Βullying: Το «αόρατο» σημάδι στην τάξη και η σιωπή που σπάει στα ελληνικά σχολεία

Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται ξανά το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού (bullying) με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά της Βίας και του Εκφοβισμού.

Όπως μαρτυρούν τα στοιχεία δεν πρόκειται πλέον για μεμονωμένα περιστατικά στα προαύλια, αλλά για μια σύνθετη κοινωνική απειλή που μετατοπίζεται ραγδαία στον ψηφιακό κόσμο, δοκιμάζοντας τις αντοχές της εκπαιδευτικής κοινότητας και των οικογενειών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με πρόσφατες εκθέσεις της UNESCO και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), η βία μεταξύ ανηλίκων λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις.

• Παγκόσμιος Χάρτης: Σχεδόν 1 στα 3 παιδιά παγκοσμίως (32%) αναφέρει ότι έχει υποστεί σωματικό ή ψυχολογικό εκφοβισμό από συμμαθητές του τουλάιστον μία φορά μέσα στον τελευταίο μήνα.

• Η Έξαρση του Cyberbullying: Πρόσφατη έρευνα του WHO σε 44 χώρες καταγράφει ότι 1 στους 6 εφήβους έρχεται αντιμέτωπος με τον διαδικτυακό εκφοβισμό. Η διαρκής πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει μετατρέψει το bullying σε μια απειλή που δεν σταματά μετά το χτύπημα του κουδουνιού, αλλά συνεχίζεται 24 ώρες το 24ωρο μέσα

• Στο ίδιο το δωμάτιο του παιδιού.

Η ακτινογραφία του φαινομένου στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν μια εξίσου σκληρή πραγματικότητα, με τις καταγγελίες να παρουσιάζουν γεωμετρική πρόοδο.

• Συχνότητα: Πανελλαδικές έρευνες από «Το Χαμόγελο του Παιδιού» δείχνουν ότι το 35,5% των μαθητών στη χώρα μας έχει πέσει θύμα εκφοβισμού σε κάποια φάση της σχολικής του ζωής.

• Μορφές Βίας: Η λεκτική βία και τα κακόβουλα πειράγματα (19,8%) παραμένουν στην κορυφή, ακολουθούμενα από τη σκόπιμη διάδοση ψευδών φημών (18,8%), τον κοινωνικό αποκλεισμό (13,1%) και τη σωματική κακοποίηση (4,5%).

• Ψηφιακός Εκφοβισμός: Οι επίσημοι φορείς υποστήριξης (όπως το Help-line.gr) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καταγράφοντας κατακόρυφη αύξηση στις αναφορές για cyberbullying, με κύριες μορφές τη διαπόμπευση μέσω chat groups και την παραβίαση προσωπικών δεδομένων.

Το αυστηρό θεσμικό πλαίσιο και η πλατφόρμα Stop-Bullying

Η έξαρση των περιστατικών οδήγησε την ελληνική πολιτεία στη λήψη δραστικών μέτρων, θεσπίζοντας ένα αυστηρό πλαίσιο διαχείρισης και καταγραφής.

Μέσω της κρατικής πλατφόρμας stop-bullying.gov.gr, μαθητές και γονείς έχουν πλέον τη δυνατότητα να υποβάλλουν επώνυμες καταγγελίες.

Επιπλέον, σε εφαρμογή του Νόμου 5029/2023, σε κάθε σχολείο λειτουργεί διμελής ομάδα (Διευθυντής και ένας εκπαιδευτικός) για την άμεση υποδοχή των περιστατικών. Παράλληλα, οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης υποστηρίζονται από τετραμελείς επιστημονικές ομάδες με τη συμμετοχή ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών.

Νομικές Κυρώσεις και Ποινικές Ευθύνες

Η παραβατικότητα εντός της σχολικής κοινότητας δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως παιδαγωγικό παράπτωμα, καθώς οι νομικές συνέπειες είναι πλέον σαφείς και αυστηρές.

1. Παιδαγωγικά Μέτρα εντός Σχολείου

Ο νέος κανονισμός λειτουργίας των σχολείων προβλέπει αυστηροποίηση των ποινών με στόχο την προστασία των θυμάτων:

• Αποβολές: Δυνατότητα απομάκρυνσης από τα μαθήματα από 1 έως 5 ημέρες.

• Αλλαγή Σχολικού Περιβάλλοντος: Οριστική μεταφορά του θύτη σε άλλη σχολική μονάδα για σοβαρά ή κατ’ εξακολούθηση περιστατικά βίας.

• Αστική Ευθύνη: Υποχρέωση των γονέων για την πλήρη αποκατάσταση τυχόν υλικών ζημιών που προκλήθηκαν στο σχολείο.

2. Ποινικές Συνέπειες (Ποινικός Κώδικας)

Ανάλογα με την ηλικία του δράστη (άνω των 12 ετών για αναμορφωτικά μέτρα και άνω των 15 ετών για ποινικό σωφρονισμό), οι πράξεις εκφοβισμού στοιχειοθετούν σοβαρά αδικήματα:

• Σωματική Βλάβη & Απειλή: Δίωξη για άσκηση φυσικής βίας ή ψυχολογικού εξαναγκασμού.

• Συκοφαντική Δυσφήμιση: Ποινική αξιολόγηση της σκόπιμης προσβολής της προσωπικότητας ενός μαθητή.

• Παραβίαση Προσωπικών Δεδομένων: Η βιντεοσκόπηση, φωτογράφιση ή διαπόμπευση συμμαθητών στο διαδίκτυο χωρίς τη συγκατάθεσή τους επιφέρει βαρύτατες κυρώσεις (Ν. 2472/1997).

• Ευθύνη Γονέων: Οι κηδεμόνες των ανήλικων δραστών διώκονται ποινικά για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου (Άρθρο 360 ΠΚ), ενώ βρίσκονται αντιμέτωποι και με αστικές αγωγές για την καταβολή αποζημιώσεων λόγω ηθικής βλάβης.

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι ο σχολικός εκφοβισμός δεν αποτελεί μια «φάση της εφηβείας», αλλά μια μορφή βίας με μακροχρόνιες ψυχικές συνέπειες. Η αντιμετώπισή του απαιτεί τη μετάβαση από την απλή ευαισθητοποίηση στην ενεργό δράση. Η σιωπή των θυμάτων αλλά και των παρατηρητών πρέπει να σπάσει, ώστε κανένα παιδί να μην αισθάνεται απειλή την ώρα που κάθεται στο θρανίο.

Διαβάστε επίσης:

«Παιδική Χαρά»: «Του είπα είναι πλεκτάνη και απάντησε “ή θα το δεχτείς ή δεν θα πάρεις τίποτα”» αποκαλύπτει πατέρας που εξαπατήθηκε από τον Φιρινίδη (Video)

Εξαφάνιση Γιου Τινγκ: Τα 100.000 ευρώ στη θυρίδα, το μυστήριο με το διαβατήριο και τα ταξίδια στην Αλβανία (Video)

Στατικός μοντελισμός: Σε εξέλιξη η 45η Πανελλήνια Έκθεση-Διαγωνισμός Μοντελισμού της IPMS Hellas στο Περιστέρι (Photos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.