Γαλλία: Η εξέγερση των 15άρηδων που τρομάζει την κυβέρνηση – Η Τρίτη μπορεί να αλλάξει τα πάντα

Η Γαλλία μπαίνει από αύριο σε ένα κρίσιμο 48ωρο, με την κυβέρνηση να προσπαθεί να αντιμετωπίσει μια μαθητική εξέγερση που μέσα σε ελάχιστες ημέρες ξέφυγε από τα προάστια του Παρισιού, εξαπλώθηκε σε περισσότερα από 1.200 σχολεία και αρχίζει πλέον να αποκτά χαρακτηριστικά ευρύτερου κοινωνικού κινήματος.

Το μεγάλο ερώτημα στο Παρίσι δεν είναι πλέον εάν θα συνεχιστούν οι καταλήψεις και οι συγκρούσεις. Είναι εάν οι μαθητές θα καταφέρουν να ενώσουν γύρω τους εκπαιδευτικούς, γονείς, φοιτητές και εργατικά συνδικάτα, μετατρέποντας μια εξέγερση για τα προβλήματα της δημόσιας εκπαίδευσης σε ένα πολύ μεγαλύτερο μέτωπο απέναντι στην κυβέρνηση και στην οικονομική πολιτική της.

Η πρώτη απάντηση θα δοθεί τη Δευτέρα. Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ εκτιμά ότι 400 έως 500 λύκεια θα παραμείνουν πλήρως ή μερικώς κλειστά, είτε λόγω κινητοποιήσεων είτε επειδή οι συνθήκες δεν επιτρέπουν την ασφαλή λειτουργία τους. Η δεύτερη και πολύ σημαντικότερη απάντηση θα έρθει την Τρίτη, όταν έχει προγραμματιστεί το αποκαλούμενο «Act III» της κινητοποίησης.

Και τότε το πράγμα μπορεί να αλλάξει επίπεδο.

Από ένα σχολείο σε 1.200 – Πώς άναψε η φωτιά

Η σπίθα άναψε στα μέσα Σεπτεμβρίου στο Κρετέιγ, στα νοτιοανατολικά προάστια του Παρισιού. Μαθητές και καθηγητές αντέδρασαν στις ελλείψεις προσωπικού και στις συνθήκες λειτουργίας ενός λυκείου. Πολύ γρήγορα, όμως, αναδείχθηκε ένα πολύ ευρύτερο πρόβλημα.

Ελλείψεις καθηγητών που αφήνουν μαθητές χωρίς μάθημα, υπερφορτωμένες τάξεις, ελλείψεις νοσηλευτών και κοινωνικών λειτουργών, σχολεία με προβλήματα ύδρευσης, σπασμένα έπιπλα, διαρροές, ακόμη και αρουραίους, αλλά και μεγάλες ανισότητες μεταξύ των εύπορων περιοχών και των φτωχότερων προαστίων μπήκαν στην ατζέντα των κινητοποιήσεων.

Στο Seine-Saint-Denis, μία από τις φτωχότερες περιοχές της μητροπολιτικής Γαλλίας, συνδικαλιστική έρευνα καταγράφει κενές θέσεις εκπαιδευτικών στα δύο τρίτα των σχολείων. Σε ένα λύκειο, σύμφωνα με το Reuters, μαθήματα μαθηματικών, ανθρωπιστικών σπουδών, αγγλικών και φυσικής αγωγής δεν πραγματοποιούνται κανονικά από την αρχή της σχολικής χρονιάς λόγω έλλειψης καθηγητών.

Η δυσαρέσκεια βρήκε εύφορο έδαφος και μέσα σε λίγες ημέρες εξαπλώθηκε από τα προάστια του Παρισιού στη Μασσαλία, στο Στρασβούργο, στην Τουρ, στη Λιλ και σε μικρότερες πόλεις.

Την Πέμπτη περίπου 1.000 λύκεια είχαν κινητοποιήσεις. Την Παρασκευή καταγράφηκαν δράσεις σε 735 σχολεία, ενώ σε 158 σημειώθηκαν επεισόδια ή βίαια περιστατικά γύρω από τις εγκαταστάσεις. Συνολικά, σύμφωνα με το Reuters, το κύμα των κινητοποιήσεων έχει αγγίξει περισσότερα από 1.200 σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι αριθμοί αποκαλύπτουν και το μέγεθος της κρίσης.

Περισσότερες από 5.000 συλλήψεις έχουν γίνει μέσα σε μία εβδομάδα και περίπου το 85% των συλληφθέντων είναι ανήλικοι. Περισσότεροι από 170 μαθητές και 78 εργαζόμενοι στην εκπαίδευση έχουν τραυματιστεί, ενώ τουλάχιστον 24 σχολεία έχουν πυρποληθεί ή υποστεί σοβαρούς βανδαλισμούς. Εκατοντάδες αστυνομικοί έχουν επίσης τραυματιστεί.

