Περισσότεροι από 1.200 συμβολαιογράφοι από όλη την Ελλάδα, ενημερώθηκαν και παρακολούθησαν πώς λειτουργεί η νέα ψηφιακή πλατφόρμα diathikes.gr, με την οποία η Πολιτεία φιλοδοξεί ότι θα περιοριστούν δραστικά οι διαμάχες συγγενών και ενδιαφερομένων για τα κληρονομικά. Και από τις αίθουσες των δικαστηρίων, θα μπορούν οι πολίτες να λύνουν τις διαφορές τους στα συμβολαιογραφικά γραφεία.

Με την πλατφόρμα ξεκαθαρίζονται και διευκολύνονται όλες οι διαδικασίες για τη δημοσίευση όλων των τύπων των διαθηκών (μυστικών, δημοσίων και ιδιόγραφων).

Η διαδικτυακή παρουσίαση του οδικού χάρτη έγινε από την πρόεδρο του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου Ελένη Κοντογεώργου, που μαζί με την εκπρόσωπο της ψηφιακής πλατφόρμας  εξήγησαν βήμα-βήμα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες και να εφαρμόζουν οι συμβολαιογράφοι, ώστε να ολοκληρώνεται με ασφάλεια η νέα αυτή διαδικασία που μέχρι πριν από λίγο καιρό γινόταν στα Πρωτοδικεία και τα Ειρηνοδικεία της χώρας.

Όσοι παρακολούθησαν τη διαδικασία έθεσαν πάνω από 500 ερωτήσεις και, σύμφωνα με ρεπορτάζ των ΝΕΩΝ, για να γίνει αντιληπτό το εύρος των υποθέσεων που καλούνται να διαχειριστούν οι συμβολαιογράφοι αρκεί να αναφερθεί ότι μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο μπορεί οι αιτήσεις να φτάσουν και τις 300.

Σε εκτενές δημοσίευμά τους «ΤΑ ΝΕΑ» παρουσιάζουν τα 11 «κλειδιά» για το πώς λειτουργεί το σύστημα και τις απαντήσεις στα σημαντικότερα θέματα που πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι:

1. Τη διαθήκη, που είναι η απόλυτη έκφραση της βούλησης του κάθε ατόμου, την καταθέτει ο ίδιος ο διαθέτης και ο ίδιος την ανακαλεί.

• Δεν υπάρχει περίπτωση κατάθεσης της διαθήκης με πληρεξούσιο. Η εκδοχή αυτή συζητήθηκε κατά τη διάρκεια της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής που επεξεργάστηκε το νέο κληρονομικό δίκαιο, αλλά τελικά δεν επικράτησε. Αντίθετα, υπερίσχυσε η άποψη να καταθέτει αυτοπροσώπως τη διαθήκη ο διαθέτης και να μην την καταθέτει διά πληρεξουσίου ή με κομιστή.

2. Τι πρέπει να προσέχουν όσοι έχουν στα χέρια τους ιδιόγραφη διαθήκη και πότε είναι υποχρεωτική η γραφολογική πραγματογνωμοσύνη; Πότε είναι υποχρεωτική η κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κύριας;

Η κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κύριας είναι υποχρεωτική:

• όταν τιμάται πρόσωπο, πλην των συγγενών της πρώτης τάξεως της εξ αδιαθέτου διαδοχής και του συζύγου, το οποίο περιλαμβάνεται στις λοιπές τάξεις της εξ αδιαθέτου διαδοχής, δηλαδή εξωτερικός (πρόσωπο που δεν ανήκει στον πυρήνα του στενού συγγενικού περιβάλλοντος),
• όταν αυτή προσκομίστηκε προς δημοσίευση μετά την πάροδο διετίας από τον θάνατο του κληρονομουμένου, ανεξαρτήτως ιδιότητας του τιμωμένου.
• Στις προαναφερόμενες περιπτώσεις, προκειμένου να αποδειχθεί η γνησιότητα της γραφής και της υπογραφής του διαθέτη και να κηρυχθεί κύρια η ιδιόγραφη διαθήκη, διατάσσεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη, καλείται σε υποχρεωτικά τουλάχιστον 60 ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του δικαστηρίου το Ελληνικό Δημόσιο.

