Συνέντευξη στην Κορίννα Λασκαρίδου

Είναι η κόρη του πιο γνωστού Ινδού μουσικού στη Δύση, του Ravi Shankar και θα κουβαλάει το όνομά του για μια ζωή. Αλλά αυτό δεν την εμποδίζει να κωφεύει στις κακές γλώσσες και να χαράσσει τον δικό της αυτόνομο δρόμο εδώ και μία δεκαετία, αποδεικνύοντας πως είναι μία εξαίρετη μουσικός, δεξιοτέχνης του σιτάρ και συνθέτης.

Συνέντευξη στην Κορίννα Λασκαρίδου

Είναι η κόρη του πιο γνωστού Ινδού μουσικού στη Δύση, του Ravi Shankar και θα κουβαλάει το όνομά του για μια ζωή. Αλλά αυτό δεν την εμποδίζει να κωφεύει στις κακές γλώσσες και να χαράσσει τον δικό της αυτόνομο δρόμο εδώ και μία δεκαετία, αποδεικνύοντας πως είναι μία εξαίρετη μουσικός, δεξιοτέχνης του σιτάρ και συνθέτης. Η Anoushka γνώρισε το ινδικό μακρόστενο έγχορδο σιτάρ στα 8 της χρόνια, την ημέρα που ουσιαστικά γνώρισε και τον πατέρα της. Έκτοτε έγινε η πιο σημαντική του μαθήτρια, παρ’ ότι γυναίκα, και μετά από 5 χρόνια εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην σκηνή μαζί του. Ωστόσο, δεν έμελλε να μείνει στη σκιά του πατέρα της για πολύ. Στα 17 της είχε ήδη γράψει τον πρώτο της δίσκο,  στον οποίο απονεμήθηκε το βραβείο του Καλύτερου Παραδοσιακού Άλμπουμ World Μουσικής, ο τρίτος δίσκος της ήταν υποψήφιος για Grammy. Συνθέτης κλασικής ινδικής μουσικής, τραγουδιών fusion, αλλά και κινηματογραφικής μουσικής, διευθυντής ορχήστρας, μουσικών σχημάτων και χορωδίας, ηθοποιός, σολίστ του σιτάρ και διευθύνων σύμβουλος στο νέο κέντρο ινδικής μουσικής που άνοιξε τις πόρτες του στο Νέο Δελχί μαζί με τον πατέρα της, το βιογραφικό της είναι αν μη τι άλλο εντυπωσιακό. Η Anoushka δεν περιορίζεται από στεγανά και μουσικά σύνορα, ακολουθώντας το παράδειγμα του Ravi Shankar, συνεργαζόμενη μ’ ένα ευρύτατο φάσμα μουσικών, από τους Τhievery Corporation μέχρι τον dj και συνθέτη Nitin Shahney, από τον jazzman Herbie Hancock μέχρι τον κλασικό βιολονίστα Joshua Bell.

Στην Αθήνα έρχεται για να μας συστήσει τον 6^ο της δίσκο, στον οποίο εξερευνά τη σχέση της ινδικής μουσικής με το φλαμένκο. Με το Traveller (Ταξιδιώτης) ακολουθεί μουσικά τη μετανάστευση των τσιγγάνων από το Ραζαστάν της Ινδίας στην Ανδαλουσία της Ισπανίας, αλλά αναφέρεται έμμεσα στην  ίδια, που ζει σαν νομάς ανάμεσα σε 3 ηπείρους (Νέο Δελχί, Λονδίνο και Λος Άντζελες), αλλά και στη μουσική της, έντονα επηρεασμένη από διαφορετικές κουλτούρες και λαούς. Αναμφίβολα, θα ξεδιπλώσει το νήμα του μουσικού της ταξιδιού που θα μας μείνει αξέχαστο για όσους την ακολουθήσουν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την Τετάρτη 30 Νοεμβρίου, (και) για το οποίο μας μίλησε στην συνέντευξη που μας παραχώρησε.

Anoushka, ποια είναι η πρώτη ανάμνηση που έχεις σχετική με τη μουσική;

Γεννήθηκα και πέρασα τα πρώτα χρόνια της ζωής μου στο Λονδίνο, όπου και έχω ζωντανές εικόνες από τα μουσικά ρεσιτάλ στα οποία με πήγαινε η μητέρα μου. Θυμάμαι ότι πήγαινα στις συναυλίες του πατέρα μου, αλλά επίσης έβλεπα ποικίλες παραστάσεις ινδικής μουσικής και χορού στο Λονδίνο.

