Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, εντείνει τις προσπάθειές του για αντεκδίκηση, παγκόσμια κυριαρχία και αμείλικτη εσωτερική ισχύ.

Η πρώτη εβδομάδα του 2026 ήταν ενδεχομένως καθοριστική για τη δεύτερη προεδρία του Τραμπ, αφού το προηγούμενο έτος έκλεισε με προβλέψεις ότι η εξουσία του θα άρχιζε να εξασθενεί, όπως συμβαίνει συχνά με προέδρους που βρίσκονται στη δεύτερη και τελευταία θητεία τους.

Όμως ο Τραμπ δεν επρόκειτο ποτέ να καθίσει άπραγος και να δει την αύρα του ισχυρού άνδρα να φθείρεται.

Όπως αναφέρει το CNN, ο Τραμπ εκθρόνισε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και σχεδιάζει να διαχειρίζεται προσωπικά τα πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας, καθώς επιδιώκει να κυριαρχήσει στο Δυτικό Ημισφαίριο. Ο ίδιος έχει απαιτήσει την κυριότητα της Γροιλανδίας, σε μια ενδεχόμενη νέα ιμπεριαλιστική αρπαγή εδαφών. Και η κυβέρνηση την Κυριακή δεσμεύτηκε ότι δεν θα υποχωρήσει από την εκκαθάριση κατά των παράτυπων μεταναστών, παρά τη δολοφονία της κατοίκου της Μινεάπολης, Ρενέ Γκουντ, από πράκτορα της ICE.

Η δεύτερη εβδομάδα του έτους ξεκίνησε με ακόμη έναν πολιτικό κεραυνό την Κυριακή, όταν ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, αποκάλυψε ότι οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς έχουν ανοίξει έρευνα για την ανακαίνιση της έδρας της Fed. Ο Πάουελ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι τον στοχοποιεί επειδή δεν υποκύπτει στις πιέσεις του Τραμπ για μεγάλες μειώσεις επιτοκίων.

Αξιωματούχοι αρνήθηκαν να δώσουν λεπτομέρειες για την υπόθεση, όμως ο ισχυρισμός του Πάουελ, ότι είναι θύμα της εργαλειοποίησης του υπουργείου Δικαιοσύνης, έρχεται σε συνέχεια της χρήσης της ομοσπονδιακής εξουσίας από τον Τραμπ για την άσκηση διώξεων σε φερόμενους εχθρούς, συμπεριλαμβανομένου του πρώην επικεφαλής του FBI Τζέιμς Κόμι, σε υποθέσεις που δεν άντεξαν πάντα στον δικαστικό έλεγχο.

Η έρευνα κατά του Πάουελ θα στείλει ένα αδιαμφισβήτητο μήνυμα στον διάδοχό του, τον οποίο αναμένεται να προτείνει ο Τραμπ φέτος: Μην αγνοήσεις τις απαιτήσεις του προέδρου, ακόμη και αν αυτές διαλύουν την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, που υπήρξε πυλώνας της ισχυρής αμερικανικής οικονομίας.

Ο Τραμπ παλεύει, επίσης, με μια ακόμη εξαιρετικά σοβαρή ενδεχόμενη περιπέτεια στο εξωτερικό. Οι συνεργάτες του τού έχουν προσφέρει επιλογές για την επιβολή της «κόκκινης γραμμής» του με στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, αφού προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα «αρχίσουν να πυροβολούν» αν το καθεστώς καταστείλει τις αυξανόμενες διαδηλώσεις. Παρά τις απειλές του, εκατοντάδες διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί.

Ο πρόεδρος πέρασε επίσης το σαββατοκύριακο απειλώντας την Κούβα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η κυβέρνησή του ελπίζει ότι ο έλεγχος της Βενεζουέλας θα πιέσει το κομμουνιστικό καθεστώς που αψηφά τις ΗΠΑ εδώ και 65 χρόνια είτε να συνάψει συμφωνία με την Ουάσιγκτον, είτε να καταρρεύσει πολιτικά.

Μέχρι στιγμής φέτος, ο Τραμπ δείχνει ότι το δεύτερο έτος της επιστροφής του στον Λευκό Οίκο θα επιταχύνει μια τάση του πρώτου: Δείξτε του έναν συνταγματικό περιορισμό, έναν διεθνή νόμο ή ένα status quo, και το ένστικτό του είναι να το συντρίψει.

Το αποτέλεσμα είναι ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βλέπουν πλέον τη ζωή τους να εξαρτάται άρρηκτα από τις διαθέσεις του πιο αχαλιναγώγητου και απρόβλεπτου προέδρου των τελευταίων γενεών.

