Ψάχνει το big deal ο Βενιζέλος

Mε το χρηματιστήριο να κατακρημνίζεται ύστε­ρα από τις πολιτικές κωλοτούμπες της πε­ρασμένης εβδομάδας πολλοί ανα­ρωτιούνται αν θα υπάρχει αγορά και επιχειρήσεις για να διεκδικήσουν την ανάπτυξη που η νέα κυβέρνηση και ο Βαγγέλης Βενιζέλος «ψάχνουν» για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οι­κονομίας.

Mε το χρηματιστήριο να κατακρημνίζεται ύστε­ρα από τις πολιτικές κωλοτούμπες της πε­ρασμένης εβδομάδας πολλοί ανα­ρωτιούνται αν θα υπάρχει αγορά και επιχειρήσεις για να διεκδικήσουν την ανάπτυξη που η νέα κυβέρνηση και ο Βαγγέλης Βενιζέλος «ψάχνουν» για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οι­κονομίας. Και μέχρι τότε θα πρέπει να ανησυχούν για το ποιες θα είναι οι αποτιμήσεις των ελληνικών επι­χειρήσεων (των ασημικών μας, όπως μάθαμε να τα λέμε) που πρέπει να πουληθούν για να βρεθούν οι δόσεις των δανείων. Όπως επίσης θα πρέπει να αναρωτηθούν και το τι απέγιναν οι κρατικοδίαιτες επιχειρήσεις και οι ιδιοκτήτες τους που πρωταγωνίστη­σαν στην dolce vita της περασμένης δεκαετίας.

Μετά τον ανασχηματισμό της πε­ρασμένης Παρασκευής πολλοί ανα­λυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο συνέχισης της αντίδρασης του FTSE-20 προς τις 600-620 μονάδες. Πρα­κτικά δηλαδή ένα περιθώριο 6-8% από τις τιμές της Δευτέρας. Όμως η αντίδραση θα είναι πάλι βραχυπρό­θεσμη, γιατί η ζημιά έχει γίνει εδώ και καιρό.

Τα σενάρια

Ας ρίξουμε μια ματιά πρώτα στις κρατικές υποθέσεις: Το νέο οικονομι­κό επιτελείο, με 2-3 χαρτιά που φέ­ρεται να έχει στα χέρια του, θα επι­διώξει να αντιστρέψει το κλίμα στην αγορά. Στο μέτρο του δυνατού, και όσο το επιτρέψουν οι ραγδαίες εξελί­ξεις στο διεθνές σκηνικό, αλλά κυρί­ως στο εσωτερικό μέτωπο.

Η συνάντηση του νέου «τσάρου» της Οικονομίας με το δίδυμο της Εθνι­κής (δηλαδή τον Βασίλη Ράπανο και τον Απόστολο Ταμβακάκη) προφανώς είχε τη σημασία της, καθώς ήταν και η πρώτη που έγινε μετά την αλλαγή φρουράς στη Συντάγματος. Εύλογοι οι συνειρμοί, οι φήμες και η αναζωπύρωση σεναρίων για πιθανό τραπε­ζικό deal. Όχι μόνο στον τραπεζικό κλάδο, αλλά ενδεχομένως ευρύτερα στην αγορά. Προσώρας φαίνεται, πάντως, πως στο… τραπέζι ξαναπέφτουν και άλ­λες σκέψεις – προτάσεις που απη­χούν τη λογική Βενιζέλου. Σκέψεις που διαφοροποιούνται σε ουσιαστι­κό βαθμό από τα σχέδια της ομάδας Παπακωνσταντίνου. Σε αυτή τη συ­γκυρία, λοιπόν, η κυβέρνηση φαίνε­ται να έχει ένα χαρτί στα χέρια της για να συμβάλει στην τεχνητή – έστω – βελτίωση του κλίματος, να δημι­ουργήσει μεγαλύτερες αποτιμήσεις και να δείξει στους ξένους πως πράγ­ματι κάτι κινείται. Σε ένα τέτοιο ενδε­χόμενο μπορεί να κερδίσει και μερι­κούς πόντους σε επικοινωνιακό επί­πεδο και κυρίως να ξαναδώσει ερείσματα σε ορισμένους επιχειρηματίες και συμφέροντα.

Κάτι απαραίτητο, μια και αποτελεί κοινό μυστικό πως οι σχέσεις κυβέρ­νησης (και ιδιαίτερα του Μεγάρου Μαξίμου) με την εγχώρια επιχειρη­ματική κοινότητα βρίσκονται σε ση­μείο «ψύξης». Καθόλου τυχαίο ότι ο σύνολο σχεδόν των επιχειρηματι­ών επικρότησε τις προτάσεις Σαμαρά για την οικονομία, όχι τόσο επειδή τις στηρίζει, αλλά για να αφυπνίσει το «πράσινο» στρατόπεδο από τα αλλε­πάλληλα σφάλματα τακτικής και πρα­κτικής.

