Tου Βάιου Μαχμουντέ

SOPA, PIPA, ACTA. Λέξεις που μέχρι πρότινος κανείς δεν γνώριζε τι ακριβώς σημαίνουν και τι κρύβεται πίσω από αυτές, το τελευταίο διάστημα πυροδοτούν αλυσιδωτές αντιδράσεις στο Internet (και όχι μόνο), το οποίο έχει μετατραπεί σε ψηφιακό πεδίο μάχης.

Tου Βάιου Μαχμουντέ

SOPA, PIPA, ACTA. Λέξεις που μέχρι πρότινος κανείς δεν γνώριζε τι ακριβώς σημαίνουν και τι κρύβεται πίσω από αυτές, το τελευταίο διάστημα πυροδοτούν αλυσιδωτές αντιδράσεις στο Internet (και όχι μόνο), το οποίο έχει μετατραπεί σε ψηφιακό πεδίο μάχης. Στα χαρακώματα εκατομμύρια χρήστες που δεν SOPAίνουν και υπερασπίζονται την ελευθερία στο Διαδίκτυο. Οπλισμένοι με ποντίκια και πληκτρολόγια, αντιδρούν στα αμφιλεγόμενα νομοσχέδια που αφορούν την προστασία των πνευματικά δικαιωμάτων και την καταπολέμηση της πειρατείας και θέτουν σοβαρά ερωτήματα για την προστασία της ιδιωτικότητας και των πνευματικών δεδομένων στο Διαδίκτυο.   Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και τα δεδομένα αλλάζουν με την ταχύτητα ενός κελαηδίσματος στο twitter κι ενός post στο Facebook. Κι ενώ τα νομοσχέδια SOPA (Stop Online Piracy Act – Νόμος «Σταματήστε την πειρατεία στο Ίντερνετ) και PIPA (Protect Intellectual Property Act – Νόμος για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας) έχουν μπει (για την ώρα) στο ράφι ύστερα από την πρωτοφανή ηλεκτρονική κινητοποίηση την Τετάρτη 18 Ιανουαρίου – την ημέρα που «σκοτείνιασε» το Internet –, τα «σκληρά» μέτρα της διεθνούς συνθήκης ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement – Εμπορική Συμφωνία Εναντίον της Πλαστογραφίας) αναγκάζουν τους χρήστες να αφήσουν τους υπολογιστές και να κατέβουν στους δρόμους. Την ίδια ώρα, μεγάλα sites διαμοιρασμού αρχείων και μηχανών αναζήτησης torrents κλείνουν το ένα μετά το ένα μπροστά στο ενδεχόμενο να καταλήξουν στη φυλακή οι διαχειριστές τους – συνέβη κι αυτό. Εύλογα τα ερωτήματα που προκύπτουν: Θα υποχρεωθούν οι πάροχοι υπηρεσιών Internet (ISP) να κατασκοπεύουν τις πληροφορίες που περνάμε μέσα από τα δίκτυά μας; Θα ελέγχονται στα αεροδρόμια οι φορητοί υπολογιστές για παράνομες ταινίες και τραγούδια; Αν ποστάρεις ένα video clip στο Facebook, η δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος θα μπουκάρει στο σπίτι σου και θα σε συλλαμβάνει επί τόπου; Θα βρίσκονται και οι καλλιτέχνες υπόλογοι επειδή διακίνησαν με «παράνομο» τρόπο την ίδια τους τη δουλειά; Στην τελική, μπορεί κάποιος να βάλει σύνορα εκεί που δεν πρέπει να υπάρχουν; Σενάρια επιστημονικής φαντασίας ή ζοφερή πραγματικότητα; H οθόνη του υπολογιστή θα δείξει.

