Μεταξύ σφύρας και άκμονος η κυβέρνηση – Η ενέργεια και ακρίβεια δοκιμάζουν τα αντανακλαστικά του Μαξίμου

Με την επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη από τη Νέα Υόρκη, όπου βρίσκεται για να συμμετάσχει στις εργασίες της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, η κυβέρνηση αναμένεται να αποσαφηνίσει το σχέδιό της για παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας, ώστε να περιοριστούν οι νέες ανατιμήσεις στα υγρά καύσιμα, το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα, οι οποίες απειλούν με νέο πληθωριστικό κύμα την ελληνική οικονομία και τα… πορτοφόλια των νοικοκυριών.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στο κυβερνητικό στρατόπεδο αποτέλεσε συνειδητή επιλογή τα μέτρα να μην ανακοινωθούν βιαστικά, καθώς η διεθνής κατάσταση και οι αντιδράσεις των αγορών ενέργειας μοιάζουν με κινούμενη άμμο και – όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στέλεχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης στο «Ποντίκι» – κυριολεκτικά «δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει», οπότε προτιμήθηκε να υπάρξει μια πλήρης εκτίμηση της κατάστασης, ώστε τα όποια μέτρα ανακοινωθούν να έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή επίδραση στον έλεγχο των τιμών των καυσίμων.

Από την άλλη, το ίδιο στέλεχος υπογράμμισε ότι, χωρίς πράσινο φως από τις Βρυξέλλες για εξαίρεση από το σύνολο των δαπανών μιας ενδεχόμενης μείωσης του ΕΦΚ στα καύσιμα – κάτι για το οποίο πιέζουν η αντιπολίτευση, αλλά και «γαλάζιοι» βουλευτές – δεν πρόκειται να υπάρξει τέτοια κίνηση, καθώς θα στερήσει πολύτιμα έσοδα από τα κρατικά ταμεία και, ταυτόχρονα, μπορεί να έχει μικρότερη επίδραση στον έλεγχο των τιμών, καθώς ανά πάσα στιγμή οι διεθνείς αγορές ενέργειας μπορούν να κινηθούν με βίαιο τρόπο προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση.

Η δύσκολη απόφαση

Στην Αθήνα δεν υπάρχουν και μεγάλες προσδοκίες ότι η Ε.Ε. θα ικανοποιήσει το αίτημα αυτό, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, στο τελευταίο Eurogroup το ζήτημα μιας κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης για την εν εξελίξει ενεργειακή κρίση δεν αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, γεγονός που μάλλον δεν αφήνει και πολλά περιθώρια αισιοδοξίας, καθώς το άτυπο συμβούλιο κάνει εισηγήσεις στην Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Στην πραγματικότητα, στην παρούσα φάση η κυβέρνηση βρίσκεται μεταξύ σφύρας και άκμονος:

● Από τη μία πλευρά αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να προβεί σε ουσιαστικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης των βαρών που απειλούν να «τσακίσουν» τους πολίτες. Σύσσωμη η αντιπολίτευση πιέζει για μείωση του ΕΦΚ ή/και του ΦΠΑ στα καύσιμα, με την άποψη αυτή συμφωνούν δημοσίως και… ιδιωτικώς πολλοί «γαλάζιοι» βουλευτές και ο γραμματέας της Ν.Δ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης συντάσσεται με την άποψη Τσίπρα (!), ότι το πετρέλαιο θέρμανσης δεν πρέπει να ξεπερνά τα 1,40 ευρώ το λίτρο.

● Από την άλλη, αντιλαμβάνεται ότι, έτσι όπως έχουν σήμερα τα πράγματα – με δύο… φλεγόμενες εστίες πολέμου, καταστροφές σε ενεργειακές υποδομές και «τρικυμία» στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις αγορές ενέργειας – το πιθανότερο είναι ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί και ότι η ίδια θα πρέπει να διαθέτει εφεδρείες για αυτό το ενδεχόμενο, έστω κι αν σε πρώτη φάση τα μέτρα που λαμβάνει μοιάζουν με «ασπιρίνες».

● Και, φυσικά, ανησυχεί για τις συνέπειες της ανόδου των τιμών της ενέργειας, οι οποίες νομοτελειακά συνοδεύονται και από αυξήσεις σε διάφορα προϊόντα, αυξήσεις που επιτείνουν ακόμα περισσότερο την… επάρατο ακρίβεια που ροκανίζει τα εισοδήματα των πολιτών εδώ και κάμποσα χρόνια και πολλαπλασιάζουν τις πληθωριστικές πιέσεις και τη δυσφορία των πολιτών.