Η ιδιωτικο-δημόσια Εθνική Τράπεζα είναι λοιπόν ο πρώτος από τους ορα­τούς αυτούς διαύλους, που περιλαμ­βάνουν ακόμη την ευρύτερη οικογέ­νεια Λάτση και άλλα 3-4 ονόματα.

Αυτό σε μία συγκυρία που το Βερο­λίνο συμφωνεί με το Παρίσι (ουσιαστι­κά η Γαλλία ακολουθεί ασθμαίνουσα τη Γερμανία), οι ΗΠΑ για τους δικούς τους λόγους στηρίζουν – ακόμη – τον Γ. Παπανδρέου, οι δανειστές φέρε­ται να ετοιμάζουν… μαμούθειο πρό­γραμμα σύνθετου δανεισμού (έως 180 δισ. ευρώ έκαναν λόγο τα  ΜΜΕ τις προη­γούμενες ημέ­ρες) και αρκετοί είναι αυτοί που θεωρούν λογική μια φιλική επαναδιαπραγμά­τευση μέρους των χρεών. Και εν κα­τακλείδι, με τα γαλλογερμανικά ΜΜΕ να κάνουν λόγο για εκλογές το φθινόπωρο.

Αναμφίβολα όμως η κυβέρνηση βρίσκεται σήμερα σε συγκριτικά κα­λύτερη θέση από ό,τι στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας και μέ­νει να φανεί εάν μπορεί να αξιοποι­ήσει τα 2-3 πλεονεκτηματάκια που έχουν ανακύψει, τα οποία είναι, κατ’ αρχάς η διαφαινόμενη πρόθεση μι­κρής χαλάρωσης από πλευράς των δανειστών σε επουσιώδη θέματα, που σχετίζονται με τα ελληνικά ομό­λογα, το κόστος χρήματος και εάν το χειριστεί σωστά το νέο σχήμα με τα έσοδα. Οι δανειστές φαίνεται πως δί­νουν ακόμη λίγο περιθώριο σε αυτή την κυβέρνηση να κάνει μία τελευ­ταία προσπάθεια. Εάν θα τα καταφέ­ρει εξαρτάται – πλέον – σχεδόν απο­κλειστικά από τους χειρισμούς του Βενιζέλου.

Ο νέος υπουργός είναι ενήμερος για τη δυνατότητα απόσυρσης χρέ­ους με αγορές ομολόγων στη δευτε­ρογενή αγορά προκειμένου να απο­φευχθεί ένα πιστωτικό γεγονός. Το ότι οι Γερμανοί προωθούν μια λύση διαχείρισης που θα φέρνει προς τη συμφωνία της Βιέννης είναι ενδεικτι­κή των προθέσεών τους – και των μι­κρών περιθωρίων που μπορεί να αξι­οποιήσει η Αθήνα.

Ο νέος υπουργός Οικονομίας γνω­ρίζει πολύ καλά πως μπορεί να κερδηθεί χρόνος εάν προχωρήσουν 2-3 δουλειές με τους επιχειρηματίες (γι’ αυτό και επί της ουσίας έχει τον πλή­ρη έλεγχο των αποκρατικοποιήσεων, βάζοντας δικούς του ανθρώπους σε θέσεις -κλειδιά) και εάν ανακοπεί η… αιμορραγία στα έσοδα. Εάν κατα­φέρει – μέσω των ΕΣΠΑ και των ΠΔΕ – να κινήσει κάποιους πόρους σε πε­ριφερειακά προγράμματα και έργα σε συνδυασμό με την πιθανή αύξηση των τουριστικών εσόδων, τότε ένα μέρος της αγοράς μπορεί να κινη­θεί. Άλλωστε αποτελεί κοινό μυστικό πως εδώ στον… πάτο που βρισκόμα­στε, μόνο με 8-10 δισ. ευρώ σε ορί­ζοντα 2-3 μηνών μπορεί να δοθούν ανάσες.

