Της Ιωάννας Μπλάτσου

Δύο έργα, «Η αυλή των θαυμάτων» και «Ο δρόμος περνά από μέσα» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, δύο διαφορετικές σκηνοθετικές προσεγγίσεις, στο Εθνικό Θέατρο και στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, αντίστοιχα.

Της Ιωάννας Μπλάτσου

Δύο έργα, «Η αυλή των θαυμάτων» και «Ο δρόμος περνά από μέσα» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, δύο διαφορετικές σκηνοθετικές προσεγγίσεις, στο Εθνικό Θέατρο και στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, αντίστοιχα.

«Υπάρχει κίνδυνος, αν δεν νοιαστούμε για την πνευματική φυσιογνωμία της χώρας μας, να καταντήσουμε μια ευρωπαϊκή επαρχία που θα την ξενηλατούν οι ξένες επιρροές, να φτάσουμε να ’μαστε ψυχικά πρόσφυγες στην ίδια μας την πατρίδα, σε μια πατρίδα που δεν θα ’χει πια ούτε τα ψυχικά μας χαρακτηριστικά ούτε τα γνωρίσματα της καταγωγής μας». Αυτά τα προφητικά έλεγε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης σε μια ομιλία του στη Νάξο, κάποια στιγμή μες στη δεκαετία του ’80, τη δεκαετία της αρχής της πολιτικής και κοινωνικής ασυδοσίας που περνούσε για ευδαιμονία, της δεκαετίας του «Τσοβόλα-δώσ’-τα-όλα». Ο Καμπανέλλης λοιπόν είναι τραγικά σύγχρονος, ειδικά σήμερα. Χωρίς να κρατά την παντιέρα του πολιτικού συγγραφέα, η ματιά του είναι ανθρωποκεντρική, άρα και ακραιφνώς πολιτική, όχι όμως με τη συνήθη, στεγνή και στυφή έννοια. Η γραφίδα του ανατέμνει το κοινωνικό φόντο της εποχής που τοποθετούνται οι ήρωές του μέσα από την έξοχη σκιαγράφηση των ίδιων. Η ματιά του πάντα συμπονετική, γεμάτη κατανόηση για τα ανθρώπινα πάθη και τις αδυναμίες. Φέτος, μετά τον πρόσφατο θάνατό του στις 29 Μαρτίου 2011, δύο σημαντικά έργα του, «Η αυλή των θαυμάτων» και «Ο δρόμος περνά από μέσα», ανεβαίνουν στο Εθνικό Θέατρο και στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, αντίστοιχα. Δύο έργα, δύο διαφορετικές σκηνοθετικές προσεγγίσεις, που ουσιαστικά δηλώνουν και το καλλιτεχνικό προφίλ των οργανισμών που τις φιλοξενούν: μοντερνίζουσα η πρώτη, κλασική η δεύτερη.

Γιατί, κύριε Κακλέα μας;