«Δεν είμαστε τρελοί να θέλουμε να υποστούμε επιπλέον φθορά», σημείωσε το προαναφερθέν στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, τονίζοντας, ωστόσο, ότι έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση, ένα «εμπροσθοβαρές» πακέτο μέτρων θα μπορούσε να αφήσει την κυβέρνηση χωρίς δημοσιονομικά όπλα για τη συνέχεια, ειδικά αν δεν κλείσει κάποιο από τα «ανοιχτά» μέτωπα της Ουκρανίας ή της Μέσης Ανατολής. Υπογράμμισε, δε, ότι οι δυνατότητες για παρεμβάσεις δεν είναι απεριόριστες και γι’ αυτό όποιες αποφασιστούν θα πρέπει να είναι πολύ μελετημένες, ώστε να έχουν τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο για το πορτοφόλι των πολιτών.

Υπενθυμίζεται ότι ο Μητσοτάκης προανήγγειλε σειρά μέτρων, όπως η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να μην ξεπεράσει το 1,75 ευρώ το λίτρο, αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για τους δικαιούχους (αλλά όχι διεύρυνσης της «περιμέτρου» του μέτρου) και παράταση της επιδότησης στην αντλία για το diesel κίνησης, αλλά και στήριξη για την αμόλυβδη βενζίνη. Βέβαια, η κυβέρνηση απέκλεισε προς το παρόν μονομερή μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα, τονίζοντας ότι όσοι προτείνουν κάτι τέτοιο θα πρέπει ταυτόχρονα να εξηγήσουν από πού θα βρεθούν τα έσοδα που θα χαθούν από τη μείωση αυτή.

Το βαθύτερο πρόβλημα

Ωστόσο, το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο από το εύρος και τον χρόνο λήψης των νέων μέτρων – τα οποία, πρέπει να σημειωθεί, έρχονται πριν καν στεγνώσει το μελάνι για το «πακέτο της ΔΕΘ», ύψους 2,2 δισ. ευρώ και τα οποία, όπως λένε «γαλάζια» στελέχη, «ήδη πήγαν καλλιά τους».

Αυτό που προβληματίζει Μαξίμου και Πειραιώς είναι ότι για άλλη μια φορά η κυβέρνηση βρίσκεται σε φάση άμυνας και υποχρεώνεται επί της ουσίας να… απολογείται γιατί λαμβάνει το ένα μέτρο και όχι το άλλο ή γιατί δεν ακούει τους ίδιους τους βουλευτές του κόμματος, που ζητούν πιο θαρραλέες αποφάσεις και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Μάλιστα, αυτό που επισημαίνεται από κομματικές πηγές είναι ότι το φαινόμενο δεν είναι τωρινό: αντιθέτως, η χλιαρή υποδοχή του «πακέτου της ΔΕΘ», οι αντιδράσεις ακόμα και από «γαλάζια» στελέχη, τα οποία έκαναν λόγο για «ανεπαρκή» μέτρα και το γεγονός ότι η νέα κρίση μοιάζει να «σκεπάζει» το θετικό κλίμα που επιχειρήθηκε να δημιουργηθεί αμέσως μετά την άνοδο του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, καταδεικνύουν ότι η ατζέντα της κυβέρνησης, στη χειρότερη περίπτωση ετεροκαθορίζεται ή, στην καλύτερη περίπτωση, δεν είναι αρκετά ισχυρή, ώστε να επιβάλει το αφήγημά της και να καθορίσει τις παραμέτρους του πολιτικού discourse στη χώρα.

Η εικόνα αυτή περιγράφεται εύγλωττα από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις: στη μέτρηση της MARC το 55% έκρινε αρνητικά τις εξαγγελίες Μητσοτάκη, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 58,9% στη δημοσκόπηση της MRB, η Pulse το μετράει στο 54% και η Opinion Poll στο 64,6%.

Επίσης, στη μέτρηση της Real Polls, το ποσοστό των πολιτών που θεωρεί τα μέτρα της ΔΕΘ ως ρεαλιστικά και εφαρμόσιμα φθάνει μόλις το 27%, ενώ στην αξιολόγηση των επιμέρους μέτρων το «κανένα» κυριαρχεί με ποσοστό 30,8%. Με απλά λόγια, το σχέδιο που υποτίθεται ότι θα αποτελούσε το μεγάλο reboot για τη Ν.Δ., ενόψει των εκλογών, μοιάζει να… μένει από βενζίνη ήδη από την αφετηρία.

