Οι διαπραγματεύσεις για την επίλυση του ζητήματος της Γροιλανδίας έχουν επικεντρωθεί τις τελευταίες ημέρες σε προτάσεις για την αύξηση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Αρκτική, την παροχή στην Αμερική κυρίαρχης αξίωσης σε περιοχές της Γροιλανδίας και τον αποκλεισμό δυνητικά εχθρικών αντιπάλων από την εξόρυξη των ορυκτών του νησιού.

Αυτά τα στοιχεία, που περιγράφονται από οκτώ ανώτερους δυτικούς αξιωματούχους ασφαλείας και διπλωματίας, προσφέρουν την πληρέστερη μέχρι στιγμής εικόνα των περιγραμμάτων ενός πιθανού συμβιβασμού για τη Γροιλανδία, τον οποίο ανακοίνωσε ο Πρόεδρος Τραμπ την Τετάρτη χωρίς λεπτομέρειες. Η κίνησή του φάνηκε να εκτονώνει τουλάχιστον προσωρινά μια αμερικανικής προέλευσης διατλαντική κρίση σχετικά με το δανικό έδαφος.

Είναι κρίσιμο το γεγονός ότι οι υπό συζήτηση προτάσεις δεν θα επιτύχουν τον στόχο του Τραμπ να μεταβιβάσει την κυριότητα ολόκληρης της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Δανία, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν όλοι υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητα διπλωματικά ζητήματα. Οι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι πολλές λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Δεν είναι σαφές εάν αυτές οι συζητήσεις θα οδηγήσουν τελικά σε συμφωνία για την περιοχή. Η Δανία, η οποία αντιτίθεται δημόσια στην παραχώρηση της κυριότητας οποιασδήποτε γης της Γροιλανδίας, ενδέχεται να μην συμφωνήσει με τα σχέδια που βρίσκονται στο τραπέζι. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ελπίζουν ότι θα μπορούσαν ταυτόχρονα να αντιμετωπίσουν τις δηλωμένες ανησυχίες του Τραμπ σχετικά με την ασφάλεια της Αρκτικής από πιθανές απειλές από τη Ρωσία και την Κίνα, τηρώντας παράλληλα την «κόκκινη γραμμή» της Ευρώπης ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση.

Για να γίνει αυτό, οι προτάσεις περιλαμβάνουν:

• Δημιουργία μιας σημαντικής νέας αποστολής του ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Πολλοί αξιωματούχοι έχουν ονομάσει αυτήν την αποστολή «Arctic Sentry», σε μια αναφορά στις παρόμοιες αποστολές του ΝΑΤΟ στη Βαλτική Θάλασσα και την Ανατολική Ευρώπη, οι οποίες έχουν ως στόχο να αντιμετωπίσουν μια ολοένα και πιο επιθετική Ρωσία.
• Επικαιροποίηση της συμφωνίας που υπογράφηκε μεταξύ Δανίας και Ηνωμένων Πολιτειών το 1951. Η συμφωνία παρέχει στον αμερικανικό στρατό ευρεία πρόσβαση στη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο δανικό έδαφος, για επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν την κατασκευή και λειτουργία στρατιωτικών βάσεων. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι ανησυχούν ότι αυτή η πρόσβαση θα μπορούσε να περιοριστεί ή να τερματιστεί εάν η Γροιλανδία αποκτήσει ανεξαρτησία. Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ έχουν συζητήσει την επέκταση της συμφωνίας του 1951 με μια νέα συμφωνία που ουσιαστικά θα δημιουργήσει θύλακες αμερικανικού εδάφους στην περιοχή.
• Μια τέτοια συμφωνία πιθανότατα θα βασιζόταν σε μια συμφωνία «κυρίαρχης περιοχής βάσεων» στην Κύπρο, όπου οι στρατιωτικές βάσεις της Βρετανίας θεωρούνται βρετανικό έδαφος. Αυτό θα έδινε στις Ηνωμένες Πολιτείες μεγαλύτερο έλεγχο επί της γης από ό,τι ασκούν επί του παρόντος στις εγκαταστάσεις των αμερικανικών πρεσβειών. Ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η περιοχή στη Γροιλανδία θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντική για τα σχέδιά του να κατασκευάσει ένα λεγόμενο σύστημα πυραυλικής άμυνας Golden Dome για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει εξαρτήματα που σταθμεύουν στη Γροιλανδία.
• Να περιοριστεί η απόκτηση δικαιωμάτων από χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, ιδίως από τη Ρωσία και την Κίνα, για την εξόρυξη των σπάνιων γαιών που βρίσκονται βαθιά κάτω από το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας.

Όλα αυτά τα σχέδια συζητούνται εντός του ΝΑΤΟ τον τελευταίο χρόνο, ως άμεση απάντηση στις δηλωμένες φιλοδοξίες του Τραμπ. Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο το 2025, ο Τραμπ έχει περιγράψει δημόσια, με αυξανόμενη ένταση, την επιθυμία του να κατέχει τη Γροιλανδία. Η Δανία, με την ίδια ένταση, έχει επιμείνει ότι δεν θα πουλήσει, με τους Δανούς ηγέτες να λένε ότι η μοίρα του νησιού εξαρτάται από τη Δανία και τη Γροιλανδία, όχι από το ΝΑΤΟ. Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν είναι υπέρ της παραχώρησης στις Ηνωμένες Πολιτείες κυριαρχίας επί των στρατιωτικών βάσεων εκεί. «Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε πολλά πράγματα», είπε ο κ. Νίλσεν, προσθέτοντας: «Η κυριαρχία είναι μια κόκκινη γραμμή».

