Λένε πως γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος – και στην περίπτωση της Ουκρανίας, όποια κι αν είναι τελικά η έκβαση της κρίσης, η Μόσχα ξέρει πως δύσκολα θα βγει χαμένη.

Λένε πως γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος – και στην περίπτωση της Ουκρανίας, όποια κι αν είναι τελικά η έκβαση της κρίσης, η Μόσχα ξέρει πως δύσκολα θα βγει χαμένη.

Το τέλος της επεισοδιακής Συνόδου για την Ασφάλεια του Μονάχου έδωσε στην αντιπολίτευση της Ουκρανίας νέο αέρα: Η Δύση, σου λένε, είναι μαζί μας και μας προσφέρει και «πακέτο οικονομικής βοήθειας». Την ίδια ώρα, η συμβιβαστική στάση που τηρεί τις τελευταίες ημέρες ο πρόεδρος Γιανούκοβιτς αντί να κατευνάσει τα πνεύματα στους δρόμους λειτουργεί αντίστροφα. Οι διαδηλωτές εκλαμβάνουν τις κινήσεις της κυβέρνησης ως αδυναμία και πλέον θεωρούν εφικτή την ανατροπή. Πώς, λοιπόν, μπορεί να είναι βέβαιο το Κρεμλίνο ότι η κατάσταση δεν θα ξεφύγει από τον έλεγχό του;
Τα πράγματα είναι απλά: Πράγματι, υπάρχει κόντρα ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση για τον «προσανατολισμό» που θα πάρει το Κίεβο. Όμως, τα αίτια που ωθούν τον κάθε παίκτη στην προσπάθειά του να επηρεάσει τις εξελίξεις είναι πολύ διαφορετικά και άμα τα βάλει κάτω κάποιος αντιλαμβάνεται τα εξής: Πρώτον, ότι καμία άλλη χώρα δεν καίγεται όσο η Ρωσία για το τι θα γίνει στην Ουκρανία και, δεύτερον, ότι το Κίεβο δεν εξαρτάται από καμία άλλη χώρα όσο από τη Ρωσία. Με άλλα λόγια, όταν φτάσει ο κόμπος στο χτένι και μιλήσουν τα «ένστικτα επιβίωσης» θα ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Το μήλο της Έριδος
Η σημασία της Ουκρανίας για τα ρωσικά συμφέροντα είναι μεγάλη, κυρίως λόγω της στρατηγικής της θέσης. Η Ουκρανία παίζει στην πραγματικότητα ρόλο – κλειδί στη ρωσική άμυνα. Οι δύο χώρες μοιράζονται μια τεράστια συνοριακή γραμμή και αν εισχωρήσει κανείς στο ουκρανικό έδαφος δεν τον χωρίζουν παρά 480 χιλιόμετρα πεδιάδας από τη Μόσχα. Την ίδια ώρα, η απώλεια πρόσβασης στα ουκρανικά λιμάνια της Οδησσού και της Σεβαστούπολης θα έκοβε τη δίοδο της Ρωσίας στη Μεσόγειο!
Η στρατηγική του Πούτιν βέβαια διαφέρει από αυτήν της σοβιετικής (ή και τσαρικής) Ρωσίας. Η Μόσχα σήμερα δεν επιδιώκει τον άμεσο έλεγχο της Ουκρανίας. Το Κρεμλίνο δεν νοιάζεται καν για τις «οικονομικές» ή και «πολιτικές» μεταρρυθμίσεις που μπορεί να προωθήσει το Κίεβο. Η (κάθε) Ουκρανία είναι ελεύθερη να κάνει ό,τι της καπνίσει, αρκεί αυτό να μην απειλεί τα ρωσικά συμφέροντα – και η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στην Ε.Ε. (με ό,τι αυτό συνεπάγεται εδαφικά μιλώντας) δεν μπορεί να γίνει ανεκτή.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ούτε ότι ο Γιανούκοβιτς θα παραμείνει πρόεδρος ούτε ότι το Κίεβο δεν θα αποκτήσει αυτό που ονομάζουμε «φιλο-ευρωπαϊκή» κυβέρνηση. Απλώς, το Κρεμλίνο παραμένει σχετικά ψύχραιμο επειδή ξέρει καλύτερα από τον καθένα ότι όποιος κι αν κυβερνάει την Ουκρανία – δεν πά’ να ’ναι και ο θεός ο ίδιος – θα κληθεί να αντιμετωπίσει την ίδια ακριβώς κατάσταση: απόλυτη εξάρτηση από τη Μόσχα για την ενέργεια, μια οικονομία αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τη Ρωσία και μια Ε.Ε. που θα «προτιμούσε» να δει ένα πιο «εξευρωπαϊσμένο» Κίεβο (κυρίως σε ό,τι αφορά την οικονομική φιλελευθεροποίηση), αλλά που σε καμία περίπτωση – δεδομένης της οικονομικής κρίσης – δεν είναι διατεθειμένη να ξεπαραδιαστεί για χάρη αυτής της προοπτικής, πόσο μάλλον να τρέξει να βοηθήσει τους Ουκρανούς σε περίπτωση που «κινδυνέψουν» από τη Ρωσία (όλοι θυμούνται τι συνέβη στη Γεωργία το 2008).
Τότε, θα πει κανείς, γιατί σκούζουν στη Δύση τόσο καιρό; Από τη μια πλευρά το Βερολίνο προσπαθεί να κρατήσει πολύπλοκες ισορροπίες στο όνομα της νέας «σφαίρας επιρροής» του στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη. Ό,τι κάνει στην Ουκρανία, δεν το κάνει τόσο για τα γερμανικά συμφέροντα όσο για να ευχαριστήσει (προβάροντας ταυτόχρονα το νέο της ηγετικό προφίλ) τους γείτονές της και μέλη της Ε.Ε. που τρέμουν τη ρωσική «επιστροφή» (βλέπε Πολωνία, βαλτικές χώρες κ.λπ.).

Η στάση ΗΠΑ – Γερμανίας
 
Υπάρχει βέβαια ένα όριο για το Βερολίνο, και αυτό είναι να μην τραυματιστούν ανεπανόρθωτα οι σχέσεις του με τη Μόσχα. Οι ΗΠΑ από την άλλη δεν έχουν πέσει με τα μούτρα, όπως την εποχή της Πορτοκαλί Επανάστασης. Δεν διακυβεύονται ζωτικά τους συμφέροντα και μάλλον βλέπουν την Ουκρανία ως ένα «μέσο πίεσης» προς τη Ρωσία παρά σαν οτιδήποτε άλλο… Εάν δεν είχαν τσαντιστεί με την υπόθεση «φιλοξενίας» του Έντουαρντ Σνόουντεν μπορεί και να μην ασχολούνταν καθόλου με το Κίεβο.
Η Μόσχα βέβαια δεν θα περιμένει με σταυρωμένα τα χέρια να πέσει το Κίεβο στην αγκαλιά του σαν ώριμο φρούτο. Ήδη, τα 15 δισ. που προσέφερε ο Πούτιν στον Γιανούκοβιτς για να τον αποτρέψει να υπογράψει τη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ε.Ε. έχουν «παγώσει» μέχρι νεωτέρας.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.