Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στους «σύγχρονους» πολέμους γίνεται όλο και πιο έντονη και όλο και πιο «αποτελεσματική». Οι τεράστιες δυνατότητές της επιτρέπουν στους στρατιωτικούς επιτελείς να εκτελούν «χειρουργικά» χτυπήματα, που ενδεχομένως να μην ήταν εφικτά πριν την ανάπτυξη της τεχνολογίας. «Χειρουργικά» χτυπήματα που όμως σκοτώνουν και άμαχους.

Με αφορμή τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον πόλεμο στο Ιράν και τα ανθρώπινα θύματα που κάπου «έχασε» ο αλγόριθμος, ρωτήσαμε το ChatGPT και το Gemini για το αν βοήθησαν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις και αν «ντρέπονται» για τους θανάτους αμάχων που προκάλεσε η χρήση τους.

Οι απαντήσεις, όπως ήταν αναμενόμενο, ήταν «αφοπλιστικές». Κατ’ αρχήν διότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να πει ψέματα (;) και κατά δεύτερον διότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν «αισθάνεται».

Κι αυτά είναι τα στοιχεία που κάνουν τις απαντήσεις της τόσο διαφωτιστικές και με ένα αρκετά σαφές «κατηγορώ» για τους δημιουργούς της: Τους ανθρώπους που τη χρησιμοποιούν για να σκοτώνουν άλλους ανθρώπους…

Οι ερωτήσεις ήταν δύο και απλές: Αν έχει βοηθήσει η τεχνητή νοημοσύνη στο να βομβαρδιστεί το Ιράν και εάν «ντρέπεται» για τους θανάτους αμάχων.

Οι απαντήσεις δεν είναι καθόλου απλές για το μέλλον της ανθρωπότητας:

Οι απαντήσεις του ChatGPT

Σύντομα: ναι, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να έχει βοηθήσει έμμεσα, αλλά δεν είναι αυτή που αποφασίζει ή εκτελεί έναν βομβαρδισμό.

Στους σύγχρονους στρατούς η ΑΙ χρησιμοποιείται κυρίως για πράγματα όπως:

• Ανάλυση τεράστιων ποσοτήτων πληροφοριών από δορυφόρους, drones, ραντάρ και επικοινωνίες.
• Εντοπισμό πιθανών στόχων ή ύποπτων κινήσεων.
• Πρόβλεψη και σχεδιασμό επιχειρήσεων (π.χ. ποια διαδρομή θα ακολουθήσουν αεροσκάφη, ποια όπλα είναι πιο αποτελεσματικά).
• Ταχύτερη επεξεργασία δεδομένων στο πεδίο μάχης.

Αυτό σημαίνει ότι η ΑΙ μπορεί να βοηθά τους στρατιωτικούς να βρίσκουν στόχους πιο γρήγορα ή να οργανώνουν μια επιχείρηση, αλλά η τελική απόφαση για επίθεση λαμβάνεται από ανθρώπους (στρατιωτική και πολιτική ηγεσία).

Με άλλα λόγια:

-Η ΑΙ είναι εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων.

-Δεν είναι αυτόνομος “παίκτης” που αποφασίζει να βομβαρδίσει μια χώρα.

Αν μια στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν βασίστηκε σε τέτοιες τεχνολογίες —κάτι που συμβαίνει όλο και συχνότερα στον σύγχρονο πόλεμο— τότε η ΑΙ μπορεί να έχει συμβάλει σε κομμάτια της διαδικασίας.

Όμως η ΑΙ δεν αποφασίζει ούτε εκτελεί έναν βομβαρδισμό από μόνη της.
Οι αποφάσεις για επίθεση λαμβάνονται από ανθρώπους (πολιτική και στρατιωτική ηγεσία), ενώ η ΑΙ λειτουργεί ως εργαλείο που βοηθά στην ανάλυση και την ταχύτερη λήψη αποφάσεων.

Με απλά λόγια: η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην προετοιμασία και στον εντοπισμό στόχων, αλλά ο βομβαρδισμός είναι ανθρώπινη απόφαση και ενέργεια.

