Το παζάρι για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ. στην ΕΕ: Η Γερμανία θέλει περικοπές σε συνοχή, κοινωνικά, αγρότες – Τι χάνει η Ελλάδα   

Ένα ισχυρό «μέτωπο του Βορρά» σχηματίζεται απέναντι στην Κομισιόν και στον προτεινόμενο προϋπολογισμό-μαμούθ της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Γερμανία, Δανία, Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία απαιτούν περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, ανοίγοντας μια σκληρή διαπραγμάτευση που μπορεί να αγγίξει άμεσα και την Ελλάδα: από τα κονδύλια συνοχής και τις περιφερειακές ενισχύσεις έως την Κοινή Αγροτική Πολιτική.

Οι έξι χώρες, όλες καθαροί χρηματοδότες του κοινοτικού προϋπολογισμού, συντονίζουν πλέον επισήμως τη στάση τους. Σε κοινή δήλωση που συμφωνήθηκε σε συνάντηση των ηγετών τους στο Βερολίνο, υποστηρίζουν ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ είναι υπερβολικά μεγάλη και πρέπει να μειωθεί κατά «αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ».

Το μήνυμα είναι ιδιαίτερα σαφές: το «ψαλίδι» δεν πρέπει να περιοριστεί σε κάποιον συγκεκριμένο τομέα αλλά, όπως αναφέρουν οι έξι κυβερνήσεις, όλες οι κατηγορίες δαπανών πρέπει να συμβάλουν στις περικοπές.

Η Γερμανία θέλει να κόψει έως και 400 δισ.

Πίσω από την κοινή πρωτοβουλία βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό το Βερολίνο. Η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς είχε ήδη ανεβάσει τον πήχη τον Ιούνιο, ζητώντας μείωση περίπου 400 δισ. ευρώ από την πρόταση της Κομισιόν.

Η γερμανική πλευρά υποστηρίζει ότι ακόμη και μετά από ένα τέτοιο «κούρεμα», ο επόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός θα εξακολουθούσε να είναι περίπου 27% μεγαλύτερος από τον σημερινό. Παράλληλα, η ετήσια γερμανική συνεισφορά θα ξεπερνούσε τα 50 δισ. ευρώ.

Ο ίδιος ο Μερτς χαρακτήρισε τα σημερινά σχέδια ουσιαστικά μη χρηματοδοτήσιμα, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν τα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής στο εσωτερικό τους και ταυτόχρονα ο κοινοτικός προϋπολογισμός να αυξάνεται τόσο δραστικά.

Αυτό ακριβώς αποτελεί και τον πυρήνα της επιχειρηματολογίας των έξι: «όπως κάνουμε στο σπίτι μας», πρέπει και η ΕΕ να επιλέξει προτεραιότητες και να ανακατανείμει τους διαθέσιμους πόρους.

Περισσότερα για άμυνα, ανταγωνιστικότητα και μεταναστευτικό

Το παράδοξο είναι ότι οι έξι χώρες δεν ζητούν απλώς μια μικρότερη Ευρωπαϊκή Ένωση που θα ξοδεύει λιγότερα παντού. Ζητούν ουσιαστικά διαφορετική κατανομή των χρημάτων.

Ως κορυφαίες προτεραιότητες προσδιορίζουν την ασφάλεια και την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, τη μετανάστευση και την ευρωπαϊκή κυριαρχία.

Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη μάχη μεταφέρεται αναπόφευκτα στο εσωτερικό του προϋπολογισμού: εάν αυξηθούν ή προστατευθούν τα κονδύλια για άμυνα, τεχνολογία και ανταγωνιστικότητα και ταυτόχρονα το συνολικό ποσό μειωθεί κατά εκατοντάδες δισεκατομμύρια, από κάπου αλλού θα πρέπει να βρεθούν οι περικοπές.

Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.

Στο στόχαστρο αγροτικά και περιφερειακά κονδύλια

Οι δύο παραδοσιακοί «γίγαντες» των ευρωπαϊκών δαπανών είναι η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η πολιτική συνοχής – δηλαδή τα χρήματα που κατευθύνονται σε αγρότες, περιφέρειες, υποδομές και στη μείωση των αναπτυξιακών ανισοτήτων μεταξύ των κρατών και των περιοχών της Ευρώπης.

Στην πρόταση της Κομισιόν, η γεωργία και η συνοχή εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυρήνα του μεγαλύτερου σκέλους του νέου προϋπολογισμού. Στο νέο μοντέλο προβλέπεται μάλιστα η συγκέντρωση σημαντικού μέρους αυτών των χρηματοδοτήσεων σε εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης.

Η Γερμανία έχει ήδη δείξει προς τα πού θα μπορούσε να κατευθυνθεί μέρος των περικοπών, ζητώντας πιο ισορροπημένο «ψαλίδι» και στις παραδοσιακές πολιτικές, όπως η συνοχή και η γεωργία.

