Η αρχική εικόνα του πολέμου στη Μέση Ανατολή έμοιαζε ξεκάθαρη. Με την αδιαμφισβήτητη στρατιωτική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, πολλοί αναλυτές θεωρούσαν ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα είχε σύντομη διάρκεια και σχετικά προβλέψιμη έκβαση. Ωστόσο, η πραγματικότητα φαίνεται να εξελίσσεται διαφορετικά.

Όπως επισημαίνει στο topontiki.gr ο διεθνολόγος και οικονομολόγος Θρασύβουλος Ευτυχίδης, η σύγκρουση όχι μόνο δεν τελείωσε γρήγορα, αλλά έχει αρχίσει να παράγει πολιτικές και οικονομικές πιέσεις που αλλάζουν τη δυναμική της. «Στην αρχή και εγώ πίστευα ότι ο πόλεμος θα τελείωνε σύντομα, λόγω της συντριπτικής στρατιωτικής υπεροπλίας των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Όμως το Ιράν αποδεικνύεται πολύ πιο ανθεκτικό από ό,τι υπολογιζόταν. Όχι μόνο αντέχει, αλλά αντεπιτίθεται και έχει μεταφέρει την πίεση στους επιτιθέμενους».

Σύμφωνα με τον κ. Ευτυχίδη, μία από τις βασικές αστοχίες της αμερικανικής πλευράς ήταν η έλλειψη ενός σαφούς στρατηγικού σχεδίου. «Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να μπήκε στη σύγκρουση χωρίς ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα, χωρίς καθορισμένο στόχο για την τελική έκβαση και χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου. Οι στόχοι που είχαν τεθεί όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι βαλλιστικοί πύραυλοι και ακόμη και η αλλαγή καθεστώτος δεν φαίνεται να έχουν επιτευχθεί. Το πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ότι δεν υπήρχε ξεκάθαρο σχέδιο για το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος. Aντίθετα, το Ισραήλ είχε πιο σαφείς στόχους. Ήθελε να εξουδετερώσει οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και να μειώσει τη στρατιωτική ισχύ του Ιράν. Σε έναν βαθμό αυτό έχει συμβεί, αλλά ο βασικός στόχος της αλλαγής καθεστώτος δεν φαίνεται να επιτυγχάνεται» εξηγεί ο κ. Ευτυχίδης.

Αποτελεσματική διαχείριση από Ιράν

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη δείχνει να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας. Οι προσδοκίες ότι οι επιθέσεις θα προκαλούσαν εσωτερική αποσταθεροποίηση ή ακόμη και εξεγέρσεις εναντίον της ιρανικής ηγεσίας δεν επιβεβαιώθηκαν. Αντίθετα, φαίνεται να έχει δημιουργηθεί ένα φαινόμενο συσπείρωσης γύρω από την κυβέρνηση. «Αντί για ξεσηκωμό, βλέπουμε συσπείρωση γύρω από τη σημαία. Το Ιράν δείχνει ότι διαθέτει ακόμη σημαντικό οπλοστάσιο και την ικανότητα να ανταποδίδει τα χτυπήματα. Αυτό αλλάζει εντελώς την ψυχολογία της σύγκρουσης».

Παράλληλα, οι πιέσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Η αποδοχή του πολέμου από την αμερικανική κοινωνία παραμένει χαμηλή, ενώ το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης προκαλεί έντονο προβληματισμό. «Μόλις ένα μικρό ποσοστό των Αμερικανών υποστηρίζει τη συνέχιση του πολέμου. Ταυτόχρονα αυξάνονται οι πιέσεις από συμμάχους, από την EE αλλά και από τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες βλέπουν τις οικονομίες τους να επηρεάζονται», επισημαίνει ο διεθνολόγος.