Η σχέση σου με την μουσική προέκυψε σαν μία ασυνείδητη κλίση ή σαν συνειδητή επιλογή, επειδή σε ενέπνευσε και γαλούχησε ο πατέρας σου;

Είναι δύσκολη ερώτηση αυτή, καθώς η μουσική είναι εδώ και χρόνια αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου. Ωστόσο, αν βυθιστώ στο παρελθόν, θα απαντούσα ότι ήταν μια ασυνείδητη επιλογή. Βλέποντας την αγάπη του πατέρα μου για την μουσική, ήθελα να γίνω μέρος αυτής της πλευράς της ζωής του, έχοντας πιστεύω μία υγιή, ακούσια αντίδραση. Από την άλλη, είχα πάντοτε σαφές ενδιαφέρον για κάθε μορφή δημιουργικότητας – και το σιτάρ έγινε σταδιακά το μέσο για να την ανακαλύψω.

Το να γίνει κάποιος μουσικός περιλαμβάνει εξαιρετική πειθαρχία, πολύ χρόνο και αφοσίωση. Ταυτόχρονα, έχοντας τον Ravi Shankar ως πατέρα, δάσκαλο και μέντορα σίγουρα ο πήχης ήταν αρκετά ψηλά. Ήταν δύσκολος ο δρόμος της μουσικής για σένα;

Πέρα από το σιτάρ, που είναι ένα απαιτητικό όργανο, η δομή της ινδικής μουσικής, οι ράγκας, είναι πανάρχαιες και περίπλοκες κλίμακες. Ο συνδυασμός αυτών των δύο είχε ως συνέπεια να χρειαστεί να δώσω όλο μου τον εαυτό στην προσπάθεια κατάκτησης της ινδικής κλασικής μουσικής, κάτι που έκανα μετά χαράς. Επίσης, ο πατέρας μου είναι ο καλύτερος δυνατός καθηγητής του σιτάρ και της ινδικής μουσικής που θα μπορούσα να έχω, γι’ αυτό ήμουν εξαιρετικά τυχερή να τον έχω μέσα στο σπίτι μου κάθε μέρα!

Αν και εκπαιδεύτηκες σαν μία μουσικός της κλασικής ινδικής μουσικής, με το πέρασμα του χρόνου αποφάσισες να αφήσεις ελεύθερο τον εαυτό σου στους πειραματισμούς με άλλους πολιτισμούς. Ήταν μία απόφαση που σε δυσκόλεψε ή ήρθε φυσικά;

Δεν θεωρώ ότι έχω εγκαταλείψει την μουσική μου παράδοση – εξακολουθώ δε να θεωρώ τον εαυτό μου μουσικό της κλασικής ινδικής μουσικής. Ωστόσο, έχοντας μεγαλώσει ανάμεσα σε ανθρώπους από άλλους λαούς, όταν ωρίμασα μουσικά ήθελα να ανακαλύψω την ομορφιά των πολιτισμών όλου του κόσμου, όπως για παράδειγμα στο τελευταίο μου άλμπουμ  που επιδίωξα να συνεργαστώ και να παίξω με μουσικούς της παραδοσιακής ισπανικής μουσικής του φλαμένκο.

Πες μας περισσότερα γι’ αυτό το νέο εγχείρημα. Πως αποφάσισες να ηχογραφήσεις 11 τραγούδια μ’ αυτόν τον άξονα;

Αγαπούσα πάντα το φλαμένκο, οπότε ήταν μία φυσική κατάληξη να εντρυφήσω περισσότερο σ’ αυτό. Αυτό που με ενθουσιάζει είναι πως η εξερεύνηση των ομοιοτήτων των δύο πολιτισμών δεν ήταν μία μοναχική διαδρομή και διαδικασία, αλλά μία προσπάθεια που έγινε από κοινού μαζί με άλλους μουσικούς που ειδικεύονται σ’ αυτή την ιδιαίτερη μουσική. Καταφέραμε να βρούμε ότι έχουμε την ίδια προσέγγιση στο ρυθμό, τις ίδιες ρυθμικές δομές που είναι κυκλικές και μας βοήθησε στην μουσική μας συνομιλία σε όλο το δίσκο.

