Παγκόσμιο τεχνολογικό χάος: Τι συνέβη και πάγωσαν» οι υπηρεσίες της Microsoft – Οι διακομιστές, το λάθος που έφερε ντόμινο και γιατί πρέπει να προετοιμαστούμε

Μεγάλης έκτασης παγκόσμια διακοπή λειτουργίας σημειώθηκε στη Microsoft, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα σε πολλές από τις ευρέως χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες της, μεταξύ των οποίων το Outlook, το Teams και οι υπηρεσίες αποθήκευσης στο cloud.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο παρακολούθησης διακοπών λειτουργίας DownDetector, περίπου 130.000 χρήστες είχαν αναφέρει προβλήματα πρόσβασης στο Microsoft Outlook έως τις πρώτες απογευματινές ώρες της Πέμπτης, σύμφωνα με την ώρα της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ (νωρίς το πρωί της Παρασκευής στην Αυστραλία).

Σε ανακοίνωσή της στην πλατφόρμα X, η Microsoft ανέφερε ότι «εξετάζει εντατικά κάθε πιθανή λύση για τον περιορισμό των επιπτώσεων», προσθέτοντας ότι προχωρά σε επανεκκινήσεις των επηρεαζόμενων διακομιστών, προκειμένου να επανέλθουν σε λειτουργία.

Όπως εξηγεί ειδικός σε θέματα τεχνολογίας στο theconversation, σε προηγούμενη ανάλυσή του στο The Conversation είχε επισημάνει ότι είναι εξαιρετικά απίθανο να καταρρεύσει ολόκληρο το διαδίκτυο. Ωστόσο, πολλές διαφορετικές ψηφιακές υπηρεσίες μπορούν να τεθούν ταυτόχρονα εκτός λειτουργίας όταν εξαρτώνται από κοινές υποδομές.

Η συγκεκριμένη διακοπή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί όταν αποτυγχάνει ένα κοινό σύστημα υποστήριξης πολλών υπηρεσιών, αναδεικνύοντας παράλληλα την ανάγκη να υπάρχει προετοιμασία για ψηφιακές διακοπές, αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόζεται για φυσικές καταστροφές.

Οι επιπτώσεις ξεπερνούν τα προβλήματα στα email και τις επαγγελματικές συναντήσεις

Ο κατάλογος των υπηρεσιών που, σύμφωνα με τη Microsoft, ενδέχεται να επηρεάστηκαν από τη διακοπή είναι ιδιαίτερα εκτενής. Περιλαμβάνει εργαλεία που χρησιμοποιούνται καθημερινά για την ηλεκτρονική αλληλογραφία, την ανταλλαγή εγγράφων, τις τηλεδιασκέψεις και την οργάνωση εργασιών.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα Outlook, Microsoft Teams, SharePoint Online, Microsoft Copilot 365, Microsoft Planner και Microsoft Exchange Online. Προβλήματα καταγράφηκαν επίσης σε υπηρεσίες όπως το Microsoft Defender, το οποίο αποτελεί λύση κυβερνοασφάλειας που βασίζεται στο cloud.

Η ταυτόχρονη δυσλειτουργία τόσων ψηφιακών εργαλείων είχε επιπτώσεις που ξεπέρασαν κατά πολύ την αδυναμία αποστολής email ή πραγματοποίησης επαγγελματικών συναντήσεων.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τις αναφορές που δημοσιεύτηκαν, εργαζόμενοι σε δομές υποστήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας δεν μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων με στοιχεία των εξυπηρετούμενων. Παράλληλα, σχολεία αντιμετώπισαν δυσκολίες στην παροχή διαδικτυακών μαθημάτων σε μαθητές που παρακολουθούν εξ αποστάσεως.

Σοβαρά προβλήματα προέκυψαν και στον τομέα της υγείας, καθώς ψυχολόγοι δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν προγραμματισμένες συνεδρίες μέσω τηλεϊατρικής, ενώ επιχειρήσεις αδυνατούσαν να επεξεργαστούν παραγγελίες. Την ίδια στιγμή, υποψήφιοι εργαζόμενοι κινδύνευσαν να χάσουν προγραμματισμένες συνεντεύξεις για θέσεις εργασίας, ενώ ορισμένα κέντρα εξυπηρέτησης κρατικών υπηρεσιών αναγκάστηκαν να κλείσουν.

Η αναστάτωση δεν περιορίστηκε, μάλιστα, στις υπηρεσίες της Microsoft. Προβλήματα ανέφεραν και οι OpenAI και Anthropic, καθώς επηρεάστηκαν εργαλεία που συνδέουν τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης των δύο εταιρειών με το Microsoft 365.