Ασφυξία

Η κατάσταση στον επιχειρηματικό χώρο παραμένει όμως ασφυκτική. Ακόμη και μεγάλα ονόματα υποφέ­ρουν από τη στάση πληρωμών που έχει κηρυχθεί στο εσωτερικό της αγοράς. Για να πληρώσει άμεσα το Δημόσιο; Πολύ δύσκολο έως αδύνα­το. Διέξοδος θα μπορούσε να είναι η επανενεργοποίηση του τραπεζι­κού συστήματος, που κι αυτό «στε­νάζει» από τη χαμηλή κεφαλαιακή επάρκεια. Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η ΕΚΤ ενδέχεται να διατηρήσει για λίγο ακόμη (ίσως 2-3 μήνες) τις ροές ρευστότητας προς το εγχώριο σύστημα. Μένει βέβαια να πειστούν (να υποχρεωθούν πρακτι­κά) οι τραπεζίτες να ανοίξουν λίγο τη στρόφιγγα των χορηγήσεων. Κάτι τέτοιο είναι εφικτό μέσω ακόμη ενός πακέτου στήριξης – το πέμπτο, εάν δεν μας απατά η μνήμη μας, καθώς έχουμε χάσει το μέτρημα… – έως 30 δισ. ευρώ, όπως εκτιμούν αρμόδιες πηγές. Αλλά με την προϋπόθεση πως αυτή τη φορά σημαντικό μέρος των εγγυήσεων θα χρηματοδοτήσει τις επιχειρήσεις και ένα μέρος της πραγ­ματικής οικονομίας.

Ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι, που εξαρτούν το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησής τους από ελ­ληνικές τράπεζες, έχουν μεταφέρει επανειλημμένα την αγωνία τους για τα στενά περιθώρια λειτουργίας που φτάνουν δεν φτάνουν μέχρι και το τρίτο τρίμηνο της χρονιάς. Εάν δεν στηριχθούν άμεσα, και με τα απολύ­τως απαραίτητα έστω, θα υποχρεω­θούν να προχωρήσουν σε εκτεταμέ­νες απολύσεις. Αυτό είναι το ξεκά­θαρο μήνυμα που εστάλη άμεσα και στον νέο υπουργό Οικονομικών, όχι εκβιαστικά, αλλά πρακτικά. Και σε πολιτικό επίπεδο οι απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα, αν συνδυαστούν με αυτές του Δημοσίου (που δείχνουν πλέον αναπόφευκτες), θα διαμορ­φώσουν συνθήκες κοινωνικής ανα­ταραχής.

Γιατί όμως ρίχνουν οι επιχειρημα­τίες αυτό το χαρτί τώρα; Μεταξύ αυ­τών υπάρχουν ορισμένοι, οι οποίοι πιστεύουν πως ο Βενιζέλος έχει με­γαλύτερη πειθώ (και πολιτικές ικα­νότητες) από τον προκάτοχό του και ενδεχομένως να μπορεί να πιέσει περισσότερο τις τράπεζες. Οι τράπεζες από την πλευρά τους θα μπορούσαν να βοηθηθούν προς αυτή την κατεύ­θυνση από ένα ενδεχόμενο τεχνητό χρηματιστηριακό «ραλάκι», που θα βελτίωνε τις απαξιωμένες αποτιμή­σεις των τραπεζικών ομίλων, των θυ­γατρικών τους, αλλά και των φορέ­ων του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως και των συμμετοχών τους. Για το… ευρύτερο καλό.

Μόλις 4,5-4,6 δισ. ευρώ η αποτί­μηση της Εθνικής, στα 1,8 της Alpha Bank, κάτω από τα τρία δισ. έχει πε­ριοριστεί η κεφαλαιοποίηση για τον ΟΤΕ, στα μόλις 2,2 της ΔΕΗ και με το ζόρι 3,7 δισ. ευρώ για τον ΟΠΑΠ.

Είναι απόλυτα λογικό πως… δου­λειές και προσπάθειες αναθέρμαν­σης ενός μέρους της οικονομίας δεν μπορούν να γίνουν με τις μεγαλύτε­ρες ελληνικές επιχειρήσεις στα χα­μηλότερα επίπεδα των τελευταίων 14-15 ετών. Επομένως, θα χρεια­στούν κάποιες προγραμματικές συμ­φωνίες. Με ποιους όμως;

