Του Ηρακλή Λογοθέτη

Η βάναυση πολιτική συγκυρία και η φοβική σχέση των πολιτικών με την τέχνη έχει εξορίσει τον πολιτισμό από τις εξαγγελίες των κομμάτων και τον έχει μετατρέψει σε αέρα κοπανιστό, με τον οποίο γεμίζουν τα προεκλογικά μπαλόνια τους. 

Του Ηρακλή Λογοθέτη

Η βάναυση πολιτική συγκυρία και η φοβική σχέση των πολιτικών με την τέχνη έχει εξορίσει τον πολιτισμό από τις εξαγγελίες των κομμάτων και τον έχει μετατρέψει σε αέρα κοπανιστό, με τον οποίο γεμίζουν τα προεκλογικά μπαλόνια τους. 

Στην κυβέρνηση που αναμένεται να σχηματιστεί αυτές τις μέρες – μάλλον απίθανο, αλλά ίσως και να έχει ήδη σχηματιστεί όταν θα δημοσιεύονται αυτές οι γραμμές –, σε αυτή λέω την εκ των πραγμάτων μοιραία κυβέρνηση, ένα από τα μέλη της (εκ προοιμίου κακότυχο) θα αναλάβει να παίξει για κάποιο διάστημα τον ρόλο του τρέχοντος υπουργού Πολιτισμού.

Το τι μας περιμένει είναι δυστυχώς προδιαγεγραμμένο όχι μόνο από τη βάναυση πολιτική συγκυρία, αλλά και από το αρχοντοχωριάτικο στυλ των κομματικών μας μηχανισμών. Ένα στυλ – «το κεραμεούν και φαύλο, το σιχαμερό» – που παραμένοντας αναλλοίωτο από την αλλαγή των καιρών θα αφόπλιζε ακόμα και τη σκεπτικιστική ειρωνεία του ποιητή. Το στυλ αυτό διανθισμένο με επιφωνήματα γλοιώδους κολακείας και υποκριτικού θαυμασμού αναφαίνεται σε όλο του το μεγαλείο όταν οι πολιτικοί συναγελάζονται (για λίγο και προσεκτικά μην αρπάξουν καμιά καλλιτεχνική αρρώστια) με τους διάττοντες αστέρες της πολιτιστικής μας ζωής.

Γιατί συνηθίζεται πράγματι πριν από τις εκλογές οι πολιτικοί μας ηγέτες να καλούν τους λεγομένους «ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών» σε μια εθιμοτυπική πλέον συνάντηση. Το έκαναν και φέτος με τον γνωστό αξιοθρήνητο τρόπο που αποτελεί συνδυασμό κοπιώδους ρουτίνας και επιστρατευμένης ανέσεως. Όλοι γνωρίζουν ότι οι συναντήσεις αυτές είναι άνευ αντικειμένου και με όρους ποδοσφαιρικά νοθευμένους, αλλά η ατμόσφαιρα είναι πλαδαρώς ευχάριστη και κάτι το αορίστως υποσχετικό πλανάται πάνω από την ομήγυρη που επαναπαύεται σε κοινόχρηστες μεγαλοστομίες ή πυροτεχνήματα μιας χρήσεως που λησμονούνται την επομένη των εκλογών.

 Οργάνωση της κενολογίας

Αφού φημολογείται ότι οι καλλιτέχνες τρέφονται εν ανάγκη και με αέρα, σκέφτονται οι πολιτικοί μας, ας φροντίσουμε τουλάχιστον αυτός ο αέρας να είναι αρωματικός. Και το φροντίζουν πράγματι. Μ’ αυτό τον αέρα φουσκώνουν μερικά ακόμα, πολύ φτηνά, προεκλογικά μπαλόνια και εξασφαλίζουν για τα ψηφοδέλτιά τους μερικές ακόμα θλιβερές τηλεοπτικές περσόνες, τρακαδόρους της διανόησης, ηθοποιούς μιας φθίνουσας εποχής συνήθως και τραγουδιστές της προτελευταίας μόδας. Σ’ αυτούς απευθύνονται οι πολιτικοί μας γιατί είναι οι μόνοι που μπορούν να τους ανεχτούν. Με προεξοφλημένη λοιπόν την ένοχη συμπαράσταση ή έστω τη βολική ανοχή τους, μπορούν να μιλούν ανερυθρίαστα για πράγματα που ούτε γνωρίζουν ούτε τους ενδιαφέρουν. Φυσικά σε μια χώρα όπου ο πολιτικός λόγος έχει αναχθεί σε οργάνωση της κενολογίας αυτό δεν είναι πρωτότυπο. Είναι όμως εξοργιστικό το ότι ενώ σε άλλα θέματα (που θεωρούνται σοβαρά) βασανίζουν λιγάκι το βιολί, εδώ, στα διαβόητα πολιτιστικά, παίρνουν το ίδιο φθαρμένο καπέλο πασχίζοντας μάλιστα να μας πείσουν ότι θα βγάλουν ολόφρεσκα λαγουδάκια!