Το γεγονός αυτό καταδεικνύει πόσο αλληλεξαρτώμενος έχει γίνει ο ψηφιακός κόσμος, καθώς μια βλάβη σε ένα τμήμα της τεχνολογικής υποδομής μπορεί να επηρεάσει ακόμη και υπηρεσίες που παρέχονται από διαφορετικές εταιρείες.

Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που η Microsoft αντιμετωπίζει προβλήματα τέτοιας έκτασης. Τον Ιανουάριο, τα Outlook, Teams και άλλες υπηρεσίες του Microsoft 365 είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας για αρκετές ώρες. Τον Αύγουστο, προβλήματα στο Outlook και στο Exchange Online προκλήθηκαν από ενημέρωση κώδικα λογισμικού, με την αποκατάσταση να απαιτεί αρκετές ημέρες.

Τι προκάλεσε το παγκόσμιο μπλακ άουτ – Η εκδοχή της Microsoft και το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης

Μέχρι τις πρώτες απογευματινές ώρες της Παρασκευής, σύμφωνα με την ώρα του Σίδνεϊ, η Microsoft δεν είχε προσδιορίσει με σαφήνεια την αρχική αιτία της δυσλειτουργίας. Μάλιστα, οι εξηγήσεις που έδινε σταδιακά η εταιρεία για το τι συνέβη παρουσίαζαν διαφοροποιήσεις.

Αρχικά, η Microsoft έκανε λόγο για αυξημένο φόρτο σε πολλαπλές γεωγραφικές περιοχές. Στη συνέχεια, ωστόσο, διευκρίνισε ότι το πρόβλημα δεν προκλήθηκε από αύξηση της διαδικτυακής κίνησης, αλλά από το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός διακομιστών τέθηκε απροσδόκητα εκτός λειτουργίας.

Στη συνέχεια, η προσοχή στράφηκε στους αυτοματοποιημένους μηχανισμούς ελέγχου της κατάστασης των διακομιστών, γνωστούς ως «health checks». Πρόκειται για συστήματα που χρησιμοποιεί η Microsoft προκειμένου να αξιολογεί εάν ένας διακομιστής είναι σε κατάλληλη κατάσταση ώστε να εξυπηρετεί κανονικά την εισερχόμενη κίνηση.

Η εταιρεία περιέγραψε ότι μια βασική διαδικασία στους επηρεαζόμενους διακομιστές είχε υπερφορτωθεί, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν προβλήματα στη λειτουργία τους.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της κρίσης, η Microsoft ανέστειλε προσωρινά τις αναπτύξεις νέου λογισμικού και τις αλλαγές στις ρυθμίσεις των συστημάτων της, προκειμένου να εξετάσει τις πρόσφατες τροποποιήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τις μέχρι τότε ενημερώσεις της, δεν εντοπίστηκε κάποια αλλαγή που να συνδέεται άμεσα με την έναρξη της διακοπής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το περιστατικό οφείλεται σε κακόβουλη ενέργεια.

Μια επίθεση κατανεμημένης άρνησης υπηρεσίας (DDoS) πραγματοποιείται όταν ένας μεγάλος αριθμός εξωτερικών αιτημάτων κατακλύζει μια ψηφιακή υπηρεσία, εμποδίζοντάς την να εξυπηρετήσει τους κανονικούς χρήστες της. Ωστόσο, η διευκρίνιση της Microsoft ότι δεν υπήρξε αύξηση της συνολικής διαδικτυακής κίνησης δεν συνάδει με το συγκεκριμένο σενάριο.

Επιπλέον, δεν έχει δημοσιοποιηθεί κάποιο στοιχείο που να αποδεικνύει κακόβουλη δραστηριότητα, ενώ καμία ομάδα δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για το περιστατικό.

Η ίδια η Microsoft ξεκαθάρισε χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι πρόκειται για κυβερνοεπίθεση».

Σύμφωνα με την τεχνολογική ανάλυση, πιθανότερη φαίνεται μια διαφορετική εξήγηση, η οποία σχετίζεται με τον τρόπο λειτουργίας των αυτοματοποιημένων ελέγχων. Οι μηχανισμοί health checks έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τις ψηφιακές υπηρεσίες, αποσύροντας από τη λειτουργία διακομιστές που εμφανίζουν ενδείξεις δυσλειτουργίας.

