Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Το 52^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης προσπαθεί να επιβιώσει και να καλύψει παρελθόντα χρέη ύψους 6,5 εκατομμυρίων ευρώ. Όχι με τη βοήθεια του ΥΠΠΟΤ, αλλά με περικοπές στα πάντα και με τη χρηματοδότηση της διοργάνωσης για πρώτη φορά από το ΕΣΠΑ.

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Το 52^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης προσπαθεί να επιβιώσει και να καλύψει παρελθόντα χρέη ύψους 6,5 εκατομμυρίων ευρώ. Όχι με τη βοήθεια του ΥΠΠΟΤ, αλλά με περικοπές στα πάντα και με τη χρηματοδότηση της διοργάνωσης για πρώτη φορά από το ΕΣΠΑ.

Με στραμμένο το ενδιαφέρον στο παγκόσμιο ανεξάρτητο σινεμά, το 52^ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (4-13 Νοεμβρίου 2011) χρηματοδοτείται για πρώτη φορά από το ΕΣΠΑ για συγκεκριμένες πολιτιστικές δράσεις του, αναβιώνει το επιτυχημένο τμήμα «Ανοιχτοί Ορίζοντες», μετατοπίζει τις προβολές των ελληνικών ταινιών από το ιστορικό Ολύμπιον στις αίθουσες του λιμανιού και, αργά ή γρήγορα, σύμφωνα με πληροφορίες, μεταφέρεται εξ’ ολοκλήρου στη μόνιμη έδρα του τη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου θα διοργανώνεται αποκλειστικά, περιορίζοντας ή κλείνοντας τα γραφεία της Αθήνας.

Σχεδόν πριν είκοσι χρόνια ο τότε καλλιτεχνικός διευθυντής Μισέλ Δημόπουλος, μαζί με το Δημήτρη Εϊπίδη, υπεύθυνο του επιτυχημένου τμήματος «Ανοιχτοί Ορίζοντες», θεμελίωσαν το διεθνή χαρακτήρα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ήταν οι άνθρωποι που δούλεψαν για σειρά ετών και οδήγησαν το θεσμό έξω από το μαρασμό του, παρουσιάζοντας στη Θεσσαλονίκη ταινίες και ανερχόμενους δημιουργούς, που τα επόμενα χρόνια βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των σημαντικότερων Φεστιβάλ και της διεθνούς κινηματογραφικής πραγματικότητας. Από πέρυσι ο Δημήτρης Εϊπίδης βρίσκεται στο τιμόνι της διοργάνωσης. Πρόσφατα δε, διορίστηκε το νέο Διοικητικό Συμβούλιο με Πρόεδρο τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη.

Υπέρογκα χρέη

Το χρέος των 6,5 εκατομμυρίων ευρώ που προκλήθηκε από δαπάνες της προηγούμενης διεύθυνσης από τον Απρίλιο του 2005 έως το Μάϊο 2010 έχει περιοριστεί στα 2 εκατομμύρια, ποσό που θα μειωθεί ακόμα περισσότερο όταν μπουν στα ταμεία του Φεστιβάλ τα 600.000 ευρώ που χρωστάει το ΥΠΠΟ από τη διοργάνωση του 13^ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, τον περασμένο Μάρτιο. «Όταν ανέλαβα το Φεστιβάλ τα πράγματα ήταν πολύ δυσάρεστα. Με υπέρογκα χρέη από προηγούμενες διοργανώσεις όφειλε 6,5 εκατομμύρια ευρώ σε μισθούς, εξωτερικούς συνεργάτες, ακόμα και σε βραβεία. Τα ξενοδοχεία δεν δεχόντουσαν κρατήσεις. Είχα εφιάλτες πως θα τα βγάλουμε πέρα. Τελικά το χρέος περιορίστηκε κάνοντας εκπληκτική οικονομία και με τη βοήθεια του Υπουργείου Πολιτισμού. Αυτή τη στιγμή έχουμε περικόψει τα πάντα, έχουμε ελαττώσει τα έξοδα της διοργάνωσης και έχουμε σκεφτεί χίλιες δύο λύσεις για να συντηρήσουμε το Φεστιβάλ. Το θέμα είναι να εξασφαλίσουμε την έκτη δεκαετία του» δηλώνει στο ΠοντίκιArt o καλλιτεχνικός διευθυντής Δημήτρης Εϊπίδης. Αν κι αυτή τη στιγμή το Φεστιβάλ δεν έχει πάρει την επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού, κατάφερε να ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Μακεδονία-Θράκη 2007-2013 του ΕΣΠΑ  και εξασφάλισε το ποσό των 800.000 ευρώ για τη φετινή 52^η διοργάνωση κι αντίστοιχα για την 53^η και την 54^η. Επίσης χρηματοδότηση 400.000 έκαστο θα πάρουν το 14^ο, 15^ο και 16^ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, που  διοργανώνεται κάθε Μάρτιο με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Δημήτρη Εϊπίδη και σύμφωνα με την κατάταξη του Screen International βρίσκεται ανάμεσα στα τρία καλύτερα της Ευρώπης και στα δέκα καλύτερα του κόσμου.

