Πρώτο τραπέζι πίστα…

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα επικίνδυνο σταυρο­δρόμι. Οι αγορές δείχνουν ότι θέλουν να τιμωρήσουν την ευρωζώνη και τους ηγέτες που ακόμη δεν έχουν καταφέρει να λά­βουν τελεσίδικες αποφάσεις για τους μηχανισμούς στήριξης (τα λεφτά δη­λαδή), με αποτέλεσμα να απειλείται όχι μόνο η πιστοληπτική ικανότητα του EFSF, αλλά και η δυνατότητα να μπορέσει να δανειστεί περί το 1 τρισ. ευρώ, όπως έχουν συμφωνήσει οι Ευ­ρωπαίοι.

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα επικίνδυνο σταυρο­δρόμι. Οι αγορές δείχνουν ότι θέλουν να τιμωρήσουν την ευρωζώνη και τους ηγέτες που ακόμη δεν έχουν καταφέρει να λά­βουν τελεσίδικες αποφάσεις για τους μηχανισμούς στήριξης (τα λεφτά δη­λαδή), με αποτέλεσμα να απειλείται όχι μόνο η πιστοληπτική ικανότητα του EFSF, αλλά και η δυνατότητα να μπορέσει να δανειστεί περί το 1 τρισ. ευρώ, όπως έχουν συμφωνήσει οι Ευ­ρωπαίοι.

Παρ’ ότι ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος το κρύβει επιμελώς, υπάρχει σοβαρή εμπλοκή στις δια­πραγματεύσεις με τους ιδιώτες επεν­δυτές ώστε να κλείσει το συντομότε­ρο δυνατό το PSI που θα φέρει κού­ρεμα κατά 50% του χρέους που κα­τέχουν.

Έσοδα εκτός ελέγχου

Τι θα γίνει σε αυτήν την περίπτωση; Λογικά θα πρέπει η Ε.Ε. να αυξήσει το ποσό του νέου δανείου ώστε να καλύ­ψει τη χασούρα. Μπορεί όμως; Σε μια δύσκολη συγκυρία, στην οποία δεν δι­αφαίνεται ακόμη εάν και πόσα κονδύ­λια θα χρειαστούν Ισπανία και Ιταλία, είναι αμφίβολο εάν οι Ευρωπαίοι θα πουν το «ναι» σε αύξηση των κονδυ­λίων για την Ελλάδα.

Πριν καλά – καλά αρχίσουν οι δι­απραγματεύσεις με την τρόικα για τους νέους όρους του δανείου, η συμ­φωνία της 26ης-27ης Οκτωβρίου βρί­σκεται στον αέρα. Όπως ακριβώς και αυτή της 21ης Ιουλίου έναν μήνα με­τά τη λήψη της.

Στο ήδη αρνητικό κλίμα για τη χώρα μας προστίθεται και ο άνευ προηγου­μένου εκτροχιασμός του προϋπολογι­σμού στο εντεκάμηνο, που διαψεύδει ακόμη μια φορά τις αισιόδοξες εκτι­μήσεις και τοποθετήσεις του Βενιζέ­λου και τις διαβεβαιώσεις του ότι δεν θα έρθουν νέα μέτρα άμεσα. Τα έσο­δα σημείωσαν κατακόρυφη πτώση 13,3%, παρ’ ότι τον Νοέμβριο εισπρά­χθηκαν δυο δόσεις της έκτακτης ει­σφοράς και ένα σημαντικό μέρος από το ειδικό τέλος ακινήτων μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ.

Η εικόνα δείχνει ξεκάθαρα ότι το έλ­λειμμα φέτος θα ξεπεράσει το 9% του ΑΕΠ που έθεσε ως ανώτατο όριο το υπουργείο Οικονομικών πριν από μό­λις λίγες μέρες. Αυτά τα νούμερα είπε πριν από μία εβδομάδα στο Eurogroup ο Βενιζέλος και γι’ αυτά δεσμεύθηκε. Συνεπώς, ακόμη μια φορά θα κριθού­με αναξιόπιστοι, καθώς οι διαβεβαιώ­σεις ότι οι έκτακτοι φόροι και τα τέλη θα καλύψουν τις μαύρες τρύπες έπε­σαν στο κενό.