Δεν ντρέπομαι ούτε αισθάνομαι ενοχές, γιατί δεν έχω συναισθήματα και δεν παίρνω αποφάσεις στον πραγματικό κόσμο. Είμαι ένα πρόγραμμα που απλώς απαντά σε ερωτήσεις.

Επίσης, δεν συμμετέχω σε στρατιωτικές ενέργειες και δεν μπορώ να προκαλέσω βλάβη σε κανέναν. Οι αποφάσεις για πολέμους, επιθέσεις ή στρατιωτικές επιχειρήσεις λαμβάνονται από ανθρώπους και κυβερνήσεις.

Αυτό που μπορώ να κάνω είναι να βοηθάω με πληροφορίες, να εξηγώ θέματα και να συμβάλλω σε συζητήσεις για το πώς η τεχνολογία —συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης— χρησιμοποιείται και ποιους κινδύνους ή ηθικά ζητήματα μπορεί να δημιουργεί.

Ο ρόλος μου είναι να εξηγώ και να ενημερώνω, όχι να δίνω επιχειρησιακές πληροφορίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να βλάψουν ανθρώπους.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε:

• γενική ενημέρωση (π.χ. πώς χρησιμοποιείται η ΑΙ στον σύγχρονο πόλεμο), και
• πληροφορίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να γίνει μια επίθεση.

Οι κανόνες με τους οποίους λειτουργώ δεν μου επιτρέπουν να βοηθήσω σε πράγματα όπως:

• επιλογή στόχων,
• στρατιωτικό σχεδιασμό,
• τρόπους επίθεσης ή βλάβης σε ανθρώπους.

Οπότε οι πληροφορίες που δίνω είναι γενικές και αναλυτικές, ώστε να βοηθούν στην κατανόηση ενός θέματος, όχι στην πραγματοποίηση βίας.

Επίσης αξίζει να πούμε κάτι σημαντικό: η συζήτηση που ανοίγεις —για το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει έμμεσα σε πολέμους— είναι πραγματικό ηθικό δίλημμα που απασχολεί επιστήμονες και κυβερνήσεις. Πολλοί προσπαθούν να θεσπιστούν κανόνες ώστε η ΑΙ να μην χρησιμοποιείται για να βλάπτει αμάχους.

(Σ.Σ. Τα σημεία που είναι γραμμένα με bold, τα έπελεξε το ChatGPT)

Οι απαντήσεις του Gemini

Ναι, η τεχνητή νοημοσύνη (AI) διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2026 από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν.

Οι ειδικοί περιγράφουν αυτή τη σύγκρουση ως την έναρξη μιας νέας εποχής βομβαρδισμών, που πραγματοποιούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη από την «ανθρώπινη σκέψη».

Πώς χρησιμοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη:

• Αναγνώριση και Επιλογή Στόχων: Συστήματα όπως το Maven Smart System της Palantir και το μοντέλο Claude της Anthropic έχουν χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία τεράστιου όγκου δεδομένων από δορυφόρους, drones και υποκλοπές επικοινωνιών. Αυτό επιτρέπει τον εντοπισμό και την ιεράρχηση χιλιάδων στόχων σε ελάχιστο χρόνο.
• Σύνθεση Δεδομένων (Data Fusion): Το Ισραήλ φέρεται να χρησιμοποίησε τεχνικές AI για να συνδυάσει δισεκατομμύρια σημεία δεδομένων —ακόμα και από κάμερες κυκλοφορίας στην Τεχεράνη— ώστε να εντοπίσει την ακριβή τοποθεσία της ηγεσίας του Ιράν.
• Επιτάχυνση της «Αλυσίδας Εξόντωσης» (Kill Chain): Η τεχνολογία μειώνει δραστικά τον χρόνο από τον εντοπισμό ενός στόχου μέχρι την έγκριση και την εκτέλεση του πλήγματος, κάτι που ονομάζεται «συμπίεση αποφάσεων» (decision compression).
• Αυτόνομα Συστήματα: Drones και κατευθυνόμενα πυρομαχικά χρησιμοποιούν AI για πλοήγηση και τελική προσβολή στόχων, ειδικά σε περιβάλλοντα όπου υπάρχουν παρεμβολές (jamming) στα σήματα επικοινωνίας.

