Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Περισσότερα από 200 έργα του Σωτήρη Σόρογκα εκτίθενται στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς και παρουσιάζουν την πορεία του καλλιτέχνη εδώ και μισό αιώνα.

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Πέτρες και λευκά βότσαλα, ξύλα διαβρωμένα από τον χρόνο, παλιές μηχανές που χάσκουν χωρίς ζωή, κομμάτια από αρχαία μάρμαρα, σκουριές, μαύρα-ερεβώδη ανοίγματα από τον πάτο του πηγαδιού, έργα από τις διαφορετικές θεματικές ενότητες του Σωτήτη Σόρογκα παρουσιάζονται στην αναδρομική έκθεση «ΣΟΡΟΓΚΑΣ – 50 χρόνια ζωγραφική» στο Μουσείο Μπενάκη.

Περισσότερα από 200 έργα μεγάλων διαστάσεων, από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’50, όταν σχεδίαζε φοιτητής ακόμα στο εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, μέχρι τις τελευταίες δημιουργίες του, εκτίθενται στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς παρουσιάζοντας την πορεία τού καλλιτέχνη εδώ και μισό αιώνα. «Η έκθεση ήταν προγραμματισμένη από καιρό. Οι πίνακες είναι φυσικά πολύ λιγότεροι από όσους έχω ζωγραφίσει, αλλά με τις επιλογές που έγιναν προσπάθησα να φανεί εναργέστερα ένα είδος πορείας αυτού που επεδίωξα να εικονογραφήσω σε ολόκληρη τη ζωή μου, μέσα από διαφορετικές θεματικές ενότητες. Ωστόσο αρκετά έργα που θα χρειαζόμουν στην έκθεση δεν κατάφερα να τα βρω», δηλώνει ο ζωγράφος στο «Ποντίκι art» και προσθέτει: «Οι ημερομηνίες και οι υπογραφές απουσιάζουν σχεδόν πάντοτε από τους πρώτους πίνακες, ίσως επειδή δεν έβρισκα τον λόγο να τις σημειώνω, αφού στη συνείδησή μου η εργασία αυτή ήταν συνεχής στην προσπάθεια να διατυπωθεί το ίδιο σχεδόν αίσθημα εξομολόγησης. Ανακάλυψα μάλιστα με συγκίνηση, μέσα σε κάποια κλεισμένα από χρόνια ντοσιέ, πλάι στην υπογραφή μου σ’ ένα τοπίο της Αττικής, μνήμες από ξεχασμένους καιρούς. Φαίνεται πως παριστάνοντας τον Βαν Γκογκ, ζωγράφιζα κι εγώ χωράφια γύρω απ’ το Μενίδι ή την Καισαριανή. Ήταν τα χρόνια της μεγάλης αγνότητας και του μύθου».

Η γνωριμία με τον Μόραλη: Είναι η εποχή που σπουδάζει στην ΑΣΚΤ (1957-1961) με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη, για τον οποίο τρέφει βαθιά εκτίμηση και σεβασμό. «Πιστεύω ότι η μαθητεία μου κοντά στον Μόραλη στάθηκε αποφασιστικής σημασίας, επειδή με στήριξε, όχι μόνο με τη γνώση μιας δύσκολης και πολυεπίπεδης γλώσσας με συστηματικό και ενδελεχή τρόπο γραφής, αλλά κυρίως για το ήθος αυτής της διδασκαλίας, η οποία προϋποθέτει την άσκηση, για τη γνωριμία των αναγκαίων πολυεδρικών μεθόδων στην προσέγγιση της συνθέσεως, της χρωματικής αρμονίας ή των μυστικών κωδίκων απ’ τους οποίους αναδύονται οι μυστηριακές σχέσεις των σημείων που νοηματοδοτούν αισθητικά την εικόνα. Στάθηκε δε το ίδιο πολύτιμος και στην επαγγελματική συνέχεια της ζωής μου, αφού επί σαράντα χρόνια η δική μου διδασκαλία στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ ήταν μια προσωπική βέβαια ερμηνεία των δικών του μεθόδων διδασκαλίας». Από το 1966 που διορίστηκε βοηθός στην έδρα Ζωγραφικής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου ο Σωτήρης Σόρογκας διδάσκει μέχρι και σήμερα ως ομότιμος καθηγητής. Θυμίζουμε ότι το 2004 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για την καλλιτεχνική του προσφορά και την ίδια χρονιά εξελέγη στη θέση του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, από την οποία παραιτήθηκε το 2005.

Η έκθεση: Η παρουσίαση του έργου του στο Μουσείο Μπενάκη δομείται γύρω από δέκα θεματικές με τις οποίες καταπιάστηκε σε όλες τις φάσεις της καλλιτεχνικής πορείας του. «Πέτρες» τραχιές και βότσαλα, «Θαλάσσια ξύλα» και «Σκουριές», τα περίφημα «Μαύρα ανοίγματα» ανάμεσα σε δύο κομμάτια από «Αρχαία Μάρμαρα», «Πορτρέτα» κι άλλα έργα, κυρίως μεγάλων διαστάσεων, αποδίδουν το πέρασμα του χρόνου και τη φθορά, το φως και το σκοτάδι, τη μαγεία του απόκοσμου, την απόγνωση του εγκαταλελειμμένου, έχοντας πάντα και την «υπόμνηση της απώλειας», όπως μας λέει ο ζωγράφος. «Η φθορά του χρόνου μαζί με το φως είναι πράγματι στις προθέσεις μου να πρωταγωνιστούν στην εργασία μου. Αλλά, όπως όλοι ξέρουμε, οι προθέσεις δεν σημαίνουν τίποτα, αν δεν μορφοποιηθούν σε αισθητικό αποτέλεσμα. Είναι ο δύσβατος, ο δυσανάβατος, αλλά και ο μυστηριακός τόπος στον οποίο όλοι αποβλέπουμε, αλλά ελάχιστοι φτάνουν μέχρι εκεί. Νομίζω ωστόσο ότι και η πορεία είναι εξόχως γοητευτική. Πιστεύω ακόμα ότι ‘‘ταξιδευτές’’ γίνονται άνθρωποι που έχουν μέσα τους ένα μαράζι ή διακατέχονται από μια διαμαρτυρία, γιατί η απώλεια της ζωής αναμένει τα πάντα. Σε μερικούς μάλιστα, όπως εγώ, παίρνει διαστάσεις κυρίαρχες, γι’ αυτό και σε ό,τι ζωγράφισα, υπάρχει πάντοτε αυτή η υπόμνηση», λέει ο Σωτήρης Σόρογκας. Όσο για τις σκέψεις και τα συναισθήματά του για την αναδρομική, μας λέει: «Επειδή η ζωγραφική στάθηκε για μένα αρωγός και καταφύγιο στη ζωή μου, η επιλογή των πινάκων απ’ αυτήν την πολύχρονη εργασία δεν πήρε ή δεν θέλω να πάρει τη σημασία συλλογής στοιχείων μιας απολογίας, ας πούμε, της καλλιτεχνικής μου επιδόσεως. Θα έλεγα με άλλα λόγια ότι η έκθεση θέλω περισσότερο να αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος προσπάθησε να πει κάτι ζωγραφίζοντας».

INFO: «ΣΟΡΟΓΚΑΣ – 50 χρόνια ζωγραφική»

Μουσείο Μπενάκη – Κτήριο οδού Πειραιώς

Διάρκεια: Ως τις 19 Φεβρουαρίου 2012

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.