Το κόστος του 52^ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ανέρχεται στο 1,5 εκατομμύριο ευρώ (το 50^ο πριν δύο χρόνια είχε κοστίσει 10,9εκατομμύρια ευρώ!) εκ των οποίων τα 800.000 θα δοθούν από το ΕΣΠΑ για δράσεις του Φεστιβάλ όπως το αφιερώματα στον Ούλριχ Ζάιντλ, κ.α. και τα υπόλοιπα πρέπει να καλυφθούν από το ΥΠΠΟΤ το οποίο έως σήμερα δεν έχει δώσει ούτε ένα ευρώ…. Επίσης, το Υπουργείο έχει σταματήσει να καταβάλει από τον Ιούλιο τα 100.000 ευρώ μηνιαίως – από 250.000 που ήταν – για τα λειτουργικά έξοδα.

Αν και ο καλλιτεχνικός διευθυντής δεν μας άνοιξε τα χαρτιά του για το πώς σκέφτεται να θωρακίσει το μέλλον του Φεστιβάλ, λέγοντας χαρακτηριστικά «αυτά θα ανακοινωθούν στη συνέντευξη Τύπου στις 25 Οκτωβρίου», ανάμεσά τους, σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται και το σχέδιο μεταφοράς της διοργάνωσης στη μόνιμη έδρα της, τη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου θα διοργανώνεται αποκλειστικά, περιορίζοντας ή κλείνοντας τα γραφεία της Αθήνας. Ας σημειωθεί ότι είναι παλιό αίτημα και τώρα με τον Γιάννη Μπουτάρη στην προεδρία του Δ.Σ ήρθε η ώρα να υλοποιηθεί, εγείροντας πιθανόν αντιδράσεις. «Νομίζω ότι είναι μια  σωστή διεκδίκηση, η Θεσσαλονίκη είναι σημαντική πόλη στα Βαλκάνια με υποδομές, ανθρώπινο δυναμικό και πρακτικές ανάγκες. Μπορεί να μείνει στην Αθήνα ένα μέρος από το ελληνικό πρόγραμμα ή το γραφείο Τύπου αλλά τα υπόλοιπα τμήματα μπορούν να συγχωνευθούν. Πρέπει να βρούμε τη «χρυσή τομή» καθώς αυτό που μετράει είναι ότι έχουμε ένα σημαντικό Φεστιβάλ, του οποίου πρέπει να εξασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα». Σχετικά με την τοποθέτηση του κου Μπουτάρη στην προεδρία του Δ.Σ. ο κος Εϊπίδης δηλώνει: «Είναι μια δική μας νίκη. Εξασφαλίσαμε ένα θετικό αυτί για τα προβλήματά μας. Η παρουσία του προσδίδει κύρος, είναι ένα πρόσωπο που εισακούγεται, χρειαζόμαστε την εμπειρία του και είναι ευτύχημα που τον έχουμε κοντά μας». Ο Δήμος Θεσσαλονίκης δεν στηρίζει οικονομικά στην παρούσα φάση το Φεστιβάλ καθώς είναι υπερχρεωμένος.

