Το μοναδικό μυθιστόρημα του Stefan Zweig, «Επικίνδυνος Οίκτος», που κυκλοφόρησε το 1939, ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα μυθιστορήματα στον κόσμο, μεταφέρεται για πρώτη φορά στην ελληνική θεατρική σκηνή, σε διασκευή και σκηνοθεσία Κερασίας Σαμαρά.

Με φόντο την παρηκμασμένη πολυτέλεια της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας και το αυστηρό στρατιωτικό περιβάλλον, ο ανεκπλήρωτος έρωτας ανάμεσα σ’ έναν αξιωματικό και σε μια πλούσια, παράλυτη κοπέλα σκιαγραφεί συναρπαστικά την καταστροφική αδυναμία του ανθρώπου να ξεπεράσει τα όριά του, για χάρη της ανθρωπότητας.

Μία σαγηνευτική ερωτική ιστορία, στην οποία πρωταγωνιστούν η φονική απώθηση της αλήθειας, η απειλή του πολέμου, ο ναρκισσισμός του ευεργέτη, η δύναμη του πλούτου και η έκπτωση της τιμής και του έρωτα.

Η σωματική αναπηρία, που απαντάται σε τρεις από τους επτά βασικούς ήρωες του έργου, καθρεφτίζει την κοινωνική «παράλυση», όχι μόνο απέναντι στον επερχόμενο πόλεμο, αλλά και στην ατομική ευθύνη.

Η αριστοκρατική λάμψη θολώνει κάτω από τα σύννεφα του πολέμου και τα μεγάλα ηθικά διλήμματα βασανίζουν τους ήρωες και προκαλούν ρίγη έντονης ψυχικής διέγερσης. Τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα ετοιμάζουν τον Μεγάλο Πόλεμο.

Πρωταγωνιστής τώρα ο στρατός, εισβάλλει σ’ έναν αστικό πολιτισμό που τον κατάπιε η ηθική παρακμή, η βαναυσότητα και η τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η ανατομία του οίκτου, η σωματική παράλυση και η ψυχική παραλυσία, ο ανεκπλήρωτος έρωτας, ο επικείμενος πόλεμος, ο πόθος της αποδοχής, το ψέμα, η ανθρώπινη δειλία, ο πλούτος που εξαγοράζει την αγάπη, η ηδονή της εξουσίας συνθέτουν συναρπαστικές δραματικές σκηνές, που ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Κώστας Αρζόγλου, Χίλντα Ηλιοπούλου, Βίκυ Μαραγκάκη, Βασίλης Μήλιος, Χάρης Παπαδόπουλος και Μαρία Φραγγεδάκη. 

Η ζωντανή μουσική από τον συνθέτη Τάκη Μπαρμπέρη, καθώς και η επί σκηνής αφήγηση από την Κερασία Σαμαρά συμπληρώνουν ένα πολύπτυχο θέαμα, που ολοκληρώνεται με το εικαστικό σκηνικό της ζωγράφου και χαράκτριας Εύας Μελά, αλλά και με τους φωτισμούς του Γιώργου Μπούχρα.

Ο «Επικίνδυνος Οίκτος» σήμερα

Το έργο αποδεικνύεται ανατριχιαστικά επίκαιρο, καθώς νομοτελειακά διαβλέπει, μέσα από τις παραβολικές του αναφορές, τη σκιά του πολέμου πάνω στη σημερινή, έκπληκτη, άβουλη, Ευρώπη, που ελπίζοντας για το καλύτερο, ξορκίζει, αδρανώντας, την επερχόμενη συμφορά.

Ο εφησυχασμός των πολιτών μετά από την Pax Britannica (1815-1914), μία πολυετή περίοδο σχετικής ειρήνης, που περιελάμβανε βέβαια σημαντικές, αλλά μόνο κατά τόπους, συρράξεις, η ψευδεπίγραφη ασφάλεια που νιώθουν οι Ευρωπαίοι του 1938, με τη σκιά της ναζιστικής Γερμανίας να επελαύνει, θυμίζει επικίνδυνα την αμήχανη αδράνειά μας απέναντι στους πολέμους που μας κυκλώνουν, στην κατάλυση των κανόνων δικαίου και στην αυθαίρετη κατακτητική πολιτική των μεγάλων δυνάμεων.

Κάτι τρομακτικό σέρνεται τριγύρω, βρυχάται από μακριά, στην πραγματικότητα, όμως, κρέμεται απειλητικά πάνω από τα κεφάλια μας. Οι ψεύτικες παρηγοριές, ο καθησυχασμός, η άμβλυνση των γεγονότων, οι παραχωρήσεις, η κοινωνική αναλγησία και η ενδοτική λογική μας, θυμίζουν επώδυνα την σπαρακτική ιστορία που μας αφηγείται, ως αυτήκοος μάρτυρας, ο Stefan Zweig.

Η σκηνοθεσία σχολιάζει την καθολικότητα του κινδύνου της καταστροφής, που ελλοχεύει σε κάθε ιστορική στιγμή, χάρη στην ατελή φύση του ανθρώπου και στην αδυναμία του να αντιδράσει σθεναρά επιλέγοντας ανυποχώρητα το δρόμο της ατομικής ευθύνης.

 «…ξέρω πια πως κανένα έγκλημα δεν ξεχνιέται, όσο βρίσκεται ακόμα στη συνείδησή μας…»

Συντελεστές:

• Πρωτότυπη μετάφραση: Μιμίκα Κρανάκη
• Σκηνοθεσία-Θεατρική απόδοση: Κερασία Σαμαρά
• Σκηνικά -Κοστούμια-Εικαστική δημιουργία: Εύα Μελά, Άννα- Λουκίδη -Ανδρέου
• Πρωτότυπη μουσική σύνθεση – Ζωντανή εκτέλεση: Τάκης Μπαρμπέρης
• Φωτισμοί: Γιώργος Μπούχρας

Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Κώστας Αρζόγλου, Χίλντα Ηλιοπούλου, Βίκυ Μαραγκάκη, Βασίλης Μήλιος, Χάρης Παπαδόπουλος, Κερασία Σαμαρά, Μαρία Φραγγεδάκη.

Επί σκηνής συνθέτει και παίζει, ο Τάκης Μπαρμπέρης.

• Θέατρο ΧΩΡΟΣ (Πραβίου 6-8, Βοτανικός)
• Από Τετάρτη 11 Μαρτίου έως Κυριακή 15 Μαρτίου και από Τρίτη 17 Μαρτίου έως Πέμπτη 26 Μαρτίου

• Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00
• Τετάρτη και Κυριακή στις 20.00.

Διαβάστε επίσης:

Το εμβληματικό «Μεγάλο Φαγοπότι» του Marco Ferreri μεταφέρεται στη σκηνή

«Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» του Θανάση Τριαρίδη στον Πολυχώρο Εργοτάξιον

Ο Ερωτόκριτος επιστρέφει στην Κρήτη δια χειρός Θοδωρή Γκόνη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.