Αυτό το άλμπουμ είναι μία λεπτομερής δουλειά με μία πληθώρα συντελεστών από άλλες μουσικές παραδόσεις. Ήταν δύσκολο να δημιουργήσεις ένα δίσκο που να κρατάει τις ισορροπίες και να σέβεται ταυτόχρονα και τις δύο κουλτούρες, της ινδικής και παραδοσιακής φλαμένκο μουσικής;

Η εμπειρία της δημιουργίας και ηχογράφησης αυτού του άλμπουμ ήταν φανταστική! Όχι μόνο εργαζόμασταν σε τρεις ηπείρους, αλλά ήμουν και έγκυος στο πρώτο μου παιδί! Περιελάμβανε γενικώς πολλές «πρωτιές» και αυτό τελικά μου έδωσε τη δύναμη και την ώθηση για να γίνω μουσικά πιο παρορμητική και ριψοκίνδυνη από ποτέ, κάτι που συνολικά με απελευθέρωσε. Ταυτόχρονα, η προσέγγισή μου ήταν ότι επρόκειτο για μία ανταλλαγή – ένα ταξίδι ανακάλυψης που κάναμε όλοι μαζί.

Το Traveller έφτασε στη δισκοθήκη μας 4 χρόνια μετά το τελευταίο σου άλμπουμ, το Breathing under water . Τι σε κράτησε για τόσο καιρό μακριά από το στούντιο;

Η ζωή! Βρίσκομαι σε τελείως διαφορετική φάση της ζωής μου απ’ ότι πριν από τέσσερα χρόνια. Τώρα είμαι σύζυγος και μητέρα και συνεχίζω να μαθαίνω γι’ αυτούς τους ρόλους. Αυτό το άλμπουμ ήταν στην ουσία ένας υπέροχος τρόπος καταγραφής όλων αυτών των αλλαγών που συνέβησαν στη ζωή μου και γι’ αυτό χαίρομαι για την χρονική στιγμή που πραγματοποιήθηκε.

Έχοντας μεγαλώσει, λοιπόν, σε τρεις ηπείρους για τρεις δεκαετίες, που τελικά νιώθεις ότι είναι η καρδιά σου;

Καλή ερώτηση! Νομίζω ότι καταλήγουμε όλοι να την ρωτάμε στους εαυτούς μας κάποια στιγμή. Ξέρω ότι νιώθω σπίτι μου σε πολλά μέρη και ένα μέρος της καρδιάς μου είναι αφημένο σε κάθε ένα. Θα νιώθω πάντα μία αγάπη και έλξη για την Ινδία, την Αμερική και την Ευρώπη. Ένα από τα καλά του να μεγαλώνεις σε πολλά μέρη είναι ότι αναπτύσσεις μία αγάπη για τον κόσμο τελικά, αλλά και μία έμφυτη περιέργεια για νέες ανακαλύψεις.

Πόσο σου έχει αλλάξει τη ζωή η μητρότητα, Anoushka; Σκοπεύεις να σταματήσεις να είσαι Traveller (Ταξιδιώτης) και να ριζώσεις σε κάποια γωνιά αυτού του κόσμου επιτέλους;

Δεν νομίζω ότι θα σταματήσω ποτέ να είμαι ένας ταξιδιώτης! Ο γιος μου, ο Zubin, λατρεύει τις περιοδείες μου, άρα είναι ταξιδιώτης από κούνια! Ήδη έχει ταξιδέψει σε πολλά μέρη κι ας είναι λιγότερο από ενός έτους και πραγματικά δεν γκρινιάζει ποτέ. Παρόλα αυτά, είναι υπέροχο να έχεις μία βάση. Με την οικογένεια μου ζούμε στο Λονδίνο πλέον και νιώθω τελικά τυχερή που μπορώ να έχω και τις δύο πραγματικότητες, την σταθερότητα, αλλά και την ευκινησία ενός νομά.

Η μουσική σου διαδρομή μοιάζει σχεδόν παράλληλη με τον πατέρα σου. Συνθέτης, έγραψε μουσική για κινηματογραφικές ταινίες για το Bollywood και το Hollywood, συνεργάστηκε με μουσικούς της κλασικής μουσικής, όπως ο Yehudi Menuhin, αλλά και με pop stars, όπως ο George Harrison. Κι εσύ από την άλλη σχεδόν τον ακολουθείς πιστά, καθώς έχεις συνεργαστεί από τον Joshua Bell και τον Mitslav Rostropovich μέχρι τον Herbie Hancock, από τον Sting και τους Jethro Tull μέχρι τους Thievery Corporation. Βλέπεις αυτούς τους παραλληλισμούς στις ζωές σας;

Ο πατέρας μου μού έμαθε ό,τι ξέρω για τη μουσική, αλλά επίσης με δίδαξε να είναι ανοιχτή στις συνεργασίες μου, να μην έχω παρωπίδες στο μυαλό, στην καρδιά και στ’ αυτιά μου και γι’ αυτό δεν με ξαφνιάζει που έχουμε δουλέψει και θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε σε παρόμοιες δημιουργικές σφαίρες. Επίσης, λειτουργώντας ως πρεσβευτής της ινδικής μουσικής στον υπόλοιπο κόσμο, αποτελεί πηγή έμπνευσης για μένα. Παρόλα αυτά, χρειάστηκε να πάρω ρίσκα και να διαφοροποιηθώ στον τρόπο προσέγγισης της μουσικής μου, οπότε νιώθω ότι χαράζω τον δικό μου δρόμο πλέον.

