Γερμανία: Ακροδεξιός εφιάλτης – Το AfD πάει για 40% στις σημερινές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ

Η Γερμανία ξυπνά την Κυριακή μπροστά σε μια εκλογική αναμέτρηση που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια ενός κρατιδίου δύο εκατομμυρίων κατοίκων. Στη Σαξονία-Άνχαλτ, το ακροδεξιό AfD βρίσκεται σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις πάνω από το 40%, με τεράστια διαφορά από το CDU και με την πραγματική πιθανότητα να καταγράψει μια ιστορική νίκη: να αναδειχθεί πρώτη δύναμη και να πλησιάσει όσο ποτέ άλλοτε την άσκηση εξουσίας σε γερμανικό κρατίδιο.

Αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, δεν θα πρόκειται απλώς για μία ακόμη καλή εκλογική επίδοση του Alternative für Deutschland. Θα πρόκειται για ένα ιστορικό πολιτικό ρήγμα στη μεταπολεμική Γερμανία.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στη Σαξονία-Άνχαλτ τοποθετούν το AfD περίπου στο 40%-42%, ενώ το CDU κινείται γύρω στο 23%. Στις προηγούμενες εκλογές του 2021 το AfD είχε λάβει 20,8%. Μέσα σε πέντε χρόνια, δηλαδή, εμφανίζεται να έχει περίπου διπλασιάσει τη δύναμή του.

Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν πρόκειται πλέον για ένα κόμμα διαμαρτυρίας που περιορίζεται στο περιθώριο. Το AfD διεκδικεί ανοιχτά την εξουσία.

Και το κάνει σε ένα κρατίδιο όπου η τοπική οργάνωσή του έχει χαρακτηριστεί ακροδεξιά εξτρεμιστική από την αρμόδια γερμανική υπηρεσία προστασίας του Συντάγματος.

Όταν η «διαμαρτυρία» μετατρέπεται σε κυβερνητικό πρόγραμμα

Υποψήφιος του AfD για την ηγεσία του κρατιδίου είναι ο 36χρονος Ούλριχ Ζίγκμουντ, ένα από τα νέα πρόσωπα της γερμανικής ακροδεξιάς, με έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μια καμπάνια που επιχειρεί να ντύσει τον σκληρό εθνικισμό με πιο σύγχρονη και καθημερινή επικοινωνιακή εικόνα.

Πίσω όμως από το επικοινωνιακό περιτύλιγμα βρίσκεται ένα πρόγραμμα που δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί απλώς «συντηρητικό».

Το AfD προτείνει, μεταξύ άλλων, επιθετικότερες απελάσεις μεταναστών, περιορισμούς στη μετανάστευση ακόμη και ειδικευμένου εργατικού δυναμικού από χώρες που θεωρεί «πολιτισμικά ξένες», αλλαγές στην εκπαίδευση με περισσότερο εθνικιστικό περιεχόμενο, απαγορεύσεις συμβόλων όπως οι σημαίες του Pride στα σχολεία και βαθιά αναδιάρθρωση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού τοπίου.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης θέσεις που αφορούν τον περιορισμό της ισλαμικής παρουσίας, την περικοπή χρηματοδότησης πολιτιστικών οργανισμών και μια πολύ πιο επιθετική πολιτική «επαναπατρισμών».

Δεν πρόκειται, λοιπόν, απλώς για την τιμωρητική ψήφο ενός δυσαρεστημένου εκλογικού σώματος. Αν το AfD αποκτήσει δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, πολλές από αυτές τις προτάσεις θα μεταφερθούν για πρώτη φορά από τα κομματικά συνέδρια και τις προεκλογικές αφίσες στα γραφεία ενός κρατιδιακού υπουργικού συμβουλίου.

Το μεγάλο ερώτημα για τη μεταπολεμική Γερμανία

Η πολιτική σημασία μιας τέτοιας εξέλιξης είναι τεράστια. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας οικοδόμησε ολόκληρο το μεταπολεμικό πολιτικό της σύστημα πάνω σε μια βασική ιστορική συμφωνία: ότι η άκρα δεξιά δεν θα ξαναγίνει κανονικός παίκτης της εξουσίας.

Αυτός ο φραγμός σήμερα δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε. Τα υπόλοιπα κόμματα δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να συνεργαστούν με το AfD. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια καθαρή πρωτιά του κόμματος δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι θα κυβερνήσει.

Ωστόσο, όσο μεγαλώνει το ποσοστό του, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η συγκρότηση οποιασδήποτε άλλης πλειοψηφίας.

Και κάπου εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη του AfD: ακόμη και χωρίς να κυβερνά, μπορεί να αναγκάζει όλα τα υπόλοιπα κόμματα να σχηματίζουν ετερόκλητες συμμαχίες με μοναδικό κοινό παρονομαστή να το κρατήσουν εκτός εξουσίας.

Εάν μάλιστα πλησιάσει την απόλυτη πλειοψηφία, ολόκληρος ο μέχρι σήμερα γερμανικός «υγειονομικός φραγμός» απέναντι στην ακροδεξιά θα βρεθεί μπροστά στη μεγαλύτερη δοκιμασία του.