Η προσέγγιση της κυβέρνησης με την οικογένεια Λάτση (και οι επί­μονες φήμες για ένα deal Εθνικής -Eurobank) δημιουργεί προβλήματα σε πολλά άλλα μέτωπα και γι’ αυτό τον λόγο κρατιέται ακόμη χαμηλά. Άλλωστε η οικογένεια Λάτση «κα­λοβλέπει» και ένα ακόμη ελληνικό deal (στην ενέργεια με τη ΔΕΠΑ και τα ΕΛΠΕ), και αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να τα πάρει όλα υπό τη στέγη της… Οι αποφάσεις στα δύο αυτά πε­δία θα δρομολογήσουν τις εξελίξεις και στα υπόλοιπα: Για παράδειγμα, ένα τραπεζικό deal με την οικογένεια Λάτση για την Εurobank θα άφη­νε ανοικτό το πεδίο στα ενεργειακά για άλλους παίκτες, με σημαντικό­τερους τους Βαρδινογιάννη – Μυτιληναίο, που εδώ και καιρό κρατούν στάση αναμονής, με τον τελευταίο να ενδιαφέρεται μόνο για τη ΛΑΡΚΟ. Ήδη, όμως, το νέο δίδυμο της ενέρ­γειας έχει στρέψει το ενδιαφέρον του στο εξωτερικό, όπως και οι άλλες μεγάλες επιχειρηματικές οικογένει­ες του Τιτάνα (Κανελλόπουλος – Παπαλεξόπουλος), της Βιοχάλκο (Στασινόπουλος) και της Coca Cola 3E (Ιω­άννου- Δαυίδ). Διόλου τυχαίο ότι οι μετοχές και οι κεφαλαιοποιήσεις των πέντε αυτών μεγάλων ομίλων (και η στάση των εφτά οικογενειών που τις διοικούν) δεν έχουν επηρεαστεί από τις εξελίξεις στο ελληνικό χρηματι­στήριο, το οποίο συνεχίζουν να στη­ρίζουν με την παρουσία τους.

Η τραγική αλήθεια των αριθμών

Οι επιχειρήσεις και οι επιχειρηματίες που «έλαμψαν» τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο της ανάπτυξης κρατικού τύπου ή υποβοήθη­σης, όπως οι εργολάβοι των μεγάλων δημό­σιων έργων και οι μεγάλοι πάροχοι υπηρεσι­ών, δεν μπόρεσαν να στηρίξουν την άλλοτε ραγδαία τους ανάπτυξη. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: Η Motor Oil (Βαρδινογιάννης) το τελευταίο 12μηνο είχε αύξηση κεφαλαιοποίησης 8%, ο Μυτι­ληναίος 10%, η Βιοχάλκο 19% και ο Τιτάνας 14%. Μέσα στην κρίση! Την ίδια περίοδο, η ΔΕΗ είχε πτώση 26% και ο ΟΠΑΠ 1%, αλλά με πτώση τριμήνου στο 30% (ανέβηκε όταν μπήκε στην πρώτη θέση της λίστας αποκρατικοποιήσεων). Αντίστοι­χα και ο ΟΤΕ, που συνήλθε με +3.7% για το 12μηνο, ενώ στο τρίμηνο έπεφτε 22%…

Από τους «μεγάλους» του παρελθόντος, ο κατασκευαστικός ΕΛΛΑΚΤΩΡ των Μπόμπολα και Καλλιτσάντση βλέπει την κεφαλαιοποί­ηση να πέφτει κατά 30% στο 12μηνο (και κατά 45% στο 6μηνο), ενώ η άλλη μεγάλη των οδών ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ (Περιστέρης- Κάμπας) βρίσκεται στο -64%. Η Ιντρακόμ του Σωκράτη Κόκκαλη έχασε 23% στο 12μηνο και έχει κεφαλαιοποίηση μόλις 63 εκατομμύρια, ενώ η Intralot, παρά τις αναμφίβολες διεθνείς επιτυχίες, βρίσκεται κάτω κατά 43% στο ίδιο διάστημα!

Θύμα της κρίσης και ο «βασιλιάς της λιανι­κής» Φουρλής των ΙΚΕΑ και Intersport (κάτω 43% το 12μηνο). Αντίθετα ο βασιλιάς των εν Ελλάδι κινεζικών προϊόντων Τόλης Βακάκης (Jumbo) έπεσε μόλις 6%, ενώ ενισχύει τη συμμετοχή ξένων στο κεφάλαιό του.

Στα θύματα συγκαταλέγεται και η ΜΙG του Ανδρέα Βγενόπουλου, που έχασε το 35% της αξίας της το τελευταίο έτος (λέτε γι’ αυτό να αραίωσε ο Βγενόπουλος τις εμ­φανίσεις του;) και στηρίζεται πλέον στις επιδόσεις της κυπριακής του τρά­πεζας, ενώ και ο Λαυρέντης Λαυρεντιάδης της φο­βερής και τρομερής Alapis έχει αποχαιρε­τήσει από πέρυσι τα καθ’ ημάς, ύστερα από μια πορεία διάττοντος αστέρος… Και για να μην ξεχνιόμαστε: μια τρά­πεζα μας έστειλε προ ημερών ένα φυλλάδιο για ηλεκτρονικές χρηματιστηριακές συναλλαγές. Προφανώς ο υπάλληλος έκανε λάθος και έβαλε στον φάκελο ένα παλιότερο φυλλά­διο, όπου ο ΔΟΛ εμφανιζόταν στις επιχειρήσεις «μεγάλης κεφαλαι­οποίησης». Αλήθεια, την είχαμε ξεχάσει την εποχή αυτή…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.