Η Norah Jones είναι ετεροθαλής αδελφή σου, αλλά και βραβευμένη τζαζ μουσικός. Έχετε συνεργαστεί μόνο σ’ ένα τραγούδι στον προηγούμενο δίσκο σου, το Easy, αλλά ο κόσμος ενθουσιάζεται στην ιδέα μιας συνεργασίας σας. Είναι κάτι που θα σας δούμε να κάνετε στο μέλλον;

Αν και απολαύσαμε την διαδικασία ηχογράφησης αυτού του τραγουδιού και παρ’ ότι αγαπώ την μουσική της Norah, είμαστε πάνω απ’ όλα ετεροθαλείς αδελφές και θέλουμε να εμβαθύνουμε περισσότερο σ’ αυτή τη σχέση, παρά στις μουσικές μας αναζητήσεις και ομοιότητες.

Η Ελλάδα και η Ινδία μπορεί να βρίσκονται μακριά σαν χώρες, αλλά φιλοξενούν δύο από τους πιο παλιούς πολιτισμούς και μία φοβερή ιστορία για την οποία είναι περήφανοι. Πόσο πιστεύει ς ότι κουβαλάμε το παρελθόν στις πλάτες του παρόντος, οδεύοντας για το μέλλον;

Νομίζω ότι το πρώτο βήμα είναι να συνεχίσουμε να κρατάμε ζωντανές τις μνήμες και τον πολιτισμό μας για τις επόμενες γενιές. Είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό, για το οποίο αφυπνίστηκα πρόσφατα, με την γέννηση του γιου μου. Πιστεύω επίσης ότι η δημιουργικότητα είναι ένας υπέροχος τρόπος για να διδάξεις τους νέους ανθρώπους για τον κόσμο – μέσα από τη μουσική, τα εικαστικά, τη λογοτεχνία, τον χορό. Όταν βλέπεις όλες αυτές τις πτυχές του πολιτισμού, μπορείς πάντα εύκολα να ανακαλύψεις το παρελθόν μαζί με το παρόν.

Η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση μιας βαθιάς πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Πως νιώθεις που θα βρεθείς σ’ αυτή τη συγκυρία μπροστά στο ελληνικό κοινό;

Η μουσική είναι ο καλύτερος τρόπος έκφρασης που διαθέτω και είναι ταυτόχρονα ο τρόπος μου για να δώσω πίσω στον κόσμο αυτά που μου έχει προσφέρει. Πιστεύω πολύ βαθιά ότι η μουσική είναι ένα μέσο για να υπερπηδάς εθνικά σύνορα και πολιτισμικές και γλωσσικές διαφορές προκειμένου να εκφράσεις κάτι προσωπικό και ουσιαστικό, κάτι που λατρεύω να κάνω και γι’ αυτό θα είμαι κοντά σας στις 30 Νοεμβρίου.

Ποιες είναι οι προσδοκίες σου από το ελληνικό κοινό που δεν είναι εξοικειωμένο με την ινδική μουσική παράδοση;

Σ’ αυτή την περιοδεία, ένα αμάλγαμα κλασικής ινδικής μουσικής και ισπανικού φλαμένκο φτάνει στα αυτιά των ακροατών μας. Πρόκειται για ένα διάλογο  στην ουσία, στον οποίο μπορεί να συμμετέχει πνευματικά και να αντιδρά και το κοινό.

Έχεις ακούσει ποτέ παραδοσιακή ελληνική μουσική;

Πραγματικά αγαπώ να ακούω μουσικές από άλλους πολιτισμούς και παραδόσεις και κυρίως να εφευρίσκω τρόπους να επικοινωνούν με το δικό μου μουσικό δρόμο. Δεν έχω ακούσει ιδιαίτερα ελληνική μουσική, αλλά πολύ θα ήθελα να το κάνω στο μέλλον!

Τι ελπίζεις ότι σε περιμένει στο μέλλον;

Θέλω να συνεχίσω να προκαλώ τον εαυτό μου να δοκιμάζει νέα πράγματα, θέλω να πειραματίζομαι και να εξερευνώ και να ανακαλύπτω παραδοσιακές και σύγχρονες μουσικές. Θέλω να επενδύσω χρόνο στο να είμαι μητέρα και σύζυγος, αλλά και να περάσω χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους μου, ενίοτε παίζοντας μουσική.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.