Η επόμενη μεγάλη επιλογή του Τραμπ αφορά το Ιράν

Ο Τραμπ εξετάζει αν θα εμπλακεί σε μια ακόμη πιο καθοριστική κρίση, αφού το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, υπό τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έστρεψε τα όπλα του κατά των διαδηλωτών, παρά τις προειδοποιήσεις του προέδρου ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να πυροδοτήσει αμερικανική δράση.

Οι πιθανότητες μπορεί να φαίνονται δελεαστικές για τον Λευκό Οίκο.

• Θα μπορούσε η αμερικανική δράση να επισπεύσει την κατάρρευση της Ιρανικής Ισλαμικής Επανάστασης, που έχει καταπνίξει ελευθερίες για περισσότερα από 45 χρόνια, έχει σπείρει την τρομοκρατία και έχει εμποδίσει την ανάδυση της νέας, ευημερούσας Μέσης Ανατολής που ο Τραμπ πιστεύει ότι είναι εφικτή;
• Ή θα καταλήξουν ο Τραμπ και η ομάδα του στο συμπέρασμα ότι η άμεση αμερικανική στήριξη στους διαδηλωτές θα μπορούσε τελικά να εντείνει την καταστολή του καθεστώτος, η οποία φέρεται να έχει ήδη προκαλέσει τεράστιες απώλειες ζωών; Αυτό αποτέλεσε ανησυχία σε αρκετές προηγούμενες κυβερνήσεις. Το Ιράν έχει επίσης προειδοποιήσει για αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων και του Ισραήλ, αν οι ΗΠΑ επιτεθούν.
• Η αβεβαιότητα για το τι μπορεί να ακολουθήσει στο Ιράν ίσως αποτρέψει την κυβέρνηση. Μια δημοκρατική μετάβαση είναι μόνο ένα από τα πιθανά αποτελέσματα, αν πέσει το καθεστώς. Ορισμένοι ειδικοί φοβούνται την ανάδυση ενός κλασικού κοσμικού ισχυρού άνδρα της Μέσης Ανατολής ή το ξέσπασμα ενός εμφυλίου πολέμου που θα μπορούσε να προκαλέσει περιφερειακό χάος και ροές προσφύγων.
• Υπάρχει, επίσης, το ζήτημα του πόσα ακόμη μπορεί να αντέξει ο αμερικανικός στρατός. Το Ναυτικό είναι ήδη επιβαρυμένο με τη διατήρηση μιας τεράστιας αρμάδας ανοικτά της Βενεζουέλας, την οποία ο Τραμπ σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει για να κυβερνά το Καράκας από απόσταση. Επιχειρήσεις βομβαρδισμών μεγάλης εμβέλειας, όπως εκείνες που στόχευσαν πέρυσι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές. Όμως θα μπορούσαν πράγματι οι ΗΠΑ να κάνουν ουσιαστική διαφορά στις οδομαχίες και στις τοπικές συγκρούσεις που ξεσπούν σε όλο το Ιράν;
• Τέλος, υπάρχει το ζήτημα της πολιτικής θέσης του Τραμπ, καθώς ο πρόεδρος του «America First» («Πρώτα η Αμερική») δίνει στους ψηφοφόρους των ενδιάμεσων εκλογών λόγους να αναρωτηθούν αν έχει ξεχάσει τις οικονομικές τους ανησυχίες. Ο Λευκός Οίκος δέχθηκε αρκετές επιπλήξεις από το Κογκρέσο την περασμένη εβδομάδα για τις εξουσίες πολέμου που άσκησε στη Βενεζουέλα και για τη λήξη των ενισχυμένων επιδοτήσεων του Obamacare. Η πειθαρχία των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή διαλύεται, καθώς ανήσυχοι βουλευτές αντιμετωπίζουν σκληρές μάχες επανεκλογής. Παρ’ όλα αυτά, όπως μετέδωσε το CNN την περασμένη εβδομάδα, η δύναμη του Τραμπ να προωθεί εσωκομματικούς αντιπάλους στις προκριματικές εκλογές κρατά υπό έλεγχο πιο εκτεταμένες ρεπουμπλικανικές αποσκιρτήσεις.

Εκκρεμότητες

Τα γεγονότα ενός ταραχώδους Ιανουαρίου συνάδουν με τον στόχο του Τραμπ να προκαλέσει τη μέγιστη δυνατή αναστάτωση, αφού έφυγε από το αξίωμα το 2021 πιστεύοντας ότι δυνάμεις του κατεστημένου είχαν ματαιώσει τα καλύτερά του ένστικτα.