3. Μπορεί ένα εξωτερικό έλλειμμα ως προς την ημεροχρονολογία να ακυρώσει την ιδιόγραφη διαθήκη;

• Ο συντάκτης της ιδιόγραφης διαθήκης θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός κατά τη σύνταξή της ως προς τη χρονολογία και την υπογραφή της. Τι γίνεται όμως όταν η ιδιόγραφη διαθήκη δεν έχει χρόνο σύνταξης; Οι συμβολαιογράφοι στην περίπτωση αυτή θα ακολουθήσουν το νομολογιακό ίχνος των δικαστηρίων. Για παράδειγμα, μπορεί να μην αναφέρεται ότι η διαθήκη συντάσσεται την 1η/1/2026, αλλά από το κείμενο να προκύπτει ότι γράφτηκε την Πρωτοχρονιά του 2026, οπότε σε αυτήν την περίπτωση θεραπεύεται το ελάττωμα. Σύμφωνα με τη νομολογία των δικαστηρίων ψευδής, εσφαλμένη ή ελλιπής χρονολογία δεν επάγεται μόνη της ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης.
• Σε ό,τι αφορά την έλλειψη υπογραφής σκοπός είναι να φανεί η πραγματική βούληση του διαθέτη και να μην εξοστρακίζεται με την επίκληση ενός εξωτερικού ελαττώματος. Εφόσον όλο το κείμενο με τη βούληση του διαθέτη είναι γραμμένο με το χέρι του διαθέτη και από τη στιγμή που αναφέρεται το όνομα του διαθέτη, υπερκαλύπτεται η έλλειψη της υπογραφής, όπως έχει αποφανθεί ήδη και η Δικαιοσύνη.
• Σε κάθε περίπτωση οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν πως, κατά πάγια νομολογία των δικαστηρίων, δημοσιεύονται μόνο τα πρωτότυπα και όχι οι φωτοτυπίες των διαθηκών, ακόμα και αν αυτές είναι επικυρωμένες από κάποιο ΚΕΠ. Ο συμβολαιογράφος που θα παραλάβει μια τέτοια διαθήκη σε φωτοτυπία αιτιολογημένα θα αναφέρει γιατί δεν προβαίνει στη δημοσίευσή της.

4. Για να εκκινήσει η διαδικασία δημοσίευσης διαθήκης στην ψηφιακή πλατφόρμα το πρώτο πράγμα που απαιτείται να γίνει είναι να προσκομιστεί στον συμβολαιογράφο ληξιαρχική πράξη θανάτου. Αμέσως μετά ο συμβολαιογράφος δημοσιεύει τη διαθήκη στην πλατφόρμα, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση.

5. Για τη δημοσίευση της διαθήκης δεν είναι αναγκαία η παρουσία του αιτούντος στον συμβολαιογράφο, ο οποίος εκδίδει αντίγραφο της διαθήκης και ενσωματώνεται στο πρακτικό της δημοσίευσης της διαθήκης, και αυτό με τη σειρά του ψηφιακά υπογεγραμμένο αναρτάται στο Μητρώο των Διαθηκών.

6. Πιστοποιητικά διαθήκης πριν και μετά την 1η Νοεμβρίου 2025:

• Για διαθήκες που αφορούν θανάτους από την 1η Νοεμβρίου 2025 και μετά αρκεί ένα πιστοποιητικό που θα δώσει ο συμβολαιογράφος μέσα από την πλατφόρμα. Αν όμως ο θάνατος του διαθέτη έχει συμβεί πριν από την 1η/11/2025, τότε οι συγγενείς του είναι υποχρεωμένοι να ζητήσουν πιστοποιητικό και από το αρμόδιο τμήμα του Πρωτοδικείου Αθηνών.
• Ωστόσο, από τις 16/9/2026, δηλαδή από την έναρξη του επόμενου δικαστικού έτους, οπότε και θα υπάρξει ένωση των αρχείων, θα μπορούν οι συμβολαιογράφοι μέσα σε λίγες μέρες να εκδίδουν και να παραδίδουν στον πολίτη το αναγκαίο πιστοποιητικό και εκείνοι με τη σειρά τους θα είναι απόλυτα καλυμμένοι και δεν θα απαιτείται να προσφεύγουν σε κανένα άλλο δικαστήριο.

