Η απόφαση του Ισραήλ να εξουσιοδοτήσει τον στρατό του να σκοτώσει οποιονδήποτε υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο βρίσκεται στη λίστα δολοφονιών του έχει εγείρει σημαντικά νέα ερωτήματα σχετικά με τη λεγόμενη στρατηγική «αποκεφαλισμού» και τους στόχους που επιδιώκει να επιτύχει.

Όπως σημειώνει ο Guardian, σε ιδιωτικές συνομιλίες, Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν ενημερώσει τους Αμερικανούς ομολόγους τους ότι, σε περίπτωση εξέγερσης, η ιρανική αντιπολίτευση θα «σφαγιαστεί». Αυτό φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τη στρατηγική του Μπένιαμιν Νετανιάχου να επιδιώξει την αλλαγή του καθεστώτος στοχεύοντας υψηλόβαθμα στελέχη του πολιτικού και ασφαλείας μηχανισμού του Ιράν.

Ωστόσο, ακόμη και πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, εμπειρογνώμονες και αναλυτές του Ιράν – καθώς και ορισμένοι πρώην αξιωματούχοι του Ισραήλ – ήταν σκεπτικοί ως προς το ενδεχόμενο να ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν με τέτοιου είδους επιθέσεις.

Μέχρι στιγμής, οι στοχευμένες επιθέσεις έχουν σκοτώσει, μεταξύ άλλων, τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, τον επικεφαλής της ασφάλειας Αλί Λαριτζάνι και τον υπουργό πληροφοριών Εσμάιλ Χατίμπ. Στο επίκεντρο του ζητήματος βρίσκεται η δομή και η ανθεκτικότητα του ιρανικού καθεστώτος – και ο τρόπος με τον οποίο τόσο το καθεστώς όσο και το ιρανικό κοινό ανταποκρίνονται σε τέτοιες επιθέσεις.

Πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκινήσουν τον πόλεμο πριν από τρεις εβδομάδες, οι ειδικοί είχαν εκτιμήσει ότι το καθεστώς βρισκόταν σε στασιμότητα ενόψει των διαδηλώσεων και ότι κάποια αλλαγή φαινόταν αναπόφευκτη. Αυτή η δυναμική έχει πλέον αλλάξει.

«Δεν πρόκειται για ένα καθεστώς που βασίζεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα», δήλωσε η Σανάμ Βακίλ, ειδική για το Ιράν στο Chatham House. «Υπάρχουν θεσμικά επίπεδα κάτω από κάθε άτομο και υποψιάζομαι ότι η αντίδραση σε επιθέσεις αποκεφαλισμού θα ήταν απλώς η προαγωγή από μέσα – αν και αυτό ενέχει τον κίνδυνο να αναδειχθούν άγνωστα και μη δοκιμασμένα πρόσωπα. Δεδομένου του ποσοστού επιτυχίας του Ισραήλ, μπορεί κανείς να φανταστεί ότι υπάρχουν ίσως άτομα χαμηλότερου βαθμού που δεν είναι τόσο πρόθυμα να αναλάβουν υψηλότερες θέσεις σε μια τόσο επικίνδυνη εργασία».

Μέχρι στιγμής, η Βακίλ δεν θεωρεί ότι η στρατηγική αποκεφαλισμού του Ισραήλ έχει στεφθεί με επιτυχία. «Προς το παρόν φαίνεται να κερδίζει χρόνο, και δεν είμαι σίγουρη τι προσπαθεί να επιτύχει η Αμερική, αλλά υπάρχει η πιθανότητα να δοθεί νέα πνοή στο σύστημα για να αναζωογονηθεί ένα καθεστώς που είχε αρχίσει να εξαντλείται, όπου τα άτομα που ανεβαίνουν στην ιεραρχία έχουν δει τους μέντορες, τους προϊσταμένους και τα μέλη της οικογένειάς τους να σκοτώνονται».