Ο πρόεδρος επιδιώκει να ανατρέψει δεκαετίες προοδευτικών κατακτήσεων – για παράδειγμα, σε πανεπιστήμια, δικηγορικές εταιρίες και επιχειρήσεις –, μέσω της αποδόμησης των πρωτοβουλιών για διαφορετικότητα, ισότητα και συμπερίληψη. Και επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της Αμερικής με τους μετανάστες, όχι μόνο με τις απελάσεις, αλλά και με μια σειρά μέτρων για τον περιορισμό της νόμιμης μετανάστευσης και ακόμη και των ταξιδιών προς τις ΗΠΑ από πολίτες μη λευκών χωρών.

Δεν υπάρχει υποχώρηση.

Η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Κρίστι Νόεμ, την Κυριακή έστειλε το μήνυμα ότι η τραγωδία στη Μινεσότα δεν θα ανακόψει τη σκληρή γραμμή της κυβέρνησης στην εκκαθάριση μεταναστών. Επανέλαβε την αφήγησή της ότι η Γκουντ διέπραξε πράξη εγχώριας τρομοκρατίας, παρά τα πολλαπλά βίντεο από τη σκηνή που θέτουν υπό αμφισβήτηση αυτό το σενάριο. «Τα γεγονότα της υπόθεσης είναι ότι το όχημα χρησιμοποιήθηκε ως όπλο και επιτέθηκε στον αξιωματικό επιβολής του νόμου. Εκείνος αμύνθηκε και υπερασπίστηκε τους ανθρώπους γύρω του», δήλωσε η Νόεμ στον Τζέικ Τάπερ του CNN, στην εκπομπή «State of the Union».

Όμως ο δήμαρχος της Μινεάπολης, Τζέικομπ Φρέι, είπε στην ίδια εκπομπή ότι ο αξιωματικός που πυροβόλησε τη Γκουντ ήταν «ένας ομοσπονδιακός πράκτορας που χρησιμοποίησε απερίσκεπτα εξουσία, με αποτέλεσμα να πεθάνει ένας άνθρωπος».

«Είμαι προκατειλημμένος σε αυτό; Φυσικά. Είμαι προκατειλημμένος, γιατί έχω δύο μάτια. Οποιοσδήποτε μπορεί να δει αυτά τα βίντεο, οποιοσδήποτε μπορεί να δει ότι αυτό το θύμα δεν είναι εγχώριος τρομοκράτης», είπε ο Φρέι.

Ο Τραμπ, ως υποκινητής, προκαλεί παρόμοια διχόνοια και στο εξωτερικό.

Η νέα εθνική στρατηγική ασφάλειας του προέδρου δείχνει πώς σκοπεύει να αναδιαμορφώσει το Δυτικό Ημισφαίριο σύμφωνα με τη δική του MAGA εικόνα και να το καταστήσει υπό αμερικανική κυριαρχία. Η δέσμευση του Τραμπ να ελέγχει προσωπικά τις εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας συνιστά μια αξιοσημείωτη επιστροφή στον ιμπεριαλισμό, ακόμη κι αν επιμένει ότι θα χρησιμοποιήσει τα κέρδη προς όφελος του λαού της χώρας. Η αποτυχία του να αγκαλιάσει τη δημοκρατική αντιπολίτευση μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο ενισχύει την πιθανότητα να σκοπεύει να επιβλέπει μια πετρελαιοδικτατορία για χρόνια, πριν η Βενεζουέλα περάσει σε πολιτική μετάβαση.

Η αρπαγή της Γροιλανδίας από τον Τραμπ, εν τω μεταξύ, απειλεί να διαλύσει το ΝΑΤΟ αν οι Ευρωπαίοι δεν υποκύψουν στις αποικιακές του φιλοδοξίες, αφού κανείς δεν είχε ποτέ διανοηθεί επίθεση ενός μέλους εναντίον άλλου – πόσο μάλλον από το ισχυρότερο μέλος. Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, προκάλεσε σοκ σε συνέντευξή του στον Τάπερ στην εκπομπή «The Lead» την περασμένη εβδομάδα, όταν περιέγραψε τη νέα οργανωτική αρχή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής ως βασισμένη στη δύναμη, τη βία και την ισχύ.

Όμως μια άλλη, λιγότερο προβεβλημένη δήλωση του Μίλερ, ανέδειξε τις συνέπειες των ταχέως διευρυνόμενων διεθνών φιλοδοξιών του Τραμπ: Θέλει να τερματίσει τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ τόσο ολοκληρωτικά, όσο και οι δασμοί του επιδίωξαν να διαρρήξουν το παγκόσμιο σύστημα ελεύθερου εμπορίου.