Η ιδέα να δοθεί στις ΗΠΑ κυριαρχική αξίωση στις βάσεις τους στη Γροιλανδία, παρόμοια με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, τέθηκε μεταξύ αξιωματούχων του ΝΑΤΟ και της Δύσης την Τετάρτη, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους, ένας εκ των οποίων ήταν παρών στις συζητήσεις. Όταν ρωτήθηκε για σχολιασμό, ο στρατηγός Άλεξους Γ. Γκρίνκιουιτς, ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, δήλωσε σε σύντομη συνομιλία με τους New York Times την Πέμπτη ότι η ιδέα συζητήθηκε ως θέμα που πρέπει να επιλύσουν οι πολιτικοί ηγέτες και όχι ο στρατός.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό. Ωστόσο, σε δημόσια δήλωση την Πέμπτη, που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φάνηκε να αποδέχεται ορισμένες από τις λεπτομέρειες που συζητούνται, ενώ απέρριψε άλλες, συμπεριλαμβανομένης της ιδέας της μεταβίβασης της κυριότητας οποιουδήποτε μέρους της Γροιλανδίας.

«Μπορούμε να διαπραγματευτούμε για όλα τα πολιτικά θέματα: ασφάλεια, επενδύσεις, οικονομία. Αλλά δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε για την κυριαρχία μας», ανέφερε η δήλωση .

Ο Τραμπ δεν έδωσε σχεδόν καμία λεπτομέρεια για τη συμφωνία το βράδυ της Τετάρτης, σε σύντομες συνεντεύξεις με δημοσιογράφους στο Νταβός που ακολούθησαν ή στις δημόσιες δηλώσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ερωτηθείς για την προτεινόμενη συμφωνία, ο Ναύαρχος Giuseppe Cavo Dragone, Ιταλός πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη ότι οι αξιωματούχοι βρίσκονται «στο πολύ πρώιμο στάδιο» της δημιουργίας ενός πλαισίου για την ασφάλεια της Αρκτικής και της Γροιλανδίας.

Ο στρατηγός Γκρίνκιουιτς δήλωσε: «Δεν έχουμε κάνει ακόμη κανέναν σχεδιασμό» για τις κοινές επιχειρήσεις στην Αρκτική. Πρόσθεσε: «Δεν έχουμε λάβει πολιτική καθοδήγηση για να αποχωρήσουμε».

Την Πέμπτη, επικράτησε ένα αίσθημα ανακούφισης μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών ότι η κλιμακούμενη κρίση για τη Γροιλανδία είχε εκτονωθεί.

Σε ομιλία του στο Νταβός της Ελβετίας την Τετάρτη, ο Τραμπ απέκλεισε τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη του νησιού, αλλά έθεσε το ενδεχόμενο επιβολής οικονομικών κυρώσεων στους συμμάχους εάν δεν πετύχει αυτό που θέλει.

Στη συνέχεια, εκείνο το βράδυ, ανακοίνωσε ξαφνικά ότι είχε καταλήξει σε συμφωνία με τον Ρούτε και ακύρωσε τους δασμούς που είχε σχεδιάσει να επιβάλει στις εισαγωγές από τη Δανία και πολλές από τις ευρωπαϊκές χώρες που είχαν υπερασπιστεί την Γροιλανδία.

Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρέτισαν την Πέμπτη την ανακοίνωση του Τραμπ και εξέφρασαν αισιοδοξία ότι τελικά θα οδηγήσει σε μια νίκη για την ασφάλεια της Αρκτικής και την ενότητα του ΝΑΤΟ.

«Θα προστατεύσουμε τη Δανία, τη Γροιλανδία, τον βορρά, από την απειλή που θέτει η Ρωσία», δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς, καγκελάριος της Γερμανίας, σε ομιλία του στο Νταβός το πρωί της Πέμπτης.

«Θα τηρήσουμε τις αρχές στις οποίες βασίζεται η διατλαντική εταιρική σχέση, δηλαδή την κυριαρχία και το έδαφος», δήλωσε ο Μερτς. «Υποστηρίζουμε τις συνομιλίες μεταξύ της Δανίας, της Γροιλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών βάσει αυτών των αρχών».

Διαβάστε επίσης:

Οι ΗΠΑ εξετάζουν την πλήρη αποχώρηση των στρατιωτικών τους δυνάμεων από τη Συρία

Τραμπ στο Truth Social: «Yπό επεξεργασία» η συμφωνία για τη Γροιλανδία και «θα είναι καταπληκτική για τις ΗΠΑ»

Σάλος στην Ιταλία με εταιρικό ερωτηματολόγιο που αποθεώνει το ρουφιανιλίκι – «Ποιον συνάδελφό σου θα ήθελες να απολύσεις;»