Αυτό είναι και το σημείο που κάνει τη συζήτηση ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα.

Τι μπορεί να σημαίνει για την Ελλάδα

Για χώρες όπως η Ελλάδα, που διαχρονικά αντλούν σημαντικούς κοινοτικούς πόρους μέσω της ΚΑΠ και των διαρθρωτικών και περιφερειακών ταμείων, μια μεγάλη οριζόντια περικοπή του συνολικού προϋπολογισμού μπορεί να δημιουργήσει ισχυρές πιέσεις.

Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία που να επιτρέπει να υπολογιστεί πόσα ακριβώς χρήματα θα μπορούσε να χάσει η Ελλάδα. Αυτό θα εξαρτηθεί από το τελικό ύψος του προϋπολογισμού και, κυρίως, από τον τρόπο με τον οποίο θα μοιραστούν οι περικοπές.

Ωστόσο, η κατεύθυνση της αντιπαράθεσης είναι σαφής: από τη μία βρίσκονται ισχυροί καθαροί χρηματοδότες που θέλουν μικρότερο προϋπολογισμό και μεγαλύτερη έμφαση σε άμυνα, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα και από την άλλη χώρες που έχουν ισχυρό συμφέρον να προστατευθούν οι παραδοσιακές πολιτικές αναδιανομής και συνοχής. Η Ελλάδα είναι στις δεύτερες.

«Όχι» και σε νέο κοινό ευρωπαϊκό χρέος

Υπάρχει και μία δεύτερη σημαντική γραμμή άμυνας του βόρειου μπλοκ. Οι έξι χώρες απορρίπτουν την ιδέα ότι η διαφορά μπορεί να καλυφθεί με νέο κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό.

Στην κοινή δήλωσή τους υπογραμμίζουν ότι το νέο κοινό χρέος «δεν αποτελεί λύση στις δημοσιονομικές προκλήσεις» της Ένωσης.

Πρόκειται για μια συζήτηση με σαφή πολιτική διάσταση μετά την εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης, όταν η ΕΕ προχώρησε σε μεγάλης κλίμακας κοινό δανεισμό. Οι έξι στέλνουν τώρα το μήνυμα ότι αυτό το μοντέλο δεν πρέπει να μετατραπεί σε μόνιμο μηχανισμό χρηματοδότησης νέων ευρωπαϊκών δαπανών.

Παράλληλα ζητούν αυστηρή σύνδεση της πρόσβασης στα ευρωπαϊκά κονδύλια με τον σεβασμό στο κράτος δικαίου, ενώ θεωρούν ότι και οι ίδιοι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πρέπει να ανταποκριθούν στις νέες υποχρεώσεις τους χωρίς αύξηση του προσωπικού τους.

Ένα παζάρι σχεδόν 2 τρισ. που απαιτεί ομοφωνία

Η Κομισιόν έχει προτείνει προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, που αντιστοιχεί περίπου στο 1,26% του μέσου Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Πρόκειται για ένα σχέδιο που επιχειρεί να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές πολιτικές και τις νέες ανάγκες για άμυνα, τεχνολογία, ενεργειακή ασφάλεια, μετανάστευση και ανταγωνιστικότητα.

Το μεγάλο πρόβλημα για τις Βρυξέλλες είναι ότι για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο απαιτείται ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών. Συνεπώς, το μέτωπο που συγκρότησαν έξι από τους σημαντικότερους καθαρούς χρηματοδότες δεν μπορεί εύκολα να παρακαμφθεί.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα πραγματοποιεί ήδη επαφές στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς στόχος είναι να υπάρξει πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026, ώστε η σχετική νομοθεσία να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027 και ο νέος προϋπολογισμός να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Το παζάρι, επομένως, μόλις αρχίζει. Και πίσω από τη μάχη για το αν ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός θα είναι 2 τρισ. ή αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια μικρότερος κρύβεται μια πολύ βαθύτερη σύγκρουση: τι Ευρώπη θέλουν να χρηματοδοτήσουν οι «27» την επόμενη δεκαετία και ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Διαβάστε επίσης:

ΕΛ.Α.Σ.: 5,5 μήνες κυβερνητικής αδράνειας διαλύουν την κτηνοτροφία της Λέσβου – Άμεσες λύσεις τώρα

Ανδρουλάκης: 10+1 προτάσεις για το Ιδιωτικό Χρέος – «Θα φέρει η κυβέρνηση προς συζήτηση στη Βουλή την πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ;»

ΕΛ.Α.Σ. υπέρ Ακρίτα: «Είναι πολύ αξιόλογη» λέει η Κουφονικολάκου – Καταλόγισε στην κυβέρνηση «καθεστωτισμό» και «αδωνισμό»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.