Άπιαστος στόχος για την Ελλάδα φαίνεται να είναι η εξάλειψη του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων HPV έως το 2030, που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών και εφήβων άλλα και η έλλειψη ενός ολοκληρωμένου και μόνιμου προγράμματος που θα καλύπτει άνδρες και γυναίκες προκαλούν ανησυχία στους ειδικούς.

Σημειώνεται ότι σχεδόν 8 στους 10 ανθρώπους θα εκτεθούν κάποια στιγμή στον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), έναν από τους πιο διαδεδομένους ιούς διεθνώς. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί συμπτώματα. Ωστόσο, ορισμένοι τύποι του ιού συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου σε γυναίκες και άνδρες.

Με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του HPV, (4 Μαρτίου), ειδικοί επισημαίνουν ότι η αύξηση του εμβολιασμού και η συστηματική εξέταση των γυναικών αποτελούν βασικά βήματα για την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας. Το συγκεκριμένο είδος αποτελεί τον τέταρτο συχνότερο καρκίνο στις γυναίκες παγκοσμίως, με περίπου 630.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο.

Παράλληλα, δεκάδες χιλιάδες άνδρες εμφανίζουν καρκίνους που σχετίζονται με τον HPV, όπως καρκίνο του πρωκτού, του στοματοφάρυγγα και του πέους.

Παρά τη μακρόχρονη εφαρμογή του τεστ Παπανικολάου, η νόσος εξακολουθεί να προκαλεί σημαντική θνητότητα, κυρίως σε χώρες με περιορισμένη πρόσβαση σε οργανωμένα προγράμματα πρόληψης.

Οι στόχοι «90-70-90» του ΠΟΥ για το 2030

Το 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έθεσε ως ρεαλιστικό στόχο την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας, εφόσον οι χώρες πετύχουν μέχρι το 2030 τους εξής στόχους:

• 90% των κοριτσιών έως 15 ετών να έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό κατά του HPV
• 70% των γυναικών να έχουν υποβληθεί σε HPV test στις ηλικίες 35 και 45 ετών
• 90% των γυναικών με (προ)καρκινικές αλλοιώσεις να λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπεία

Παράλληλα, συστήνεται HPV DNA testing σε γυναίκες άνω των 30 ετών ανά 5-10 χρόνια, ενώ ως αποδεκτή μέθοδος προτείνεται και η αυτοδειγματοληψία (self-sampling).

Τα στοιχεία για την Ελλάδα

Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν σημειωθεί ορισμένα θετικά βήματα στον τομέα του εμβολιασμού παιδιών, εφήβων και ενηλίκων. Επίσης στις θετικές εξελίξεις συγκαταλέγεται και η εφαρμογή της Δράσης του υπουργείου Υγείας «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για προληπτική εξέταση των γυναικών. Ωστόσο σύμφωνα με τον Θεόδωρο Αγοραστό, καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΑΠΘ και πρόεδρο της Ελληνικής HPV Εταιρείας, η χώρα απέχει ακόμη από τους στόχους του ΠΟΥ για το 2030.

Συγκεκριμένα:

-Το 2024 είχε εμβολιαστεί το 52,5% των κοριτσιών έως 15 ετών (στόχος ΠΟΥ: 90%).

-Περίπου το 30% των γυναικών άνω των 30 ετών είχε υποβληθεί σε HPV DNA testing (στόχος ΠΟΥ: 70%).

-Παραμένουν ανισότητες στη συμμετοχή στον προσυμπτωματικό έλεγχο

Ο εμβολιασμός και τα προβλήματα

Ο εμβολιασμός κατά του HPV περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και παρέχεται δωρεάν, ωστόσο η κάλυψη υπολείπεται των διεθνών στόχων. Μεταξύ των ζητημάτων που παραμένουν ανοιχτά είναι η υποχρεωτική ηλεκτρονική καταγραφή στο Μητρώο Εμβολιασμών και στο Ηλεκτρονικό Βιβλιάριο Υγείας Παιδιού, καθώς και η διεύρυνση των ηλικιακών ορίων δωρεάν εμβολιασμού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Αγοραστός στη σημασία του εμβολιασμού από την ηλικία των 9 ετών. Αν και βασικός στόχος είναι να προηγείται της έναρξης των σεξουαλικών επαφών, το σημαντικότερο είναι η ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση που αναπτύσσει ο οργανισμός σε μικρότερες ηλικίες.

Όσον αφορά τον προσυμπτωματικό έλεγχο, το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» χαρακτηρίζεται ως Δράση Δημόσιας Υγείας περιορισμένης διάρκειας και χρηματοδότησης, χωρίς να συνιστά ακόμη ένα ολοκληρωμένο, μόνιμο πρόγραμμα, αναφέρει ο Καθηγητής.

Επιπλέον, δεν γίνεται αναφορά στην αυτοδειγματοληψία για HPV DNA testing, παρότι η μέθοδος αυτή θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη για γυναίκες σε απομακρυσμένες περιοχές.

Η εκστρατεία ενημέρωσης

Με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του HPV, φορείς και επιστημονικές εταιρείες εντείνουν τις δράσεις ενημέρωσης. Στο πλαίσιο της διεθνούς καμπάνιας «One Less Worry» («Μια Έγνοια Λιγότερη»), υλοποιείται ελληνική εκστρατεία με κεντρικό μήνυμα «Better safe than sorry»,  («Καλύτερα ασφαλής, παρά να μετανιώσεις!»), από την Ελληνική HPV Εταιρεία, τη Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων (IPVS), το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ) και την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ.

Οι τέσσερις φορείς συμπράττουν σε αυτή την προσπάθεια και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί δεν το γνωρίζουν, ενώ ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, από κονδυλώματα μέχρι καρκίνους σε διάφορα όργανα. Κυρίως, όμως, στέλνουν το μήνυμα ότι η μόλυνση από τον HPV μπορεί να προληφθεί.

Το εμβόλιο

Σύμφωνα με τους ειδικούς, το εμβόλιο κατά του HPV είναι ασφαλές και αποτελεσματικό για κορίτσια και αγόρια και προσφέρει προστασία από καρκίνους και κονδυλώματα, ενώ ο προληπτικός έλεγχος με HPV DNA testing μπορεί να εντοπίσει προβλήματα πολύ νωρίς, όταν είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν.

Οι Επισκέπτες Υγείας τονίζουν ότι η μείωση των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων αποτελεί ρεαλιστικό στόχο δημόσιας υγείας, εφόσον εφαρμοστούν συστηματικά οι διαθέσιμες πολιτικές πρόληψης.

Όπως δηλώνει η Δρ. Μαρία Σακουφάκη, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Επισκεπτών Υγείας: «Ο HPV αποτελεί αποτρέψιμη αιτία καρκίνου. Η επιστημονική γνώση και τα μέσα πρόληψης υπάρχουν. Η πρόκληση είναι η συστηματική εφαρμογή πολιτικών δημόσιας υγείας, η διαρκής ενημέρωση του πληθυσμού και η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για όλους».

Διαβάστε επίσης:

«Quality-for-All» στο ΕΣΥ: Η ψηφιακή «ακτινογραφία» για κάθε νοσοκομείο ξεχωριστά που αποκαλύπτει τα τρωτά τους σημεία (photos)

Οι ανασφάλειες που οδηγούν σε κατάθλιψη και πώς αντιμετωπίζονται

Σχέση παχυσαρκίας και καρκίνου: Το επικίνδυνο σπλαχνικό λίπος και πώς να το αντιμετωπίσετε

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.