Ο «πολιτισμός» της κρίσης!

Έχοντας έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με την κρίση που μαστίζει την κοινωνία μας, ανατρέποντας τις κεκτημένες μας βεβαιότητες, μήπως ήρθε η ώρα να αναρωτη­θούμε εφ’ όλης της ύλης για την προικισμένη μας ύπαρξη;

Έχοντας έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με την κρίση που μαστίζει την κοινωνία μας, ανατρέποντας τις κεκτημένες μας βεβαιότητες, μήπως ήρθε η ώρα να αναρωτη­θούμε εφ’ όλης της ύλης για την προικισμένη μας ύπαρξη; Για παράδειγμα, η τόσο προοδευτική με­ταπολιτευτική μας κοινωνία δεν είναι αυτή, μέσα στην οποία εκκολάφτηκε και γιγαντώθηκε όλη η γενικευμένη δίχως όρια σάχλα που μας ψυχαγω­γεί τουλάχιστον τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, από την τηλεόραση, τα θέατρα, τις συναυλίες, τα σκυλάδικα ως τα βιβλία μας και τον εν γένει πο­λυδάπανο πολιτισμό μας; Τις τελευταίες δεκαετίες δεν είναι που προβλήθηκε σκανδαλωδώς και απο­θεώθηκε σε κάθε τομέα της κοινωνικής μας ζωής το πρότυπο της μετριότητας;

Τι σόι κοινωνία είναι αυτή που σε κάθε πάτημα του τηλεκοντρόλ όλα τα κανάλια μεταδίδουν το αν χώρισε ή ξαναπαντρεύτηκε η Μενεγάκη; Πό­σο ακραία παραιτημένο ή διεφθαρμένο είναι ένα κοινό που το πρώτο ψυχαγωγικό του ενδιαφέρον κρατά μια ξανθιά Μπάρμπι ελεγχόμενης νοημοσύ­νης που χαχανίζει, τρώει, πίνει και γεννά μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες; Τι απίθανη παρακμιακή εκκεντρικότητα και τι ψυχολογικό παράδοξο συνι­στά το πανελλήνιο παραλήρημα του τηλεοπτικού μας κοινού, μεσούσης της κρίσης, για τα τούρκικα σίριαλ; Φυσικά και η Αγγλία μπορεί να διαθέτει τα χυδαιότερα ταμπλόιντ, ωστόσο έχει να αντιτάξει τα πανεπιστήμιά της, τον Σαίξπηρ και τη θεατρική της παράδοση – που δεν έχει την ανάγκη κρατικής επιχορήγησης -, την παγκοσμίου εμβέλειας λογοτεχνία της και κυρίως ένα κραταιό σύστημα αξιο­λόγησης που είναι θεσμικά εδραιωμένο και δεν εξαρτάται από κομματικές παρεμβάσεις.

Η «προοδευτική» σφραγίδα της μεταπολίτευ­σης είναι εμφανής σε όλα τα πολιτιστικά προϊό­ντα της: μουσικοί, σκηνοθέτες, συγγραφείς, εικα­στικοί χρωστούν τη μεγάλη τους δημοφιλία στις κομματικές τους προτιμήσεις και στα κομματικά τους… φλερτ! Να μην μιλάμε λοιπόν μόνο για τη γνωστή πελατειακή λογική των κομμάτων εξουσί­ας. Ο κομματισμός στο πολιτικό μας σύστημα είναι απόλυτος και γενικευμένος. Δεν γνωρίζω να υπάρ­χει παρόμοιο προηγούμενο σε καμιά κοινωνία της υφηλίου, που η λέξη «πολιτισμός» να σημαίνει την υποχρέωση του κράτους να χρηματοδοτεί αδρά και… αενάως την προσωπική καλλιτεχνική πορεία του εκάστοτε δημιουργού με γενναιόδωρες και αφορολόγητες επιχορηγήσεις, οι οποίες δίδονται πάντα υπό το επιτιμητικό «πολιτιστικό» βλέμμα του υψιπετούς καλλιτέχνη που λαμβάνει την παχυ­λή επιχορήγηση με ύφος μπλαζέ σα να κάνει χά­ρη στο Δημόσιο που τον επιχορηγεί. Όλα δε αυ­τά έχουν συντελεστεί υπό την ευγενή και υψηλή εποπτεία κυρίως των κομμάτων της Αριστεράς, τα οποία διαχειρίζονταν με την ανοχή του κατεστημέ­νου την πολιτιστική πολιτική της χώρας, έτσι που όλοι να είναι ευχαριστημένοι.

Σε ποιο άλλο μέρος του κόσμου η «προοδευτι­κή» Αριστερά έκανε τον μάνατζερ καλλιτεχνών γε­μίζοντας στάδια, με τη νεολαία της να πουλά εισιτήρια σε πανελλήνια βάση; Σε ποιο άλλο μέρος του κόσμου η κομματική ταυτότητα ενός καλλιτέχνη αποτελεί το άπαν για την προσωπική καλλιτε­χνική του πορεία; Ζήσαμε μιαν Αριστερά που μας είχε πείσει ότι την πεμπτουσία του πολιτισμού, της εθνικής μας κουλτούρας, την αιχμή του δόρατος της υψηλής παιδείας αποτελούν οι συναυλίες των κομματικών καλλιτεχνών… Ήταν ο βασικός τρόπος του προοδευτικώς πολιτεύεσθαι. Τέλος, σε ποιο άλλο μέρος του κόσμου γίνονται τόσες πολλές επι­χορηγούμενες από τον δημόσιο τομέα συναυλίες στο όνομα του πολιτισμού και της προόδου; Προ­σωπικά, ποτέ δεν κατάλαβα το γιατί μια – ελεγ­χόμενης αισθητικής – συναυλία θα συνέβαλλε στη γενικότερη παιδεία μου. Συνήθως κάτι τέτοιο συμβαίνει μέσα από πολυπλοκότερες και απαιτη­τικότερες διαδικασίες. Η λέξη πολιτισμός κατάντη­σε να πάρει στη χώρα μας μαγικές, μεταφυσικές σχεδόν διαστάσεις. Έτσι, μιας και η ευκολία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, αποκτήσαμε στρατιές «πολι­τισμένων» επειδή ψέλλιζαν τρεις – τέσσερις κατε­ψυγμένες κομματικές ατάκες, ετοιμοπαράδοτες για κρετίνους, που δεν έχαναν προοδευτική για προοδευτική συναυλία και φεστιβάλ… Αν λοιπόν ο καλλιτέχνης ήταν προοδευτικός «στην ούγια», ταυτόχρονα μέσα από την κομματική πολιτισμική κονσερβοποιία λάμβανε το πολυπόθητο πιστοποι­ητικό ποιότητας. Με τη λέξη «ποιοτικός καλλιτέ­χνης» διακινήθηκαν στην Ελλάδα της μεταπολίτευ­σης απίθανες ποσότητες χρημάτων – «τούβλα» τα ονόμαζαν οι ευαίσθητοι καλλιτέχνες… – χτίζοντας το προσωπικό οικοδόμημα των «ταγμένων» στην υπόθεση του λαού ως γενναιόδωρο αντίτιμο των υπηρεσιών τους στα κόμματα…

[email protected]

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.