Ανεξάρτητη «συνταγή», μακριά από το Χόλυγουντ

Κι επειδή Φεστιβάλ είναι πρώτα και πάνω απ΄ όλα ταινίες και δημιουργοί, περισσότερες από 100 ταινίες απ’ όλο τον κόσμο θα προβληθούν στο κυρίως πρόγραμμα και στα παράλληλα τμήματα. Ονόματα διεθνώς καταξιωμένα, που σκηνοθετούν μακριά από τα δυνατά φώτα του Χόλιγουντ δημιουργώντας έργα με δύναμη και πρωτοτυπία θα προβληθούν. «Απ’ την περυσινή διοργάνωση το Φεστιβάλ επανέρχεται στην προβολή του διεθνούς ανεξάρτητου κινηματογράφου. Εκεί εξ’ άλλου μπορεί να υπάρχει η «συνταγή» που ταιριάζει στην ελληνική κινηματογραφική πραγματικότητα που έχει σημειώσει τεράστια ανοδική πορεία στα ξένα Φεστιβάλ. Με την προηγούμενη διεύθυνση είχε δοθεί έμφαση στο Χόλιγουντ, αλλά ποια η σχέση ελληνικού σινεμά με Χόλιγουντ;  Καμία. Ο ανεξάρτητος κινηματογράφος μπορεί να μας διδάξει, ν’ ανοίξει οδούς. Οι ταινίες του συζητιούνται, μένουν στη μνήμη των θεατών . Αυτός είναι ο στόχος μας», καταθέτει ο καλλιτεχνικός διευθυντής. Ετσι, το αφιέρωμα στους δημιουργούς θα συστήσει μερικές από τις πιο ανατρεπτικές φωνές του σύγχρονου ανεξάρτητου κινηματογράφου: τον καθηλωτικό Ιταλό σκηνοθέτη Πάολο Σορεντίνο, με σπουδαία φιλμογραφία και σημαντικές ταινίες όπως το Il Divo. Στο αφιέρωμα θα προβληθούν πολυβραβευμένες γνωστές αλλά και μικρού μήκους άγνωστες ταινίες του, ενώ θα κάνει πρεμιέρα η πρώτη αγγλόφωνη της καριέρας του «This must be the place» (2011), ένα συγκινητικό road movie με τον Σον Πεν. Ακόμα παρουσιάζονται η σουρεαλίστρια Αμερικανίδα δημιουργός Σάρα Ντράιβερ, ηθοποιός, σκηνοθέτιδα και παραγωγός, συνεργάτιδα και σύντροφος επί σειρά ετών του Τζιμ Τζάρμους, ο διεισδυτικός Δανός μυθοπλάστης Όλε Κρίστιαν Μάντσεν και ο προκλητικός κινηματογραφιστής από την Αυστρία Ούλριχ Ζάιντλ.

Αληθινές ιστορίες, εύθραυστες ανθρώπινες σχέσεις, πολιτικός αναβρασμός και  κοινωνικές αντιφάσεις, συνθέτουν ένα εκρηκτικό χαρμάνι ταινιών απ’ όλο τον κόσμο, που εκπροσωπούν τις πιο ανήσυχες φωνές του σύγχρονου κινηματογραφικού στερεώματος παρουσιάζονται στους «Ανοιχτούς Ορίζοντες». Ανάμεσά τους είναι του μετρ του animation Μισέλ Οσελό, ένα μαγικό παραμύθι το «Les contes de la nuit», στο «Chicken with Plums» οι Μαρζάν Σατραπί και Βενσάν Παρονό, αφηγούνται τον απολογισμό της ζωής ενός παθιασμένου βιολιστή, στο κοινωνικό δράμα «Terraferma», την ιταλική υποψηφιότητα για τα προσεχή Όσκαρ, ο Εμανουέλε Κριαλέζε διερευνά τις λεπτές ισορροπίες που επιφέρει η άφιξη μιας ομάδας λαθρομεταναστών σ’ ένα μικρό νησί. Ο έρωτας συναντά την πολιτική με μοιραίο φινάλε, στην ταινία «If not us, who?» του Αντρές Βίελ, όπου διαδραματίζεται η πραγματική ιστορία των αριστερών ακτιβιστών Μπέρναρντ Βέσπερ και Γκούντρουν Έσλιν, πριν την προσχώρηση της Έσλιν στη RAF, την οργάνωση των Μπάαντερ–Μάινχοφ (βραβείο Alfred Bauer στο Φεστιβάλ Βερολίνου) και πολλές άλλες.