Βεβαίως ένα πολύ μεγάλο μερί­διο της ευθύνης ανήκει στην τρόικα, η οποία, βλέποντας εδώ και δυόμισι χρόνια τις υπεραισιόδοξες προβλέ­ψεις, προτίμησε να τις υιοθετεί παρά να αλλάξει την κατεύθυνση της οικο­νομικής πολιτικής.

Τώρα όμως έχουν ωριμάσει οι φω­νές που θέλουν την Ελλάδα εξιλαστή­ριο θύμα. Ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο, δύο μόλις μέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής, δήλωσε ξε­κάθαρα ότι η ευρωζώνη θα μπορέσει να επιβιώσει και χωρίς την Ελλάδα. Και αυτό έχει τη σημασία του καθώς η δήλωση ήρθε από στέλεχος της Ε.Ε. και όχι από κάποια σκληροπυρηνική χώρα.

Ψάχνουν για «βιτρίνα»

Φαίνεται δηλαδή ότι ακόμη και η ισχυρή εποπτεία, στην οποία θα μπει και τυπικά η χώρα μας μέσα στην άνοιξη, ίσως να μην είναι αρκετή. Η πραγματική οικονομία παραπαίει σε τέτοιο βαθμό, ώστε κάποιοι ίσως απο­φασίσουν ότι η κατάσταση είναι «μη αναστρέψιμη».

Επισήμως, πάντως, η χώρα μας θα προχωρήσει στον νέο δανεισμό με ασφυκτικούς όρους, ενώ οι αλλαγές στις Συνθήκες που επιδιώκει ο γαλλο­γερμανικός άξονας θα μας φέρνουν μονίμως υπόλογους στους εταίρους και την Κομισιόν για την άσκηση της οικονομικής πολιτικής, με μονίμως ορατό τον κίνδυνο να παραπεμφθού­με στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για πα­ραβίαση των όρων παραμονής στο ευρώ εάν το έλλειμμά  μας ξεπεράσει το 3%.

Κάθε μήνα, εκτός από τον έλεγ­χο της τρόικας, θα πρέπει να δίνου­με εξετάσεις σε ένα νέο συμβούλιο, αυτό του ευρώ, το οποίο θα διαμορ­φωθεί επί τούτου και θα ελέγχει την εκτέλεση των προϋπολογισμών όλων των χωρών της ευρωζώνης. Σε αυτό το πλαίσιο επιδιώκεται να σχηματιστεί η θέση του υπουργού Προϋπολογισμού τόσο σε κάθε χώρα όσο και σε επίπε­δο ευρωζώνης. Ο υπερυπουργός θα έχει εξουσίες πάνω από την εθνική κυριαρχία και θα μπορεί να επιβάλλει οικονομικές πολιτικές και μέτρα σε κάθε χώρα.

Τρεις άξονες

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», εξετάζεται από την τρόικα και η θέ­σπιση του λεγόμενου Εθνικού Οικονο­μικού Συμβουλίου στην Ελλάδα, που θα απαρτίζεται από «επιφανείς» προ­σωπικότητες, θα λειτουργεί παράλλη­λα με την εκάστοτε κυβέρνηση και θα εξετάζει την πορεία της οικονομίας. Πίσω από αυτό το Συμβούλιο βεβαίως θα κρύβονται οι τροϊκανοί και οι δα­νειστές μας, οι οποίοι φοβούνται την κοινωνική εξέγερση στην Ελλάδα εάν οι Ράιχενμπαχ και Τράα «φανούν» ως οι χειριστές των εξελίξεων. Ψάχνουν δηλαδή… ελληνική βιτρίνα.

Τα σχέδια αυτά θα ξεδιπλωθούν σιγά – σιγά μετά τη σημερινή Σύνοδο Κορυφής. Η προειδοποίηση του οίκου S&P ότι θα υποβαθμίσει όλη την ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών ΑΑΑ, φαίνεται πως ήρθε «κουτί» στον γαλλογερμανικό άξονα, που βεβαίως γνώριζε εδώ και μέρες την ανακοίνωση του οίκου. Κατά το επιτελείο της Μέρκελ, η απειλή αυτή θα μετριάσει τις αντιδράσεις άλλων ηγετών της Ε.Ε. που πιθανότατα ετοι­μάζονταν να φέρουν αντιρρήσεις στο γαλλογερμανικό σχέδιο κατά τις δια­πραγματεύσεις στις Βρυξέλλες.