7. Ποιο είναι το κόστος και ποια η διάρκεια των πιστοποιητικών. Πότε παίρνει στα χέρια του ο αιτών το πιστοποιητικό;

• Το κόστος για τη δημοσίευση διαθήκης ανέρχεται σε 35 ευρώ, ενώ για το πρακτικό δημοσίευσης στα 45 ευρώ. Η μετάβαση της δημοσίευσης των διαθηκών από τα δικαστήρια στους συμβολαιογράφους είχε σκοπό να βάλει τέλος στις πολύμηνες αναμονές. Αρχικά όταν στην ψηφιακή πλατφόρμα δημοσιεύονταν διαθήκες με ημερομηνία θανάτου από 1ης/12/2025 και μετά οι ενδιαφερόμενοι έπαιρναν το πιστοποιητικό μέσα σε δύο μέρες. Μετά τη νομοθετική ρύθμιση που εντάσσει στην πλατφόρμα και τις διαθήκες για θανάτους που έχουν συμβεί πριν από την 1η Νοεμβρίου 2025, λόγω του όγκου των διαθηκών το πιστοποιητικό εκδίδεται σε πέντε εργάσιμες αφού πληρωθεί το παράβολο. Όσο για τη διάρκεια του πιστοποιητικού μπορεί να έχει ισχύ για περίπου έναν χρόνο.

8. Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα λάθη και πώς μπορεί να επηρεάσουν στην έκδοση του πιστοποιητικού;

• Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά η πρακτική έχει δείξει πως τα πιο συνηθισμένα λάθη στις αιτήσεις αφορούν το μικρό όνομα του θανόντος και την ημερομηνία θανάτου, με αποτέλεσμα μέχρι να γίνει η αναγκαία διασταύρωση και διόρθωση να περνά ένα χρονικό διάστημα, ώστε ο συμβολαιογράφος να εκδώσει σωστά το πιστοποιητικό. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο συνιστούν στους ενδιαφερόμενους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τη σύνταξη των αιτήσεων.

9. Πότε χτυπά… κόκκινο η πλατφόρμα και δεν επιτρέπεται η δημοσίευση της διαθήκης;

• Σε περίπτωση ανάκλησης διαθήκης η πλατφόρμα δεν επιτρέπει την ολοκλήρωση της δημοσίευσης, καθώς χτυπά… καμπανάκι και έτσι ενημερώνεται ο συμβολαιογράφος ότι δεν μπορεί να συνεχίσει τη δημοσίευση της διαθήκης γιατί έχει ανακληθεί και δεν ισχύει.

10. Τι γίνεται με τους Έλληνες του εξωτερικού; Πώς μπορούν να έχουν πρόσβαση στην ψηφιακή πλατφόρμα;

• Πραγματοποιείται πλήρης διασύνδεση του Μητρώου Διαθηκών με τα προξενεία, ώστε να διευκολύνονται οι Έλληνες του εξωτερικού και να μπορούν να διενεργούν με ασφάλεια από τον τόπο της κατοικίας τους όλες τις αναγκαίες ενέργειες για την τακτοποίηση των κληρονομικών τους θεμάτων.

11. Ποια διαδικασία ακολουθείται για τις διαθήκες που είναι γραμμένες σε άλλη γλώσσα εκτός από τα ελληνικά; Ποιος μπορεί να αναλάβει τη μετάφραση;

• Το ζήτημα των διαθηκών που δεν είναι γραμμένες στην ελληνική γλώσσα αντιμετωπίζεται όλο και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια. Για να έχει ισχύ μια τέτοια διαθήκη θα πρέπει να είναι επίσημα μεταφρασμένη. Το έργο αυτό δεν μπορεί να το αναλάβει ο ίδιος ο συμβολαιογράφος, ακόμα και αν γνωρίζει άριστα τη γλώσσα στην οποία είναι γραμμένη. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να γίνεται με επίσημο τρόπο, δηλαδή από πιστοποιημένο δικηγόρο ή από τη μεταφραστική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών και το περιεχόμενό της στην ελληνική γλώσσα να είναι επικυρωμένο.

Διαβάστε επίσης:

Τραγωδία στη Βιολάντα: Εντοπίστηκε νεκρή και η πέμπτη εργαζόμενη – Έλιωσε μέχρι και ο χάλυβας από τη φωτιά (photos/video

Ελευσίνα: Με κάταγμα στο χέρι 11χρονος μαθητής – «Τον κυνήγησαν και τον έσπρωξαν»

Xαλάνδρι: Αδελφός επιτέθηκε στην αδελφή του και την τραυμάτισε στα μάτια