«Το μέλλον του ελεύθερου κόσμου, Τζέικ, εξαρτάται από το αν η Αμερική μπορεί να επιβάλει τον εαυτό της και τα συμφέροντά της χωρίς απολογία», είπε ο Μίλερ, ζητώντας να μπει τέλος «σε όλη αυτή την περίοδο που ακολούθησε τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου η Δύση άρχισε να απολογείται, να ταπεινώνεται, να ικετεύει και να εμπλέκεται σε μαζικά σχέδια αποζημιώσεων».

Η προεδρία Τραμπ επιτυγχάνει σε ορισμένα επίπεδα, αλλά εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους

Σε πολλούς τομείς, η δεύτερη προεδρία του Τραμπ υπήρξε μέχρι στιγμής επιτυχής, αν κριθεί με τους δικούς της όρους.

Τα ποσοστά αποδοχής του προέδρου μπορεί να βρίσκονται κάτω από το 40%, με πολλούς Αμερικανούς να απελπίζονται για την αποτυχία του μέχρι τώρα να καταστήσει πιο προσιτά τα τρόφιμα, τη στέγαση και την ιατρική περίθαλψη. Όμως ο Τραμπ έχει ασφαλίσει τα σύνορα και έχει υλοποιήσει τις δεσμεύσεις του να κινηθεί κατά των παράτυπων μεταναστών και να αυξήσει την πίεση σε δημοκρατικά διοικούμενες δικαιοδοσίες που αντιστέκονται στον Λευκό Οίκο. Κάνει βήματα στην επιβολή της πολιτισμικής του ιδεολογίας σε θεσμούς όπως το Kennedy Center και το Smithsonian, και έχει χρησιμοποιήσει το βήμα του για να επιτεθεί στη δημοσιογραφία που βασίζεται στα γεγονότα – όλοι στόχοι που υποστηρίζονται από τους πιο πιστούς οπαδούς του.

Οι ολοένα και πιο επιθετικές διεκδικήσεις παγκόσμιας ισχύος από τον Τραμπ θεωρούνται από ορισμένους υποστηρικτές ως απόκλιση από τις αρχές του «America First». Ωστόσο, ο Τραμπ έχει πρωτοπορήσει στη χρήση αιχμηρής, συντριπτικής στρατιωτικής ισχύος σε επιχειρήσεις στο Ιράν και τη Βενεζουέλα, χωρίς να παρασυρθεί σε μακροχρόνιους, αιματηρούς χερσαίους πολέμους που απεχθάνεται η βάση του.

Την ίδια ώρα, η επιθετικότητά του εγείρει ένα ολοένα και πιο επείγον ερώτημα: Ωθεί τη χώρα και το παγκόσμιο σύστημα στα όριά τους;

Το ένστικτο της κυβέρνησης να εντείνει τις εφόδους και τις επιδρομές της ICE στη Μινεσότα μετά τον θάνατο της Γκουντ φαίνεται βέβαιο ότι θα τροφοδοτήσει περαιτέρω πολιτική αντιπαλότητα και θα αυξήσει την πιθανότητα περισσότερων θανάτων ή τραυματισμών που θα μπορούσαν να στρέψουν Αμερικανούς εναντίον Αμερικανών.

Η αλαζονεία του Τραμπ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα, ιδίως αν η αυξανόμενη ανοχή του στο ρίσκο σε στρατιωτικές επιχειρήσεις οδηγήσει σε τραγωδία για αμερικανικό προσωπικό. Και ο αποικιοκρατισμός του Τραμπ στον 21ο αιώνα και η βιασύνη του να κυριαρχήσει σε περιοχές και φυσικούς πόρους ενέχουν τον κίνδυνο να δημιουργήσουν έναν κόσμο που ανταμείβει ισχυρούς άνδρες και αυτοκρατορίες, συντρίβοντας την αυτονομία μικρότερων εθνών. Σε όλη την Ιστορία, τέτοιες συνθήκες έχουν πυροδοτήσει τρομερούς πολέμους.

Το ωμό ξεκίνημα του Τραμπ το 2026 ίσως διέλυσε προς το παρόν τις εντυπώσεις περί εξασθένησης της ισχύος του. Όμως συνοδεύεται από τεράστιους κινδύνους. Και η Αμερική – και ο κόσμος – μπορεί να μοιάζουν πολύ διαφορετικοί όταν τελειώσει η θητεία του στο Οβάλ Γραφείο.

Διαβάστε επίσης:

Το Ιλινόι προσφεύγει στη Δικαιοσύνη κατά της κυβέρνησης Τραμπ για «επικίνδυνη χρήση βίας»

Το Ιράν φέρεται να απελευθέρωσε ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο μετά από δύο χρόνια

Τραμπ: «Την πατήσαμε» αν κριθούν αντισυνταγματικοί οι δασμοί