Με δύναμη από τους Έλληνες σκηνοθέτες

Ο ανατρεπτικός Κωνσταντίνος Γιάνναρης, ένας από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες σκηνοθέτες, με διεθνή παρουσία και διακρίσεις σε παγκόσμια φεστιβάλ, είναι τιμώμενο πρόσωπο. Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα κάνει πρεμιέρα η καινούργια ταινία του«Man at sea» – η δράση της οποίας τοποθετείται εξ ολοκλήρου επάνω σε ένα πετρελαιοφόρο, ο καπετάνιος του οποίου διασώζει μαζί με τη γυναίκα του μια ομάδα λαθρομεταναστών. Επίσης θα προβληθούν όλες οι προηγούμενες δουλειές του, δύο ντοκιμαντέρ αφιερωμένα στα πρόσωπα που τον επηρέασαν Πιερ Πάολο Παζολίνι και τον Κ.Π. Καβάφη καθώς και βραβευμένες άγνωστες μικρού μήκους ταινίες.

Περισσότερες από είκοσι ελληνικές ταινίες θα κάνουν πρεμιέρα στο Φεστιβάλ ενώ τα βραβεία του Διεθνούς Διαγωνιστικού θα διεκδικήσουν οι : «J.A.C.E.» του Μενέλαου Καραμαγγιώλη και «Παράδεισος» του Παναγιώτη Φαφούτη. Ειδικές προβολές θα κάνουν, η πρόσφατα βραβευμένη στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, «Άδικος Κόσμος» του Φίλιππου Τσίτου, «Magic Hour» του Κώστα Καπάκα, «Η πόλη των παιδιών» του Γιώργου Γκικαπέππα, «Σωτηρία» του Ιάσονα Τζαβέλλα, «Σούπερ Δημήτριο» του Γιώργου Παπαιωάννου και «F.L.S.» του Θάνου Τσαβλή, κ.α. Φέτος, για πρώτη φορά, οι προβολές των ελληνικών ταινιών φεύγουν από το Ολύμπιον και μεταφέρονται στις αίθουσες της προβλήτας, με μοναδικό αντικειμενικό πρόβλημα τη χωρητικότητα.  Στην ερώτησή μας για τυχόν αντιδράσεις από τους Έλληνες σκηνοθέτες, καθώς ήταν θέμα παράδοσης να προβάλλονται στο Ολύμπιον ο κος Εϊπίδης απαντά: «Ήταν παράδοση προβληματική. Ως διεθνής εκδήλωση έχουμε υποχρέωση να δίνουμε στους ξένους την καλύτερη εντύπωση. Θα ήταν σοβινιστικό και αφιλόξενο να παίζονταν εκτός Ολύμπιον οι ξένες ταινίες. Σκεφτείτε το Φεστιβάλ Καννών να παραχωρούσε το Παλαί στις γαλλικές παραγωγές. ΔεΝ γίνονται αυτά τα πράγματα. Θα πρέπει να δεχθούν όλοι το στίγμα του Φεστιβάλ και να υποστηρίξουμε να είναι ισάξιο των καλύτερων. Είναι επιτακτική ανάγκη να κρατήσουμε το ύψος καθώς ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος στο χώρο των Βαλκανίων». Τέλος να πούμε ότι το τμήμα «Ματιές στα Βαλκάνια», το οποίο επιμελείται ο Δημήτρης Κερκινός, προτείνει  δημιουργούς με ταυτότητα βαλκανική, γλώσσα διεθνή και τολμηρές ταινίες.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.