Και ορισμένα περιστατικά έχουν ξεπεράσει κάθε όριο. Στην Τουρ ένας νεαρός έχασε την όρασή του από το δεξί μάτι έπειτα από συγκρούσεις, ενώ στη La Ciotat ένας 59χρονος καθηγητής περιλούστηκε με βενζίνη και ξυλοκοπήθηκε. Στο Belfort αστυνομικός καταδιώχθηκε και ξυλοκοπήθηκε από ομάδα νεαρών.

Ο μεγάλος φόβος: Να ενωθούν οι μαθητές με τους εργαζομένους

Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η Τρίτη θεωρείται πλέον καθοριστική. Οι οργανώσεις των μαθητών έχουν καλέσει σε τρίτο γύρο πανεθνικών κινητοποιήσεων. Στο πλευρό τους έχουν ταχθεί οργανώσεις φοιτητών, η μεγάλη ομοσπονδία γονέων FCPE και τα συνδικάτα της εκπαίδευσης, ενώ η ισχυρή CGT καλεί εργαζομένους να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις.

Αυτό είναι το σενάριο που φοβάται περισσότερο η κυβέρνηση: να πάψει το κίνημα να είναι αμιγώς μαθητικό.

Διότι τότε η συζήτηση θα μετακινηθεί από τα κατεστραμμένα σχολεία και τις ελλείψεις καθηγητών στον προϋπολογισμό, στις δημόσιες υπηρεσίες, στις κοινωνικές ανισότητες και στις περικοπές.

Η χρονική συγκυρία είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η κυβέρνηση μόλις παρουσίασε έναν ιδιαίτερα αντιδημοφιλή προϋπολογισμό για το 2027. Οι δαπάνες για την εκπαίδευση προβλέπεται να αυξηθούν κατά μόλις 1,7%, δηλαδή λιγότερο από τον πληθωρισμό, στα 65,53 δισ. ευρώ, ενώ είχαν ήδη καταργηθεί 3.256 θέσεις εκπαιδευτικών το 2026.

Άρα οι μαθητές δεν διαδηλώνουν σε πολιτικό κενό. Διαδηλώνουν την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση ζητά δημοσιονομική πειθαρχία από μια κοινωνία στην οποία ήδη υπάρχουν ισχυρές εστίες δυσαρέσκειας.

Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που ανησυχεί το Παρίσι. Οι ιστορικοί της γαλλικής εκπαίδευσης θυμίζουν ότι το τελευταίο μαθητικό κίνημα ανάλογης εμβέλειας, τη δεκαετία του 1990, ανάγκασε τελικά την κυβέρνηση να αυξήσει τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης.

Σήμερα, όμως, τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι πολύ μικρότερα.

Η κυβέρνηση ανάμεσα στον διάλογο και την καταστολή

Μέχρι τώρα η κυβέρνηση προσπαθεί να ακολουθήσει δύο γραμμές ταυτόχρονα.

Η πρώτη είναι να αναγνωρίσει ότι ένα μέρος των αιτημάτων είναι απολύτως πραγματικό και δικαιολογημένο. Ο υπουργός Παιδείας συναντήθηκε την Παρασκευή με εκπροσώπους των μαθητών και έχει επιχειρήσει να ανοίξει δίαυλο διαλόγου.

Το πρόβλημα είναι ότι οι μαθητές έφυγαν από τη συνάντηση δηλώνοντας ότι δεν πήραν κανένα συγκεκριμένο μέτρο και κάλεσαν σε συνέχιση των κινητοποιήσεων. Τα συνδικάτα ζητούν πλέον άμεσες ανακοινώσεις και συγκεκριμένες δημοσιονομικές δεσμεύσεις και όχι νέες διαδικασίες διαβούλευσης.

Η δεύτερη κυβερνητική γραμμή είναι πολύ σκληρότερη.

Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ έχει δώσει εντολή στην αστυνομία να επεμβαίνει συστηματικά όταν σημειώνονται βανδαλισμοί και επιθέσεις, ενώ η κυβέρνηση κατηγορεί την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν και οργανώσεις της άκρας Αριστεράς ότι επιχειρούν να εκμεταλλευτούν και να υποκινήσουν το κίνημα.

Εδώ, όμως, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Σύμφωνα με τη Le Monde, η έκθεση των υπηρεσιών πληροφοριών στην οποία στηρίζεται η κυβέρνηση αφορά κυρίως το Seine-Saint-Denis και, παρότι διαπιστώνει δραστηριοποίηση οργανώσεων της άκρας Αριστεράς, η ίδια η εικόνα παραπέμπει περισσότερο σε ένα κατακερματισμένο, αυθόρμητο κίνημα πάνω στο οποίο διάφορες πολιτικές δυνάμεις επιχειρούν να «σερφάρουν» παρά σε μία κεντρικά οργανωμένη εξέγερση.