Αν έχεις αποφασίσει ότι θέλεις μια δεδομένη στιγμή να δεις «Τα κόκκινα φανάρια» του Βασίλη Γεωργιάδη, ε, δεν θες να δεις, εκείνη τη στιγμή, τις «Άλπεις» του Γιώργου Λάνθιμου. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Ομοίως, όταν αποφασίσεις να πας στην «Αυλή των θαυμάτων» του Καμπανέλλη, ε, δεν κολλά ούτε η τέκνο μουσική (της έναρξης) ούτε διάφορα ροκ ακούσματα ούτε τα λαμέ κοστούμια (αμ, εκείνα τα μοντέρνα πέδιλα με τα ξύλινα τακούνια που φορά η γριά Αστά;!) ούτε προβάλλεις ξεκάρφωτα προτομές επιφανών Ελλήνων με γκραφίτι «fuck the system». Γιατί, Γιάννη Κακλέα μου, που σίγουρα έχεις καλές προθέσεις, να θες σώνει και ντε να «επικαιροποιήσεις» ένα έργο που από μόνο του είναι εντελώς σύγχρονο, παρ’ ότι γράφτηκε το 1957; Να του φορέσεις βιαστικά μουσικές και κοστούμια (Ελένη Μανωλοπούλου) αταίριαστα, που τελικά σε πετούν εκτός κειμένου; Γιατί το έχουν αυτό το «ελάττωμα» τα ωραία κείμενα: όταν πας να βιαιοπραγήσεις πάνω τους, σε πετούν εκτεθειμένο στις κουίντες, σε κάνουν βορά στα έκπληκτα ή απορριπτικά μάτια των θεατών. Οι «επικαιροποιημένες» επιλογές που λειτουργούν, είναι οι ζωντανές προβολές στην αυλαία της Κεντρικής Σκηνής από την κίνηση στην απέναντι από το Εθνικό πλατεία του Αγίου Κωνσταντίνου, ενώνοντας τις ζωές των περιπλανώμενων σύγχρονων μεταναστών με αυτές των Ελλήνων της δεκαετίας του ’50 και τη ρήση της Αννετούς (Αδαμάκη) «Γεννημένοι πρόσφυγες είμαστε. Δεν το κατάλαβες ακόμα;» ή αυτήν του Μπάμπη (Αλειφερόπουλος) «Σ’ αυτόν τον τόπο δεν στεριώνεις ποτέ και πουθενά». Επίσης, εξαιρετικά και ανατρεπτικά ενδιαφέρων είναι ο σχεδιασμός των φωτισμών από τον Σάκη Μπιρμπίλη, που δίνει μια αίσθηση από graphic comics στο σκηνικό εγχείρημα. Αυτή, ναι, είναι μια ταιριαστή και καλοδεχούμενη νεωτερική πρόταση.

«Η αυλή των θαυμάτων» θα μπορούσε να είναι η παράσταση της χρονιάς. Αυτό το εμβληματικό κείμενο, το τόσο αγαπητό στο ελληνικό κοινό, θα μπορούσε να μιλήσει στην καρδιά του πολύπαθου κοινού. Και για να είμαι δίκαιη, μίλησε περιστασιακά. Γιατί και κάποιες πολύ δυνατές και συναισθηματικά φορτισμένες σκηνές διαθέτει και λαμπρές ερμηνείες από τη Μίνα Αδαμάκη, τον Θοδωρή Κατσαφάδο, τον Νίκο Ψαρρά, τον Νίκο Κουρή, τον Κωνσταντίνο Ασπιώτη, τη Θεοδώρα Τζήμου.

Ο Χρονόπουλος στο Υπόγειο

Στο Υπόγειο του Τέχνης, τώρα, ο Διαγόρας Χρονόπουλος και οι σκηνοθετικές του επιλογές βρίσκονται στον αντίποδα του Κακλέα. Φανταστείτε το κείμενο ως έναν δρόμο και τον σκηνοθέτη ως ποδηλάτη σε αυτόν τον δρόμο. Αν η διαδρομή έχει πολλά δέντρα και εν γένει ζωηρή χλωρίδα και πανίδα, ο ποδηλάτης θα χαζέψει ανάλογα. Αν το τοπίο είναι ξερό, στέρφο, ο ποδηλάτης θα έχει μια πιο αφαιρετική σχέση μαζί του. Επίσης, αν ο δρόμος έχει πολλές στροφές κι ο ποδηλάτης δεν στρίψει ανάλογα το σώμα του και το δίτροχό του, θα πεταχτεί εκτός. Ο Χρονόπουλος, με άλλα λόγια, άφησε το κείμενο να μιλήσει τη γλώσσα του, να πάρει τις ανάσες του, να κυλήσει στη θερμοκρασία του. Είχε δε στη διάθεσή του και δύο συγκλονιστικά ατού: το σκηνικό κύρος του Γιάννη Φέρτη (Φάνης Ποριώτης) και την ταμπεραμεντόζα μαστόρισσα της υποκριτικής Αλίκη Αλεξανδράκη (υπηρέτρια Γλυκερία). Είχε κι έναν ιδανικό για τον ρόλο του αντικέρ Αντωνάκου Γιάννη Δρακόπουλο καθώς και τον φέρελπι Αλέξανδρο Πέρρο (ανιψιός Ποριώτη). Η Μαρίνα Ασλάνογλου (Λίτσα, γυναίκα Αντωνάκου) αυτήν τη φορά δεν είχε μεγάλα ερμηνευτικά κέφια.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.