Η ιδέα που έχουν οι πολιτικοί μας για τον πολιτισμό (αν πάρουμε ως υπόθεση εργασίας ότι έχουν κάποια ιδέα) είναι μεταφυσικώς θολή και επομένως πραγματιστικά αφελής. Η αοριστία των προτάσεων εν τούτοις και οι στομφώδεις εξαγγελίες δεν οφείλονται μόνο σε πρόχειρο υπολογισμό, αλλά και σε καλά θεμελιωμένη, ογκηρή άγνοια των πραγμάτων – άγνοια ακαταμάχητη γιατί δεν είναι τυχαία, αλλά προγραμματική. Απορρέει από τη μασκοφορεμένη, πλην εμφανή, πεποίθηση ότι η κουλτούρα είναι μια ακατανόητη και ρεμβώδης πολυτέλεια, στην καλύτερη μάλιστα περίπτωση (την πιο ανώδυνη δηλαδή) αποτελεί περιττή ενασχόληση, σκοτούρα και βάσανο, σε μια κοινωνία που μαστίζεται από τόσα προβλήματα.

 Η όπερα φτιάχνει στελέχη

Παρατηρείται δε και τούτο το παράδοξο: οι ίδιοι πολιτικοί που παραπονιούνται για μειωμένη, σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παραγωγικότητα των Ελλήνων, δεν κατανοούν τις αιτίες της κακοδαιμονίας που σχετίζονται με την πρόσληψη πολιτισμικών αγαθών. Έτσι δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν ότι η αδιάσπαστη ακρόαση μιας όπερας ή ενός κύκλου δημοτικών τραγουδιών συντελεί στην ικανότητα συγκέντρωσης που είναι βασικός παράγοντας για την ποθούμενη αύξηση της παραγωγικότητας. Κόπτονται για την κακοδιοίκηση στον δημόσιο τομέα και την έλλειψη ικανών στελεχών, αλλά δεν είναι σε θέση να προτείνουν πειστικές μεθόδους αξιολόγησης στελεχών, γιατί εξαιρούν την κουλτούρα από τα κριτήρια επιλογής τους. Δεν τους περνά από το μυαλό ότι εκτός από τα προσόντα που σχετίζονται με την εργασία του, ένα στέλεχος που διαθέτει την ικανότητα να αντιληφθεί τη δομή ενός πεντάπρακτου θεατρικού έργου, να διακρίνει τις προθέσεις των δρώντων προσώπων και να αξιολογήσει τα κίνητρα που τα ωθούν στη δράση, αυτό το στέλεχος έχει αυξημένες δυνατότητες στην επιλογή και την εύστοχη τοποθέτηση συνεργατών αλλά και μεγαλύτερη ευχέρεια στη διευθέτηση των εσωτερικών συγκρούσεων μεταξύ των υφισταμένων του σε μια εταιρεία ή οργανισμό.

Και επειδή η παρατεινόμενη αβλεψία οδηγεί σε τύφλωση, οι πολιτικοί μας όχι μόνο εξαιρούν τα κριτήρια κουλτούρας από την αξιολόγηση του γενικού δημόσιου τομέα, αλλά εξαιρούν αυτά τα κριτήρια και από το ίδιο το υπουργείο Πολιτισμού και τους εποπτευόμενους οργανισμούς του διορίζοντας σε υπεύθυνες θέσεις αγράμματους επιχειρηματίες ή τυχάρπαστους τεχνοκράτες! Αυτοί οι τελευταίοι μιλούν για την οικονομία του πολιτισμού σαν να πρόκειται για το αδιάθετο λογιστικό υπόλοιπο μιας χρεοκοπίας και μ’ αυτό τον τρόπο υπογράφουν, έστω και ασυνείδητα, την καθολική χρεοκοπία των αντιλήψεών τους.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.