Οικονομικές πιέσεις

Η οικονομική διάσταση είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, ίσως η σημαντικότερη παράμετρος που θα καθορίσει το τέλος της σύγκρουσης. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και οι επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές δημιουργούν ένα περιβάλλον ασφυκτικής πίεσης. «Η παγκόσμια οικονομία, αλλά και η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών, κινδυνεύει από αυτή την κατάσταση. Η αύξηση της τιμής της βενζίνης είναι μόνο ένα παράδειγμα. Υπάρχει ορατός κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού, κάτι που μπορεί να πλήξει πολλές χώρες ταυτόχρονα».

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο κ. Ευτυχίδης εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον αναζητά ήδη τρόπους να κλείσει τη σύγκρουση, επιχειρώντας παράλληλα να παρουσιάσει την έκβαση ως πολιτική επιτυχία. «Δημόσια ο πρόεδρος Τραμπ πιθανότατα θα πανηγυρίσει τη νίκη. Όμως αν ο πόλεμος τελειώσει χωρίς αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, τότε μιλάμε για μια στρατηγική ήττα των Ηνωμένων Πολιτειών».

Κατά την ανάλυσή του, το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της νέας πραγματικότητας είναι ότι η ισορροπία ισχύος στη διαπραγμάτευση φαίνεται να έχει μετατοπιστεί. «Το πιο ξεκάθαρο μήνυμα είναι ότι πλέον το Ιράν είναι αυτό που θέτει όρους για το τέλος του πολέμου και όχι οι ΗΠΑ», υπογραμμίζει.

Ευρώπη και Κύπρος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της Ευρώπης αλλά και της Ελλάδας μέσα σε αυτή τη γεωπολιτική κρίση. Ο κ. Ευτυχίδης χαρακτηρίζει τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά ως «περίεργη», υποστηρίζοντας ότι δεν συμβαδίζει πάντα με την επίκληση του διεθνούς δικαίου που συχνά γίνεται σε άλλες περιπτώσεις. «Η Ελλάδα είναι μια χώρα που διαρκώς επικαλείται το διεθνές δίκαιο. Κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να το τιμήσει με μια πιο ξεκάθαρη στάση».

Ωστόσο θεωρεί σωστή την απόφαση αποστολής ελληνικών φρεγατών και αεροσκαφών στην Κύπρο, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ασφάλειας στην περιοχή. «Η αποστολή φρεγατών και αεροσκαφών είναι μια σωστή κίνηση. Βέβαια, αυτό που με ανησυχεί περισσότερο αυτή τη στιγμή δεν είναι τόσο το Ιράν, όσο οι πολλές στρατιωτικές δυνάμεις που έχουν συγκεντρωθεί στην περιοχή».

H Τουρκία

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στις κινήσεις της Τουρκίας, η οποία φέρεται να έχει αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις στην ίδια ζώνη επιχειρήσεων. «Η Τουρκία έχει στείλει F-16. Θα έπρεπε να υπάρξει μια σαφής καταδίκη αυτών των κινήσεων». Σε κάθε περίπτωση, ο διεθνολόγος εκτιμά ότι η σύγκρουση δεν μπορεί να παραταθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, κυρίως λόγω των οικονομικών πιέσεων που προκαλεί.

«Πιστεύω ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει μέσα σε περίπου μία εβδομάδα. Η κατάσταση είναι πλέον μη βιώσιμη για την παγκόσμια οικονομία και αυτό δημιουργεί αφόρητες πιέσεις για τον τερματισμό της σύρραξης». Και καταλήγει με μια φράση που συνοψίζει τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή: «Το σχέδιο των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν εξελίχθηκε όπως υπολογιζόταν. Το Ιράν άντεξε και τώρα είναι αυτό που βάζει τους όρους».

Διαβάστε επίσης

Ρωσία: Ισόβια στους 15 Ισλαμιστές που σκόρπισαν τον θάνατο στο Crocus City Hall της Μόσχας

Κάτι τρέχει στη Μόσχα: Χωρίς ίντερνετ τα κινητά εδώ και μία εβδομάδα… «για λόγους ασφαλείας»

Βόρεια Κορέα: Ετοιμάζει τη… διάδοχο ο Κιμ Γιονγκ Ουν – Η κόρη του πυροβολεί σε σκοπευτήριο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.