Αυτό κάνει το πρόβλημα δυσκολότερο για την κυβέρνηση, διότι ένα κίνημα χωρίς σαφή ηγεσία δεν έχει ούτε έναν συνομιλητή με τον οποίο μπορεί εύκολα να διαπραγματευτεί.

Τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα

Η πρώτη πιθανότητα είναι η κυβέρνηση να καταφέρει να απομονώσει τα βίαια επεισόδια, να ανοίξει σταδιακά τα σχολεία και να εξαντλήσει το κίνημα. Οι εκατοντάδες συλλήψεις, η αστυνομική παρουσία και οι φόβοι γονέων για την ασφάλεια των παιδιών τους μπορούν να λειτουργήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Το δεύτερο σενάριο είναι ακριβώς το αντίθετο: η σκληρή αστυνομική αντιμετώπιση να τροφοδοτήσει το κίνημα. Η εικόνα τραυματισμένων ανηλίκων και οι καταγγελίες για υπερβολική χρήση βίας έχουν ήδη μετατραπεί σε νέο αίτημα των διαδηλώσεων. Τα εκπαιδευτικά συνδικάτα καταγγέλλουν ότι η κυβερνητική απάντηση έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό στις δυνάμεις ασφαλείας.

Υπάρχει, όμως, και το τρίτο και πολιτικά πιο επικίνδυνο σενάριο για το Ελιζέ: η Τρίτη να γίνει η γέφυρα ανάμεσα στους μαθητές και στην υπόλοιπη κοινωνική δυσαρέσκεια.

Εάν εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι, γονείς και φοιτητές εμφανιστούν μαζικά στους δρόμους μαζί με τους μαθητές, το ερώτημα δεν θα είναι πλέον πόσα σχολεία παραμένουν κλειστά. Θα είναι εάν η Γαλλία βρίσκεται στην αρχή ενός νέου κοινωνικού κύκλου διαμαρτυρίας.

Ο αρχηγός της αστυνομίας του Παρισιού προειδοποίησε ήδη ότι η κατάσταση έχει γίνει «ανεξέλεγκτη» και κάλεσε τους μαθητές να επιστρέψουν σε ειρηνικές μορφές κινητοποίησης, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι η αστυνομία θα απαντήσει αποφασιστικά στη βία και στους βανδαλισμούς.

Και ο Μελανσόν έχει αντιληφθεί την πολιτική ευκαιρία. Η Ανυπότακτη Γαλλία στηρίζει ανοιχτά τους μαθητές, ενώ ο ίδιος έχει καλέσει στελέχη και υποστηρικτές του κόμματός του να σταθούν ανάμεσα στους μαθητές και στην αστυνομία. Στα 75 του χρόνια και με μια ακόμη προεδρική υποψηφιότητα μπροστά του, βλέπει προφανώς σε αυτή τη γενιά ένα εκλογικό ακροατήριο που μέχρι σήμερα απείχε σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις κάλπες.

Για την κυβέρνηση, λοιπόν, η μάχη της επόμενης εβδομάδας είναι διπλή. Πρέπει να αποκαταστήσει την τάξη χωρίς να μετατρέψει χιλιάδες 15χρονους και 16χρονους σε σύμβολα αστυνομικής καταστολής και, ταυτόχρονα, να δώσει αρκετά συγκεκριμένες απαντήσεις στα πραγματικά προβλήματα της εκπαίδευσης χωρίς να ανοίξει μια δημοσιονομική τρύπα που θα ανατρέψει τον σχεδιασμό της.

Γι’ αυτό και η Δευτέρα είναι περισσότερο η εισαγωγή. Η πραγματική δοκιμασία έρχεται την Τρίτη. Εάν η εξέγερση παραμείνει στα σχολεία, η κυβέρνηση μπορεί ακόμη να την ελέγξει. Εάν βγει από τις σχολικές αυλές και συναντηθεί με την υπόλοιπη γαλλική κοινωνία, ο Μακρόν θα έχει μπροστά του κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια μαθητική κρίση.

Διαβάστε επίσης:

Daily Mail: Χιλιάδες καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση μαθητών κάτω των 13 ετών σε Αγγλία και Ουαλία μέσα σε 5 χρόνια

Μίνι σύνοδος κορυφής στην Αίγυπτο: Οι περιφερειακοί αντίπαλοι της Αιθιοπίας ζητούν ειρηνικές λύσεις

Γαλλία: Σάλος με αστυνομικό που έπνιγε ανήλικο διαδηλωτή σε ποτάμι (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.