πολύ πιο σύνθετη και οι οδηγοί μπορεί να αλλάξουν ώρα αναχώρησης. Η πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου μάλιστα εξετάζει ακριβώς αυτή την προσαρμογή της συμπεριφοράς των οδηγών.

Η πιο ρεαλιστική πολιτική δεν θα ήταν να αλλάξει το ωράριο όλων των σχολείων, αλλά ανάλογα τον κυκλοφοριακό άξονα να αποκτήσουν διαφορετικές ώρες έναρξης κατά 15–20 λεπτά.

Παράλληλα, η αλλαγή θα μπορούσε να συνδυαστεί με σχολικά λεωφορεία, ασφαλείς διαδρομές πεζής μετακίνησης και οργανωμένες ζώνες αποβίβασης.

Η Αθήνα διαθέτει ήδη δεδομένα κυκλοφορίας από δεκάδες οδικούς άξονες και σημεία μέτρησης, ενώ πρόσφατη εργασία του ΕΜΠ επιβεβαιώνει ότι η πρωινή αιχμή αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της καθημερινής κυκλοφορίας.

Διαβάστε επίσης

Formula 1: Τρομακτικό ατύχημα για Φερστάπεν – Καρφώθηκε στις μπαριέρες (video)

Τι Suzuki παίρνω με 22.000 ευρώ; Μικρό, crossover ή SUV

Ζημιά στο αυτοκίνητο μέσα στο πλοίο: Ποιος πληρώνει και τι ισχύει;

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.