Μουσική: Ένα ηφαίστειο εσωτερικών χώρων

Η Λένα Πλάτωνος στο «Παλλάς» με 13 νέα τραγούδια σε ποίηση Κωνσταντίνου Καβάφη

Η Λένα Πλάτωνος στο «Παλλάς» με 13 νέα τραγούδια σε ποίηση Κωνσταντίνου Καβάφη

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 η Λένα Πλάτωνος πάλεψε για πρώτη φορά ως συνθέτρια με τους Έλληνες ποιητές. Δεν ήταν μόνον ο κλασικός της «Καρυωτάκης» που βγήκε σε δίσκο το 1982, έναν χρόνο μετά το ηλεκτρονικό ορόσημο του «Σαμποτάζ». Ήταν επίσης – κι αυτό δεν το ξέρουν πολλοί – και ο Ανδρέας Εμπειρίκος, αλλά και ο πιο αφηγηματικός Νίκος Καββαδίας, χωρίς μέχρι σήμερα η μελοποιητική άποψή της για αυτούς τους δύο να έχει βγει στο φως της δημοσιότητας. Με τη δημοσιότητα βέβαια η Πλάτωνος δεν τα πήγαινε ποτέ καλά – και…«ξα της!» που λένε στην πατρίδα της την Κρήτη. Αυτό το κρητικό «ξα σου!», το «κάνε ό,τι θες», οι ετυμολογούντες λένε ότι βγαίνει από το «εξουσά σου», «εξουσία σου» δηλαδή. Η δική της δημιουργική εξουσία, δύναμη, αν θέλετε έναν όρο λιγότερο αυταρχικό, είναι ένα ηφαίστειο εσωτερικών χώρων. Δεν μιλάμε για τους κλειστούς χώρους συναυλιών. Μιλάμε για την εσωτερικότητα, για τον εκρηγνυόμενο ψυχισμό. Αύριο και μεθαύριο θα παρουσιαστεί στο «Παλλάς» ο νέος κύκλος τραγουδιών της, ο οποίος είναι βασισμένος σε 13 ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη. Η «παγκόσμια πρώτη», που λέει και η σχετική σοβαροφανής έκφραση, είχε δοθεί τον περασμένο Ιούλιο στο θεατράκι της Μικρής Επιδαύρου. Αυτό που διαφοροποιεί τη νέα συναυλία είναι η προβολή 13 ταινιών μικρού μήκους, ας πούμε ειδικών για την περίσταση βιντεοκλίπ, καθώς και η αίσθηση μιας καλοκουρδισμένης παράστασης. Τα ταινιάκια τα σκηνοθέτησε και τα μόνταρε ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, βάζοντάς τους μάλιστα τον χαρακτηρισμό «ακατάλληλο διά ανηλίκους». Προφανώς γιατί το γυμνό ανδρικό σώμα, και δη με γκέι αναφορές, μπορεί να σοκάρει κάποιους πολιτικά ορθούς ενήλικες που αυτόκλητα αποφάσισαν να φυλάσσουν την αισθητική και, το χειρότερο, την ηθική των σημερινών 16χρονων. Τραγουδάει ο Γιάννης Παλαμίδας. Κι όταν συνεργάζεται με την Πλάτωνος είναι ικανός για το καλύτερο. Αυτό μετράει, όχι η αμήχανη αίσθηση του ημιτελούς στις ελάχιστες προσωπικές του δουλειές. Ούτε το γεγονός ότι δάνεισε και δανείζει για βιοποριστικούς λόγους τη φωνή του σε εκατοντάδες (ή μήπως χιλιάδες;) διαφημιστικά σποτάκια εδώ και δεκαετίες – με γεια του, με χαρά του. Την ενορχήστρωση κάνει ο Στέργιος Τσιρλιάγκος, πιστός συνεργάτης της συνθέτριας τα τελευταία χρόνια, μουσικός που έχει αποδείξει ότι μπορεί να στήσει φορτισμένα με συγκίνηση ηχοτοπία, όπως έκανε και στην αξέχαστη συναυλία της Πλάτωνος στο Ηρώδειο, στις 28 Ιουλίου του 2008 – ένα σιωπηλό ραντεβού για πολλούς από μας. Ένα χαρισματικό πλάσμα έφυγε από την Αθήνα της χούντας για να σπουδάσει κλασική μουσική στη Βιέννη και στο Βερολίνο. Εντυπωσιάστηκε όταν είδε live τους Jethro Tull με το φλάουτο του Ιαν Αντερσον μπροστά και μια ροκ καταιγίδα να σαρώνει τα πάντα από πίσω. Κατάλαβε πιο νωρίς από όλους ότι τα συνθεσάιζερ δεν (πρέπει να) μιμούνται, αλλά ότι είναι ξεχωριστό όργανο, ένας ολόκληρος κόσμος από μόνα τους.

Μετά την ηλεκτρονική αναζήτηση των μέσων της δεκαετίας του ’80, με τις «Μάσκες Ηλίου» (1984), το «Γκάλοπ» (1985) και τα «Λεπιδόπτερα» (1986), ήρθε μια εποχή με πιο σποραδικά ηχητικά σήματα, συνοδευόμενη και από μεγάλα διαστήματα σιωπής. Τα «παιδιά» της Πλάτωνος, μάστορες της electronica, όπως οι πάλαι ποτέ Στέρεο Νόβα ή ο Coti K, σαρανταπεντάρηδες πλέον, παίζουν κλεφτοπόλεμο στην πολύβουη πλατεία του «κατεστημένου». Κάποιοι καβάλησαν το φαιδρό (σήμερα, μετά την οικονομική καταστροφή, ακόμη φαιδρότερο) άρμα των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, κρατώντας ευτυχώς ένα κομμάτι της δουλειάς τους στο μισοφωτισμένο ψηφιακό τους κελάρι – για τους διψώντες.

Σήμερα η Λένα Πλάτωνος υπάρχει στο Διαδίκτυο, στη δισκογραφία, στις συναυλίες. Παντού όμως με μέτρο, ή μάλλον με το σταγονόμετρο. Για να μην εκτεθεί περισσότερο από όσο επιθυμεί και αντέχει. Για να μην αφεθεί στα χέρια ανθρώπων που άρμεξαν παχιές αγελάδες κατά τις δεκαετίες της δανειοδοτημένης ραστώνης της Ψωροκώσταινας, χωρίς να πάρουν χαμπάρι, οι άθλιοι πνευματικοί, πολιτικοί και εργασιακοί κηφήνες, ότι πλησιάζει το πλήρωμα του χρόνου.

Όσο κι αν φυλάξουν τα νώτα τους, όλα τριγύρω δείχνουν ότι είναι κοντά η εποχή που «θα ’ρθουν άλλα παιδιά / με μάτια λέιζερ / και μαλλιά τυρκουάζ / και θα κάνουνε σαμποτάζ…».

Γιώργος Ι. Αλλαμανής

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.