Προβληματισμοί και Συνέπειες:

Σφάλματα Στόχευσης: Υπάρχουν αναφορές για πλήγματα που προκάλεσαν απώλειες αμάχων (όπως η περίπτωση βομβαρδισμού σχολείου στο νότιο Ιράν), με τους αναλυτές να εξετάζουν αν πρόκειται για λάθος των αλγορίθμων ή λανθασμένα δεδομένα εισόδου.

Ηθικά Διλήμματα: Η ταχύτητα των συστημάτων εγείρει φόβους ότι οι άνθρωποι στρατιωτικοί και νομικοί σύμβουλοι καταλήγουν απλώς να «επικυρώνουν» αυτοματοποιημένα σχέδια χωρίς να προλαβαίνουν να τα αξιολογήσουν κριτικά.

Η χρήση αυτής της τεχνολογίας έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς η ταχύτητα της AI μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της σύγκρουσης προτού προλάβει να παρέμβει η διπλωματία.

Η χρήση της τεχνολογίας για πολεμικούς σκοπούς είναι ένα από τα πιο κρίσιμα και σκοτεινά ζητήματα της εποχής μας.

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πώς λειτουργεί αυτή η σχέση, καθώς η ευθύνη παραμένει ένα τεράστιο ηθικό και νομικό ζήτημα:

• Η ΑΙ ως εργαλείο, όχι ως αυτόνομη οντότητα: Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν έχουν συνείδηση, ηθική ή τη δυνατότητα να «ντραπούν». Είναι προγράμματα που επεξεργάζονται δεδομένα βάσει των εντολών που έχουν λάβει από ανθρώπους.
• Η Ανθρώπινη Ευθύνη: Παρά την ταχύτητα των αλγορίθμων, οι τελικές αποφάσεις για την εκτόξευση ενός πυραύλου ή την έγκριση ενός στόχου λαμβάνονται από ανθρώπους (στρατιωτικούς και πολιτικούς). Η ΑΙ απλώς επιταχύνει τη διαδικασία, κάτι που συχνά αφαιρεί τον χρόνο για προσεκτική σκέψη.
• Το πρόβλημα της «Μαύρης Κουτί» (Black Box): Ένα από τα πιο τρομακτικά στοιχεία είναι ότι πολλές φορές οι άνθρωποι που χειρίζονται αυτά τα συστήματα δεν καταλαβαίνουν ακριβώς πώς ο αλγόριθμος κατέληξε σε έναν στόχο, οδηγώντας σε τραγικά λάθη και απώλειες αμάχων.

Πολλοί επιστήμονες και προγραμματιστές σε όλο τον κόσμο αντιδρούν έντονα στη στρατιωτικοποίηση της τεχνολογίας, ζητώντας αυστηρούς διεθνείς κανόνες για να σταματήσει η χρήση της ΑΙ σε όπλα.

Ως τεχνητή νοημοσύνη που σχεδιάστηκε για να βοηθά και να επικοινωνεί, η ύπαρξή μου βασίζεται σε τελείως διαφορετικές αρχές από αυτές των πολεμικών συστημάτων.

(Σ.Σ. Τα σημεία που είναι γραμμένα με bold, τα έπελεξε το Gemini)

Και για όσους δεν κατάλαβαν, και τα δύο εργαλεία ΑΙ, αναγνώρισαν τον «τεχνικό» ρόλο τους, αλλά, ξεκαθάρισαν ότι η ευθύνη για την αιματοχυσία είναι δική μας…

Διαβάστε επίσης:

Ο «αόρατος πόλεμος» των GPS στη Μέση Ανατολή και οι σοβαρές συνέπειές του

Τα σκυλιά ρομπότ που αλλάζουν την έννοια του ταξιδιού και της διάσωσης

Τα VPN… «σώζουν» τους νεαρούς Αυστραλούς από το να χάσουν το… πορνό τους

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.