Και δεν είναι μόνο η ανατολική Γερμανία

Το πιο επικίνδυνο λάθος θα ήταν να θεωρηθεί ότι πρόκειται αποκλειστικά για ένα ιδιαίτερο πρόβλημα των ανατολικών κρατιδίων.

Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ασφαλώς μια περιοχή όπου η απογοήτευση από τη γερμανική επανένωση, η δημογραφική συρρίκνωση και το αίσθημα εγκατάλειψης από το Βερολίνο έχουν δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την ακροδεξιά. Όμως το AfD έχει πλέον ξεφύγει από αυτά τα γεωγραφικά όρια.

Στις πανγερμανικές δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου εμφανίζεται στην πρώτη θέση με 27%-28%, όταν το CDU/CSU βρίσκεται περίπου στο 20%-21%. Στις ομοσπονδιακές εκλογές του Φεβρουαρίου 2025 το AfD είχε πάρει 20,8%.

Η τάση, επομένως, δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί μόνο σε κάποιες «ιδιαιτερότητες της Ανατολής», αλλά είναι πανγερμανική.

Η αποτυχία των παραδοσιακών κομμάτων δεν αθωώνει την ακροδεξιά

Θα ήταν εξίσου εύκολο –και λάθος– να αποδίδεται η άνοδος του AfD αποκλειστικά στους ψηφοφόρους του. Η γερμανική πολιτική ελίτ έχει τεράστιες ευθύνες.

Η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπη με εντυπωσιακή κοινωνική δυσαρέσκεια. Μόλις το 15% δηλώνει ικανοποιημένο από το έργο της κυβέρνησης, ενώ η προσωπική ικανοποίηση από τον καγκελάριο βρίσκεται στο 13%, στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί για καγκελάριο στην ιστορία του DeutschlandTrend.

Η οικονομική στασιμότητα, η ανασφάλεια, η κρίση του γερμανικού παραγωγικού μοντέλου, η ακρίβεια, οι ανισότητες και η αίσθηση πολιτικής παράλυσης δημιούργησαν το έδαφος. Όμως η αποτυχία του πολιτικού κέντρου δεν μετατρέπει την ακροδεξιά σε λύση. Απλώς της ανοίγει τον δρόμο. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη προειδοποίηση από όσα συμβαίνουν σήμερα στη Γερμανία.

Όταν οι δημοκρατικές δυνάμεις αποτυγχάνουν να απαντήσουν στις πραγματικές κοινωνικές ανασφάλειες, ο θυμός δεν εξαφανίζεται, αλλάζει απλά αποδέκτη.

Και πολύ συχνά καταλήγει σε εκείνους που προσφέρουν τις ευκολότερες απαντήσεις: ότι για όλα ευθύνονται οι μετανάστες, οι πρόσφυγες, οι μειονότητες, οι «ελίτ», οι ξένοι, η Ευρώπη.

Μια Κυριακή που αφορά ολόκληρη την Ευρώπη

Γι’ αυτό η αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αφορά μόνο τη Γερμανία. Μια νίκη του AfD με ποσοστό άνω του 40% θα είναι ακόμη ένας σταθμός σε μια ευρωπαϊκή πορεία κατά την οποία η ακροδεξιά παύει σταδιακά να βρίσκεται στο περιθώριο και αρχίζει να διεκδικεί την εξουσία ως «κανονική» πολιτική δύναμη.

Και στη Γερμανία αυτή η εξέλιξη έχει αναπόφευκτα ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Δεν σημαίνει ότι η χώρα επιστρέφει αυτομάτως στα σκοτεινότερα κεφάλαια της ιστορίας της. Οι σημερινοί δημοκρατικοί θεσμοί είναι ισχυροί και οι ιστορικές αναλογίες χρειάζονται πάντοτε μεγάλη προσοχή.

Σημαίνει όμως κάτι που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε σχεδόν αδιανόητο: ένα ακροδεξιό κόμμα βρίσκεται μία ανάσα από το να γίνει η συντριπτικά ισχυρότερη πολιτική δύναμη σε ένα γερμανικό κρατίδιο και φιλοδοξεί ανοιχτά να το κυβερνήσει.

Και αν το αποτέλεσμα της Κυριακής επιβεβαιώσει τις δημοσκοπήσεις, το ερώτημα της επόμενης ημέρας δεν θα είναι πλέον αν η ακροδεξιά μπορεί να φτάσει στην εξουσία στη Γερμανία. Θα είναι πόσο μακριά βρίσκεται από αυτήν.

Διαβάστε επίσης:

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ κατηγορεί τη βρετανική κυβέρνηση για αντισημιτισμό

Πούτιν: «Δύσκολη» η κατάσταση στην Ουκρανία – Συνάντηση με τους απεσταλμένους του Τραμπ

Για τις ακριβές πτήσεις «φταίνε οι ανόητοι πολιτικοί που αρχίζουν πολέμους», λέει ο Μπράνσον της Virgin

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.