Από τους υπολογιστές στους δρόμους

Μπροστά στο ενδεχόμενο της αστυνόμευσης του κυβερνοχώρου, όπως υποστηρίζουν, οι χρήστες του Διαδικτύου δεν κάθονται με σταυρωμένα τα χέρια. Πάνω από 200 πόλεις, σε δεκάδες ευρωπαϊκές χώρες, συμμετείχαν σε ογκώδεις διαδηλώσεις κατά της διεθνούς συνθήκης ACTA το περασμένο Σάββατο (11/2).  Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και στην Ελλάδα, σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, καθώς η χώρα μας έχει υπογράψει τη συνθήκη στα τέλη Ιανουαρίου, η οποία θα τεθεί προς ψήφιση και επικύρωση στο Ευρωκοινοβούλιο τον ερχόμενο Ιούνιο. Η εν λόγω συνθήκη, που παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με τα νομοσχέδια SOPA και PIPA, ήταν και ο λόγος που οι «χακτιβιστές» της οργάνωσης Anonymous επιτέθηκαν πρόσφατα στον διαδικτυακό τόπο του ελληνικού υπουργείου Δικαιοσύνης, απειλώντας στη συνέχεια για νέα ψηφιακά «χτυπήματα». Για ποιους λόγους έχει εξοργίσει εκατομμύρια χρήστες η ACTA; Σύμφωνα με τους επικριτικές, η συνθήκη είναι προϊόν τετραετών διαπραγματεύσεων που κρατήθηκαν μυστικές, χωρίς δημόσιο διάλογο, με το επιχείρημα ότι πρόκειται για «εμπορικό» θέμα. Και δεν είναι μόνο αυτό. Επίσης, η ACTA «θολώνει» τα όρια ανάμεσα στα πειρατικά προϊόντα και στα προϊόντα «μαϊμού», επιβάλλει ποινικές κυρώσεις ακόμα και για παραβιάσεις για τις οποίες ισχύουν σήμερα αστικές κυρώσεις και θεωρεί υπεύθυνους τους παρόχους υπηρεσιών αν δεν εμποδίζουν τους πελάτες τους να «κατεβάζουν» ή να διακινούν πειρατικό υλικό. Από τη μεριά του το Κόμμα των Πειρατών Ελλάδας επισημαίνει ότι η ACTA εγκυμονεί πιο σοβαρούς κινδύνους καθώς «παρακάμπτει τη Δημοκρατία». Στην άλλη πλευρά των χαρακωμάτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Εμπορίου παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα της ACTA. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι η ACTA «εξασφαλίζει ότι, όπου κι αν βρίσκεται κανείς, μπορεί να εξακολουθήσει να μοιράζεται μη πειρατικό υλικό και πληροφορίες στο Διαδίκτυο», ότι «δεν περιορίζει την ελευθερία» και ότι δεν είναι ο «Μεγάλος Αδελφός». Πολλά έχουν να δουν τα μάτια μας μέχρι η ACTA να τεθεί σε ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να εγκριθεί από τα κράτη – μέλη. Πάντως, δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως οι ημέρες της συνθήκης είναι μετρημένες. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γάλλος σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Καντέρ Αρίφ, που είχε αναλάβει να παρακολουθεί τα πρακτικά της συνθήκης, παραιτήθηκε από τη θέση του στα τέλη Ιανουαρίου. «Δεν θα λάβω μέρος σε αυτήν την παρωδία» έγραψε στο προσωπικό του site.

Το Internet είναι για όλους

«Η ελευθερία δεν παραχωρείται ποτέ εθελοντικά από τον καταπιεστή. Πρέπει να κατακτηθεί από τον καταπιεζόμενο». Αυτήν τη ρήση του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έκανε tweet o Τζίμι Γουέιλς, ιδρυτής της Wikipedia, του έκτου δημοφιλέστερου site του κυβερνοχώρου, την ημέρα που το blackout στο Internet έγραψε Ιστορία. Για 48 ώρες, την Τετάρτη 18 Ιανουαρίου, το Διαδίκτυο «σκοτείνιασε», με εκατομμύρια εξοργισμένους χρήστες, μπλόγκερ και επαγγελματίες να διαμαρτύρονται ενάντια στα νομοσχέδια SOPA και PIPA που προχωρούσαν στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Ανάμεσά τους η αγγλική Wikipedia με απόφαση, μάλιστα, του ίδιου του Γουέιλς, αλλά και η google που χαρακτηριστικά έγραψε «End Piracy, Not Liberty». Αυτή η άνευ προηγουμένου απεργία είχε ως αποτέλεσμα να αποσυρθούν τα συγκεκριμένα νομοσχέδια, τα οποία, μεταξύ άλλων, προέβλεπαν ότι όσοι έκριναν πως διανέμεται υλικό που τους ανήκει, θα μπορούσαν να κλείσουν την ιστοσελίδα που το διανέμει κατόπιν δικαστικής εντολής, μπλοκάροντάς τη μέσω του DNS, του συστήματος ονοματοδοσίας του Internet. Μάλιστα, πολλοί υποστηρίζουν ότι η υιοθέτηση αυτών των νόμων στο Κογκρέσο χρειάζεται συναίνεση, η οποία μέχρι σήμερα δεν υπάρχει. Φυσικά, υπέρ των νόμων είχαν ταχθεί τα κινηματογραφικά στούντιο και σύσσωμη η μουσική βιομηχανία, που τα τελευταία χρόνια έχουν δει να μειώνονται δραματικά τα έσοδά τους από την on-line πειρατεία και συνεχίζουν ακάθεκτοι το κυνήγι των μαγισσών, το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει οδηγήσει πουθενά. Αυτή η επιτυχημένη διαμαρτυρία ήταν μια μικρή νίκη, σε έναν ψηφιακό πόλεμο που μόλις έχει ξεκινήσει.

