Κριτική ταινίας: «Μουλέν:ο αντιστασιακός» – Σημασία δεν έχει το πόσο ζεις, αλλά το πώς ζεις

Τίτλος: «Μουλέν:  ο αντιστασιακός» («Moulin»)

Σύνοψη: Στα κρατητήρια της Λιόν, ο αρχηγός της γαλλικής αντίστασης, ο Ζαν Μουλέν, βρίσκεται εγκάθειρκτος να αναμετράται με τον διαβόητο Κλάους Μπάρμπι. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια αναμέτρηση του ναζισμού με την ιδέα της ελευθερίας

Σκηνοθεσία: Λάζλο Νέμες 

Παίζουν: Ζιλ Λελούς, Λαρς Άιτινγκερ, Λουΐζ Μπουργκουάν, Φελίξ Λεφέβρ

Με βάση τον τίτλο και το θέμα, θα περίμενε κάποιος η ταινία «Μουλέν» να αποτελεί τη συνέχεια του «Ντε Γκωλ», αφού στον ομώνυμο ήρωα ανατίθεται από τον στρατηγό η αρχηγία της γαλλικής αντίστασης. Παρά ταύτα, ο ουγγρικής καταγωγής σπουδαίος σκηνοθέτης Λάζλο Νέμες σε μια επίσης γαλλική παραγωγή, με σημείο αφετηρίας ακριβώς αυτήν την αντίσταση, αλλάζει τελείως ρότα, σε σχέση με αυτήν του Αντριέν Μποντρί. Μπορεί η γαλλική αντίσταση να βρίσκεται στο επίκεντρο του σεναρίου, αποτελεί όμως απλώς μια αφορμή για το ξεδίπλωμα μιας προσωπικής, συμβολικής σύγκρουσης. Αν και διαφαίνεται μια επιθυμία του γαλλικού σινεμά να επαναφέρει τις μνήμες μιας ηρωικής εναντίωσης απέναντι στον Γερμανό κατακτητή, ο Λάζλο Νέμες επιλέγει να προσδώσει ευρύτερη διάσταση στη συνάντηση-ανάκριση του Ζαν Μουλέν με τον «Χασάπη της Λιόν», τον διαβόητο Κλάους Μπάρμπι. Στην ουσία, ο καθένας αντιπροσωπεύει μια αντίληψη ζωής, μια άποψη κοινωνίας. Η αρχικά  ήπια συζήτησή τους κλιμακώνεται σε βασανιστική επιβολή -τουλάχιστον πρόσκαιρη- του φασισμού. Με το εκτός φιλμικής  ροής φινάλε, όπου μέσα από φωτογραφίες αντιπαρατίθεται το «μετά» των δύο πρωταγωνιστών, ο βίος του Μουλέν τερματίζεται το 1945, ενώ του Μπάρμπι σε βαθιά γεράματα, το 1992. Ωστόσο, ο βίος των ιδεών του καθενός μετράει τελείως διαφορετικά τον χρόνο και την αντοχή σε αυτόν.

Αυτήν την  αντιπαράθεση ο Λάζλο Νέμες (ακόμη και στο Όσκαρ έφθασε με τον «Γιο του Σαούλ») την κινηματογραφεί σχεδόν εξ ολοκλήρου στο ημίφως, απολύτως υποβλητικό και αμφίσημο. Όπως ακριβώς οι δύο αντιμαχόμενοι χαρακτήρες, το φως και το σκοτάδι συνθέτουν την ατμόσφαιρα της ταινίας, μέσα στην οποία οι πρωταγωνιστές  αναζητούν τον δρόμο της επικράτησής των ιδεών τους. Σχεδόν ψηλαφητά, κινούνται είτε στους δρόμους της καταπιεζόμενης Λιόν είτε σε γραφεία, κελιά και φυλακές, δυό υπάρξεις που ψάχνουν την άκρη της ζωής τους.

Ο Μουλέν κοιτάει προς την ελευθερία, ο Μπάρμπι προς την κατακτητική επικράτηση. Γύρω τους, δίπλα τους, άτομα με παρόμοιες προς τον καθέναν συμπεριφορές. Άλλοι προδότες, σπιούνοι και βασανιστές, απέναντί τους αιμάτινες καταθέσεις από βασανιζόμενους, αγωνιστές της ελευθερίας. Οι δύο άνδρες, με τον τρόπο τους, ηγούνται αυτών των ομάδων. Στην πραγματικότητα, οι μεν αντιλαμβάνονται μια υποχρέωση ζωής, οι δε συμπεριφέρονται ως κλασικοί «ψοφοδεείς». Το πραγματικό διακύβευμα της ταινίας είναι ο χρόνος, η αντίληψη μας γι’ αυτόν, η στάση μας απέναντί του. Διόλου τυχαία, υπενθυμίζεται συνεχώς η σχέση μας με το «μετά». Τι μένει πίσω μας, όταν ο βίος μας τελειώνει;

Μπορεί ο Λάζλο Νέμες να παρασύρεται, κατά τόπους, από την επιθυμία να γίνει καταδεικτικός, ν’ αφήσει παραδίπλα τη νηφαλιότητα και να στιγματίσει την κτηνωδία (ιδεολογική, κατ’ αρχήν) του φασισμού. Δεν προδίδει όμως το σκηνοθετικό του τάλαντο, το καταβάλει με συνέπεια στη μεγάλη οθόνη. Η βροχή, το ημίφως, τα έξοχα κοντινά πλάνα, η αναμέτρηση των βλεμμάτων ρυθμοδοτούν, σαν διακριτικό μπάσο, τις εικόνες. Ακόμη πιο κρίσιμη και σχετικά διακριτική είναι η κινηματογράφηση του καθενός στη σχέση του με το άλλο φύλο. Η τρυφερότητα και ο σεβασμός κόντρα στη βία, συνοψίζουν άλλη μια αντίληψη ζωής: ο ερωτισμός του Μουλέν, η εξουσιαστική στάση του Μπάρμπι. Το ταξίδι του πρώτου σβήνει με το όνειρο μιας θηλυκής θωπείας, του δεύτερου θα συνεχιστεί σε μια επίγεια κόλαση, που την κουβαλάει διαρκώς μέσα του, σαν τη φωτιά της μηχανής σ του τρένου. Με όλο τούτο, το επίσης υποβλητικό και υπαινικτικό φινάλε ο Νέμες διαπιστώνει και διατυπώνει πως σημασία δεν έχει το πόσο ζεις, αλλά το πώς ζεις.

Αξιολόγηση: ***

Διαβάστε επίσης:

Έλεν Μίρεν: Η κοκαΐνη, τα πάρτι και ο λόγος που αποφάσισε να τη σταματήσει

Υπερασπίζεται τον Ράσελ Μπραντ η σύζυγός του: «Είναι εκπληκτικά περιποιητικός σύζυγος»

Σοβαρή περιπέτεια υγείας για τη Μάγδα Τσαγγάνη – Ήταν 4,5 μήνες σε κώμα μετά από επιπλοκή σε χειρουργείο (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.