♦ Ένας άξονας είναι ο ισπανοϊταλικός, που επιζητεί χρηματική βοήθεια χωρίς μνημόνια.

♦ Άλλος ένας είναι ο πορτογαλοϊρλανδικός, που ετοιμάζεται να ζητήσει κούρεμα χρέους α λα ελληνικά και αύξηση του πακέτου διάσωσης.

♦ Ο τρίτος άξονας είναι αυτός της Κο­μισιόν με τον πρόεδρο του Eurogroup Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, που δεν θέλει να δώσει υπερεξουσίες σε Μέρκελ και Σαρκοζί.

Το γαλλογερμανικό σχέδιο μοιράζει εξουσίες…

Η ανακοίνωση του κοινού σχεδίου από Βερολίνο και Παρίσι τη Δευτέρα έδειξε ότι η χρυσή τομή, τουλάχιστον μεταξύ Γαλλίας – Γερμανίας και Κο­μισιόν – Γιούνκερ, έχει βρεθεί. Όλοι θα πάρουν εξουσίες και κανένας δεν θα υποβαθμιστεί. Κοινώς, όλοι θα πάρουν. Αυτές που χάνουν εί­ναι οι «προβληματικές» χώρες. Όπως αναφέρει η πρόταση που θα καταθέσει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπάι, βρισκόμαστε ενώπιον των εξής εξελίξεων:

1 Η ΕΚΤ θα διατηρήσει την ανεξαρτησία της, αλλά οι ηγέτες θα ασκήσουν έμμεσες πι­έσεις για να αυξηθούν το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων χωρών υψηλού κινδύνου και τα προ­γράμματα ρευστότητας προς τις τράπεζες.

2 Ο μόνιμος μηχανισμός ESM θα επισπευστεί, ώστε να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2012. Εξετάζεται το ενδεχόμενο να έχει δυνατότητα λειτουργίας «πιστωτικού ιδρύμα­τος» στα πρότυπα του ΔΝΤ, ώστε να χρηματο­δοτεί άμεσα ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών.

3 Θα δοθούν στα κράτη – μέλη δύο επιλογές ως προς την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λισσαβώνας:

♦ Να αλλάξουν οι διατάξεις για τις διαδικασί­ες υπερβολικού ελλείμματος ως αλλαγές σε

πρωτόκολλο, ώστε να μη χρειάζεται η επικύ­ρωση από το κάθε εθνικό Κοινοβούλιο. Μέσα σε αυτό θα εμπίπτει και ο λεγόμενος «χρυσός κανόνας» για τα δημοσιονομικά και το χρέος, τον οποίο η κάθε χώρα θα πρέπει να υιοθετή­σει νομικά. Εάν γίνει αποδεκτή αυτή η επιλογή, σε περίπτωση παραπτώματος η χώρα θα παρα­πέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

♦ Να αναθεωρηθούν οι κανονισμοί της νομι­σματικής ένωσης, ώστε οι αλλαγές να είναι μεγαλύτερες, αυστηρότερες και να αφορούν όλες τις χώρες της Ε.Ε. Σε αυτήν την περίπτω­ση όμως θα πρέπει να υπάρξει επικύρωση από  τα εθνικά Κοινοβούλια, για την οποία θα απαι­τηθεί πολύς χρόνος, με κίνδυνο να απορριφθεί από κάποιο, άρα να μην εφαρμοστεί ποτέ.

Ανάμεσα στις γραμμές, αυτό που θέλει το Βερολίνο είναι να περάσει και τον όρο οι απο­φάσεις από εδώ και πέρα να μη χρειάζονται ομοφωνία των χωρών – μελών για να επικυ­ρωθούν. Να περνούν δηλαδή με πλειοψηφία, τουλάχιστον στο επίπεδο ευρωζώνης, ώστε να καταπνίγεται κάθε μορφής ανταρσία. Με αυ­τόν τον τρόπο οι Γερμανοί θα είναι οι απόλυτοι κυρίαρχοι. Και ας νομίζει η Κομισιόν ότι έχει… υπερεξουσίες.