Βέβαια, για τα παραπάνω μια απάντηση που δίνεται αρμοδίως είναι ότι η Ν.Δ. θα «πάρει τα πάνω της» στις μετρήσεις μόλις αρχίσει η εφαρμογή των μέτρων και οι πολίτες δουν την επίδρασή τους στο εισόδημά τους. Ωστόσο, κάποιες πιο… πεσιμιστικές φωνές εντός της «γαλάζιας» παράταξης επισημαίνουν ότι, εν μέσω – έστω και άτυπης – προεκλογικής περιόδου, θα περίμενε κάποιος μια πιο θετική ανταπόκριση σε ένα «πακέτο» 2,2 δισ. ευρώ.

Οι ίδιες κομματικές πηγές προσθέτουν ότι κατά πάσα πιθανότητα είχαν δημιουργηθεί μεγαλύτερες προσδοκίες και ότι υπήρξε… αντικλιμάκωση μόλις τα μέτρα ανακοινώθηκαν και δόθηκαν οι λεπτομέρειες της εφαρμογής τους από το οικονομικό επιτελείο, ενώ σημειώνουν ότι λίγες μέρες μετά τη ΔΕΘ άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες για… νέο πακέτο μέσα στην άνοιξη του 2027.

Η αντιπολίτευση και η αλαζονεία

Στην πραγματικότητα, λένε οι ίδιες πηγές, αυτό που… διασώζει (προς το παρόν) τη Ν.Δ. είναι το γεγονός ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται να αδυνατούν να παραγάγουν και να παρουσιάσουν μια ολοκληρωμένη και πειστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης της χώρας, με αποτέλεσμα το πολιτικό σκηνικό να μοιάζει… ακίνητο ή εν πάση περιπτώσει να καταγράφονται μικρές διαφοροποιήσεις, οι οποίες, όμως, δεν αλλάζουν τη συνολική εικόνα: η Ν.Δ. μόνη πρώτη, αλλά μακριά από τα ποσοστά που θα μπορούσαν να δώσουν – έστω – προοπτική αυτοδυναμίας και ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ σε απόσταση από το πρώτο κόμμα, χωρίς να δείχνουν ότι θα μπορούσαν να αποκτήσουν δυναμική αμφισβήτησης του status quo.

Στο πλαίσιο αυτό, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εντός της Κ.Ο. της Ν.Δ. παρατηρείται κινητικότητα, με βουλευτές να αναζητούν τρόπους να πιέσουν την κυβέρνηση να προχωρήσει σε μέτρα τα οποία θα ανακουφίζουν πραγματικά τους πολίτες και θα της δίνουν και πάλι το πλεονέκτημα της αποτελεσματικότητας.

«Πρέπει να δείξουμε όχι μόνο ότι ακούμε την κοινωνία αλλά και ότι ανταποκρινόμαστε στις πραγματικές ανάγκες της», είπε «γαλάζιος» βουλευτής στο «Ποντίκι», την ίδια στιγμή που στο κυβερνητικό στρατόπεδο προκάλεσε αναταραχή η δήλωση της Ντόρας Μπακογιάννη ότι διαπιστώνει αλαζονεία από κάποια μέλη του κυβερνητικού σχήματος, προτρέποντάς τα να «ξεκαβαλικέψουν» και λέγοντας ότι «αυτά τα φαινόμενα θα πρέπει να κοπούν άμεσα».

Η παρέμβαση της πρώην υπουργού προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση, καθώς – αν και δεν έδωσε ονόματα – έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η κυβέρνηση πιέζεται από παντού και καλείται να δώσει πειστικές απαντήσεις σε εξαιρετικά σύνθετα προβλήματα. Το ενδιαφέρον είναι ότι ήδη βουλευτές της Ν.Δ. τάσσονται δημοσίως υπέρ ή/και κατά της άποψης της Ντόρας Μπακογιάννη, δείχνοντας ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό και ότι – αν μη τι άλλο – απαιτεί μια κάποια παρέμβαση άνωθεν, προτού απειλήσει με εσωτερικά «ρήγματα» το «γαλάζιο» στρατόπεδο.

Διαβάστε επίσης:

Πέντε σενάρια για Ιράν και τιμές πετρελαίου

Κουτσούμπας: «Όχι» στη σταθερότητα του πολέμου και του κεφαλαίου, «ναι» σε δυνατό ΚΚΕ

Ένα Νόμπελ στη σκηνή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.