Το τέλος του παράνομου download;

Μπορεί οι χρήστες και οι μπλόγκερ ανά τον κόσμο να μη SOPAίνουν, τι γίνεται, όμως, με τα μεγάλα sites διαμοιρασμού αρχείων και torrents που επιτρέπουν την ανταλλαγή αρχείων μεταξύ χρηστών (peer-to-peer); Την επόμενη ακριβώς ημέρα μετά το απίστευτο blackout στο Internet, το FBI με εντολή του υπουργείου Δικαιοσύνης έθεσε τέλος στη λειτουργία του Megaupload, ενός από τα μεγαλύτερα sites διαμοιρασμού αρχείων, και αυτό δεν ήταν καθόλου τυχαίο. Τις τελευταίες εβδομάδες ο πανικός έχει επεκταθεί και σε άλλα sites που φιλοξενούν αρχεία (μουσικά mp3 ή ταινίες) ή απλώς κάνουν απευθείας streaming των ταινιών. Ήδη το FileSonic και το FileServe σταμάτησαν να παρέχουν υπηρεσίες, το Uploaded σταμάτησε να δίνει πρόσβαση στους χρήστες που βρίσκονται στις ΗΠΑ, ενώ το MediaFire διαγράφει όλα τα αρχεία που φιλοξενεί, χωρίς καμία προειδοποίηση στους χρήστες, κι ας έχουν πληρώσει ετήσια συνδρομή άνω των 100 δολαρίων. Μια δυσάρεστη έκπληξη περίμενε και τους χρήστες που επισκέφτηκαν πρόσφατα το BTjunkie, ένα από τα μεγαλύτερα sites εύρεσης torrent αρχείων, το οποίο διέθετε περισσότερα από 4 εκατομμύρια ενεργά torrents! Το BTjunkie έκλεισε αφήνοντας στους φίλους του ένα απλό αποχαιρετιστήριο μήνυμα σε μπλε φόντο: «Αυτό είναι το τέλος της διαδρομής, φίλοι μου. Η απόφαση δεν είναι εύκολη, αλλά αποφασίσαμε εθελοντικά να κλείσουμε». Πόσο «εθελοντικά» δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί. Φυσικά, τα βλέμματα των κινηματογραφικών στούντιο και των πολυεθνικών δισκογραφικών εταιρειών είναι στραμμένα… πού αλλού; Στο διάσημο Pirate Bay, τον «βασιλιά των torrents», που παραμένει ακόμη ζωντανός και δεν αποκλείεται να ξαναγίνει στόχος των αρχών πολύ σύντομα. Από την πλευρά τους οι χρήστες δεν είναι και τόσο ανήσυχοι, αφού, όπως υποστηρίζουν, sites με παρόμοιες υπηρεσίες μοιάζουν σαν τη Λερναία Ύδρα: κόβεις το ένα, πετάγονται χιλιάδες.

Διαβάστε για την ACTA στο Wikipedia:

http://en.wikipedia.org/wiki/Anti-Counterfeiting_Trade_Agreement

Το κείμενο της ACTA στα ελληνικά:

http://register.consilium.europa.eu/pdf/el/11/st12/st12196.el11.pdf

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.