«Μεσσίας» το ΔΝΤ

Και ενώ η ευρωζώνη εμφανίζει σημάδια αποσύνθεσης, το ΔΝΤ καιροφυλακτεί για να παίξει ρό­λο μεσσία, το οποίο, όπως γρά­φουμε εδώ και ενάμιση χρόνο, μεθοδεύει με κάθε λεπτομέ­ρεια. Η Λαγκάρντ σήμερα και αύ­ριο στις Βρυξέλλες αναμένεται να καταθέσει δικό της σχέδιο για τη διαχείριση της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη λόγω αδυναμίας της Ε.Ε. να στηρίξει Ισπανία και Ιταλία.

Δεν είναι τυχαίο που, λίγο με­τά τη Σύνοδο των Καννών, η Λα­γκάρντ ανακοίνωσε τη λειτουρ­γία «Γραμμής πρόληψης και ρευ­στότητας» του ΔΝΤ με σκοπό να προλαμβάνεται η μετάδοση των πιστωτικών κρίσεων, ενώ υπαινί­χθηκε ότι η κυβέρνηση της Ρώμης θα μπορούσε να επωφεληθεί από τέτοιο εργαλείο. Λίγες μέρες με­τά είδαμε τις διαρροές για κρυφές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιταλίας και ΔΝΤ για δάνειο – μαμούθ.

Οι σκληροπυρηνικές χώρες, όπως η Γερμανία, η Φινλανδία και η Ολλανδία, μη θέλοντας να βά­ζουν συνεχώς το χέρι στην τσέπη, επικρότησαν τον διαγραφόμενο ρόλο του ΔΝΤ και τον πέρασαν στα συμπεράσματα του  Eurogroup της περασμένης εβδομάδας.

Πώς όμως θα αυξηθούν οι πό­ροι του ΔΝΤ; Οι χώρες BRIC δη­λώνουν έτοιμες να χορηγήσουν περισσότερα κεφάλαια, αλλά ζη­τούν αύξηση της επιρροής τους και τη διαβεβαίωση της πολιτικής ηγεσίας της ευρωζώνης ότι θα επιβάλει τα απαιτούμενα μέτρα αναδιάρθρωσης των οικονομιών της περιοχής.

Οι χώρες της ευρωζώνης, με την προοπτική ότι κάποτε μπο­ρεί να χρειαστούν τη βοήθεια του ΔΝΤ, θα καλούνται να δίνουν κεφάλαια στον Οργανισμό μέσω των εθνικών τους κεντρικών τρα­πεζών, υπό την αιγίδα της ΕΚΤ. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια ανα­κύκλωση χρήματος, κάτι που υπο­τίθεται πως… απαγορεύεται ρητά από την ευρωπαϊκή συνθήκη.

Η προώθηση αυτού του σχε­δίου κρίθηκε «απαραίτητη» με­τά την αποτυχία των Ευρωπαί­ων να αυξήσουν τη «δύναμη πυ­ρός» του προσωρινού μηχανι­σμού «στήριξης» EFSF μέσω της μόχλευσης στο 1 τρισ. ευρώ. Το ποσό που θα μπορούσε να διατε­θεί μέσω ΔΝΤ (αφού η ΕΚΤ απα­γορεύεται να δανείζει απευθείας τα κράτη) ίσως ανέλθει μέχρι τα 200 δισ. ευρώ.

Οι αξιωματούχοι εξετάζουν αυ­τήν τη στιγμή δύο διόδους για τη χρηματοδότηση μέσω του ΔΝΤ: Η πρώτη προβλέπει ότι τα ευρωπα­ϊκά χρήματα θα πάνε σε λογαρι­ασμό που θα διαχειρίζεται το Τα­μείο για τα κράτη της ευρωζώνης με προβλήματα δανεισμού και η δεύτερη ότι τα χρήματα θα κα­τευθυνθούν απευθείας στις γενι­κές πηγές του Ταμείου.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.