Ωστόσο, όταν το ίδιο το σύστημα που αξιολογεί την κατάσταση των διακομιστών παρουσιάζει πρόβλημα, μπορεί να απομακρύνει από την εξυπηρέτηση ακόμη και διακομιστές που λειτουργούν κανονικά. Έτσι, οι υπόλοιποι διακομιστές καλούνται να διαχειριστούν έναν όγκο εργασιών για τον οποίο δεν έχουν σχεδιαστεί.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αλυσιδωτές δυσλειτουργίες μεγάλης κλίμακας.

Όπως επισημαίνει ο ειδικός, τέτοιου μεγέθους διακοπές προκαλούνται συχνότερα από προβλήματα στην ίδια την τεχνολογική υποδομή και όχι από εξωτερικές επιθέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η διακοπή του Αυγούστου, όταν μια ενημέρωση κώδικα προκάλεσε προβλήματα στις υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Microsoft.

Σε κάθε περίπτωση, μέχρι να δημοσιοποιηθεί η επίσημη έκθεση για το περιστατικό, η συγκεκριμένη εξήγηση παραμένει εκτίμηση που βασίζεται στις ενημερώσεις της εταιρείας και όχι οριστικά επιβεβαιωμένη αιτία.

Παρά τις προσπάθειες αποκατάστασης, η Microsoft δεν είχε καταφέρει μέχρι εκείνη τη στιγμή να επαναφέρει πλήρως όλες τις υπηρεσίες. Όπως ανέφερε, ορισμένοι από τους διακομιστές που είχαν επηρεαστεί είχαν αρχίσει να λειτουργούν ξανά, ωστόσο υπήρχε κίνδυνος να καταστούν και πάλι μη ανταποκρίσιμοι μόλις άρχιζαν να δέχονται εισερχόμενη κίνηση.

Γιατί πρέπει να προετοιμαστούμε για τις ψηφιακές διακοπές όπως για τις φυσικές καταστροφές

Το περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη να υπάρξει καλύτερη προετοιμασία απέναντι σε αντίστοιχες ψηφιακές κρίσεις, τόσο σε ατομικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Για τους απλούς χρήστες, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι σημαντικές πληροφορίες θα πρέπει να αποθηκεύονται και εκτός διαδικτύου, ώστε να είναι διαθέσιμες ακόμη και όταν οι διαδικτυακές υπηρεσίες δεν λειτουργούν. Σε αυτές περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, στοιχεία επικοινωνίας, αλλά και σημαντικά ιατρικά έγγραφα ή συνταγές φαρμάκων.

Αντίστοιχα, οι οργανισμοί και οι επιχειρήσεις που βασίζουν μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων τους σε έναν πάροχο ψηφιακών υπηρεσιών, όπως η Microsoft ή η Google, θα πρέπει να διαθέτουν εναλλακτικά σχέδια λειτουργίας.

Δεν αρκεί, όμως, αυτά τα σχέδια να υπάρχουν μόνο στα χαρτιά. Είναι απαραίτητο να δοκιμάζονται στην πράξη, ώστε να διαπιστώνεται εάν μπορούν πράγματι να εφαρμοστούν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Ο ειδικός παρομοιάζει αυτή την ανάγκη με τις ασκήσεις πυρασφάλειας που πραγματοποιούνται σε κτίρια και επιχειρήσεις, αλλά και με τις ασκήσεις εκκένωσης που οργανώνουν οι κοινότητες σε περιοχές οι οποίες κινδυνεύουν από δασικές πυρκαγιές.

Καθώς όλο και περισσότερες πτυχές της καθημερινότητας συνδέονται με ψηφιακά συστήματα, από τα αυτοκίνητα και τις κατοικίες μέχρι τους χώρους εργασίας, τις μεταφορές και την υγειονομική περίθαλψη, οι συνέπειες μιας εκτεταμένης ψηφιακής διακοπής ενδέχεται να γίνουν ακόμη σοβαρότερες.

Παράλληλα, η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες εξαρτήσεις από κοινές τεχνολογικές υποδομές, με αποτέλεσμα μια δυσλειτουργία να μπορεί να επηρεάσει ολοένα και περισσότερες υπηρεσίες.

Διαβάστε επίσης:

Microsoft: Τα fax από τις αποθήκες «ξεθάβουν» εταιρίες και κυβερνητικές υπηρεσίες – Προσπάθεια σταθεροποίησης του συστήματος

Χάος από το παγκόσμιο μπλακ άουτ στη Microsoft – Αεροπορικές εταιρείες, τράπεζες και υπηρεσίες ΑΙ σε αδιέξοδο

Microsoft: Συνεχίζονται τα προβλήματα με τις υπηρεσίες της εταιρείας – Σταδιακή επιστροφή στην… κανονικότητα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.