Της Ιωάννας Μπλάτσου

Η νέα πρόταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Παλλάς φαίνεται να μην αφορά τα πλήθη των θεατών που συνέρρεαν στο πολυτελές θέατρο της Βουκουρεστίου στο «2» και στη «Μήδεια 2», αν κρίνει κανείς από την περιορισμένη πώληση εισιτηρίων.

Της Ιωάννας Μπλάτσου

Η νέα πρόταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Παλλάς φαίνεται να μην αφορά τα πλήθη των θεατών που συνέρρεαν στο πολυτελές θέατρο της Βουκουρεστίου στο «2» και στη «Μήδεια 2», αν κρίνει κανείς από την περιορισμένη πώληση εισιτηρίων. Σημείο των καιρών; Κακό promotion; Ή απλώς μια καλλιτεχνική πρόταση που περί άλλων τυρβάζει; Οι μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες παραστάσεις του Δημήτρη Παπαϊωάννου έλκουν μαζικά το ενδιαφέρον του ελληνικού τύπου. Οι ίδιες οι δουλειές του και το ενδιαφέρον του κοινού. Μέχρι πρότινος. Μέχρι το «Μέσα». Γιατί το κοινό γύρισε ξαφνικά την πλάτη στον σούπερ προβεβλημένο καλλιτέχνη; Και πως θα μπορούσε αυτή η εισπρακτική –και όχι μόνο- αποτυχία να αποτελέσει μια νέα καλλιτεχνική αρχή για τον ίδιο;

«Μέσα» ή έξω;

«Μέσα»: γκρι, «καθαρό», αυστηρό, Wilsonικό τοπίο. Εξω: η γκρίζα πόλη, ανθισμένες νεραντζιές, σκουπίδια, χάος, επαίτες, βία, βροχή, ήλιος, η ζωή που τραβά την πορεία της βγάζοντας τη γλώσσα σε κάθε ματαιόπονη προσπάθεια οργάνωσης της καθημερινότητάς μας. «Μέσα»: άντρες και γυναίκες, πάντα νεαροί, πάντα γυμνασμένοι, πάντα ευειδείς, γυμνοί, ημίγυμνοι, ντυμένοι casual. Εξω: άντρες, γυναίκες, παιδιά, κάθε ηλικίας, βάρους, ύψους, αισθητικής, αληθινοί άνθρωποι. «Μέσα»: ένας-ένας οι 30 περφόρμερ επαναλαμβάνουν τις ίδιες κινήσεις -ξεκλειδώνουν την πόρτα του διαμερίσματος του σκηνικού, ανοίγουν/κλείνουν το διακόπτη του φωτός και το θερμοσίφωνο, κατευθύνονται στο κρεβάτι, βγάζουν τα παπούτσια τους, γδύνονται και ή ξαπλώνουν στο κρεβάτι, τυλίγονται στο σεντόνι και γλιστρούν από τα μάτια μας στις αγκάλες του Μορφέα (;), ή κάνουν ντους/ουρούν/ενίοτε αφοδεύουν. Μετά, τσιμπούν κάτι στο τραπέζι της κουζίνας, παίρνουν ένα ποτήρι νερό και ατενίζουν την πόλη από το μπαλκόνι του διαμερίσματος. Εξω: η πραγματική ζωή είναι τόσο απρόβλεπτη –και γι’ αυτό τόσο υπέροχη- που μόνο ύβρις θα ήταν να βάλουμε τη ροή της σε καλούπια. Εστω και τόσο καλαίσθητα.

Έξω και πέρα από το τωρινό κοινωνικό τοπίο

Η νέα καλλιτεχνική πρόταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου, ούτε νέα είναι, ούτε πρωτότυπη. Ότι έχει καταγραφεί ως πρωτοπορία στη Νέα Υόρκη του ’70, μας σερβίρεται ξαναζεσταμένο και χωρίς την αιχμή της αρχικής σύλληψης, στην Αθήνα του 2011, σε μια ιστορική συγκυρία, κατά την οποία και η πόλη και οι πολίτες της προσπαθούν να επανατοποθετηθούν κοινωνικά, πολιτισμικά και ηθικά. Βέβαια, μια παρόμοια οικονομική δυσπραγία με πολλές επιχειρήσεις να κλείνουν,  πολλούς εργαζόμενους να χάνουν τη δουλειά τους και τις επιχορηγήσεις να περικόπτονται ή να κόβονται εντελώς από τις τέχνες αντιμετώπισε και η Νέα Υόρκη στη δεκαετία του 1970. Συνακολούθως, εκείνη την περίοδο είχαν αυξηθεί οι δείκτες βίας και περιθωριοποίησης μεγάλων μαζών πολιτών με αρκετές περιοχές στο κέντρο της αμερικανικής μητρόπολης να μοιάζουν με έρημα, εγκαταλελειμμένα τοπία. Όταν λοιπόν οι συγκεκριμένες οικονομικές και πολιτικές συνιστώσες έβγαλαν κυριολεκτικά στους δρόμους καλλιτέχνες, όπως τη Λόρι Αντερσον, τον Λι Μπρουερ, την Τζο-Αν Ακαλάιτις, τον Φίλιπ Γκλας, τον Ουίλιεμ Νταφό ή την Τρίσα Μπράουν, κάνοντας καμβά τους την ίδια την πόλη με τρόπο αναζωογονητικά πρωτότυπο και απροσδόκητο, στην Αθήνα του 2011 ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, με την καλλιτεχνικά αποστειρωμένη σύλληψή του, εγκλωβισμένη μέσα στο εικαστικά άρτιο αλλά στεγνό πλαίσιό της, μοιάζει περισσότερο από ποτέ αποκομμένος από τη διαλεκτική της εποχής του. Γιατί, ειλικρινά, περίμενα κάτι περισσότερο από τον Παπαϊωάννου της παλαιάς «Μήδειας», του «Δράκουλα», της «Ανθρώπινης δίψας» από το να μας μιλήσει με άδειες εικόνες για την μοναξιά στην πόλη μας. Από τη δεκαετία του ’90, θίγεται καλλιτεχνικά το συγκεκριμένο ζήτημα, με τον ίδιο κενό, στυλιζαρισμένο τρόπο. Ας προχωρήσουμε, πια. Ειδικά, όταν αυτή η πόλη βράζει κοινωνικά, κοχλάζουν στα σπλάχνα της το παλαιό και το νέο, η απελπισία και η προσμονή για αλλαγή. Όταν το αστικό τοπίο κλυδωνίζεται από τις ωδίνες τοκετού μιας νέας αισθητικής και άρα –κατά τον Νίτσε- ηθικής πρότασης, έχουμε ανάγκη από ανθρώπους της τέχνης σαν τον Δημήτρη Παπαϊωάννου να πάρουν θέση και να αφήσουν τα εκ του ασφαλούς καλλιτεχνικά α-μπε-μπα-μπλομ.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.