«Δεν είναι μια προσέγγιση που παράγει δημοκράτες τύπου Τζέφερσον, αλλά σκληροπυρηνικούς μαχητές της αντίστασης. Γεννά περισσότερη αντίσταση», είπε. Το ιστορικό των δολοφονιών του Ισραήλ δεν δείχνει μεγάλη επιτυχία. Τα τελευταία χρόνια έχει σκοτώσει πολλούς ανώτερους ηγέτες της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, συμπεριλαμβανομένου του πνευματικού ηγέτη της Χαμάς, Σέιχ Αχμέτ Γιασίν, το 2004, και του γενικού γραμματέα της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα. Ωστόσο, ενώ οι ισραηλινές εκστρατείες έχουν αποδυναμώσει αυτές τις ομάδες, και οι δύο έχουν ανακάμψει.

Ο Τζον Άλτερτμαν, από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών στη Ουάσινγκτον, είναι ένας ακόμη σκεπτικιστής, ο οποίος παραθέτει το παράδειγμα της Χαμάς, η οποία, όπως είπε, «ως πολιτικό κίνημα απορρόφησε τους μάρτυρές της και συνεχίζει να αγωνίζεται».

Σε πρόσφατη ανάρτησή του έγραψε: «Δυστυχώς, είναι απίθανο να επιτευχθεί ουσιαστική βελτίωση μέσω της αποκεφαλιστικής τακτικής. Κάθε περίπτωση είναι μοναδική και σε κάθε μία υπάρχει ένα στοιχείο τύχης. Ωστόσο, το ιστορικό για την προώθηση φιλόδοξων πολιτικών στόχων – κάτι που έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες – μέσω μιας περιορισμένης στρατιωτικής προσπάθειας είναι φτωχό».

Ενώ ανέφερε τη δολοφονία του Οσάμα Μπιν Λάντεν ως παράδειγμα του πώς μια μη κρατική ομάδα θα μπορούσε να αποδυναμωθεί σημαντικά με την απομάκρυνση ενός ηγέτη, ο Άλτερμαν είπε ότι η ισραηλινή απόπειρα αποκεφαλισμού ενός κράτους ήταν «άνευ προηγουμένου».

«Ένας από τους συνηθισμένους μύθους στην αμερικανική κυβέρνηση μετά την 11η Σεπτεμβρίου και πριν από την εισβολή στο Ιράκ ήταν ότι απλά έπρεπε να απομακρυνθούν οι “12 κακοί” (σ.σ. ανώτερα στελέχη του καθεστώτος) στο Ιράκ», δήλωσε στον Guardian. «Πίστευα ότι ήταν κακή ιδέα τότε και εξακολουθώ να πιστεύω το ίδιο και σήμερα. Ένα ζήτημα που δεν έχει λάβει επαρκή προσοχή είναι ότι αν εξαλείψεις τους ανθρώπους που έχουν αξιοπιστία στα μάτια των κακών, δεν θα υπάρχει κανείς με επιρροή για να τους σταματήσει».

«Επίσης, φαίνεται ότι υποτιμάται η ανθεκτικότητα του καθεστώτος. Ίσως είναι δυνατό να δημιουργηθεί μια εσωτερική διάσπαση, αλλά δεν γνωρίζω καμία ένδειξη ότι υπάρχουν μετριοπαθείς δημοκράτες που περιμένουν στην ουρά», είπε. Για τον Άλτερμαν, το πιο πιθανό αποτέλεσμα της στρατηγικής «αποκεφαλισμού» «είναι ένα εσωτερικά ασταθές Ιράν», το οποίο θα είναι πιο πιθανό να διαπράξει πράξεις βίας εκτός συνόρων, είτε μέσω κυβερνοπολέμου, είτε μέσω αντιπροσώπων, είτε μέσω τρομοκρατίας.

Το ζήτημα περιπλέκεται από το γεγονός ότι μια επιτυχημένη λαϊκή εξέγερση δεν είναι καν απαραίτητα το πιο πιθανό αποτέλεσμα ενός αποσταθεροποιημένου καθεστώτος. Σε δοκίμιο για το αμερικανικό περιοδικό Foreign Affairs, ο Αφσόν Οστοβάρ, εμπειρογνώμονας για τη Μέση Ανατολή, προέβλεψε ότι οποιοδήποτε πραξικόπημα θα προέρχονταν πιθανότατα από το εσωτερικό του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης, του ισχυρότερου παράγοντα στη χώρα, και θα είχε ως στόχο τη διατήρηση των υφιστάμενων θεσμών, μια πιθανή δυναμική που εξακολουθεί να ισχύει.

Ο Στίβεν Σάιμον, εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας στο Dartmouth College και πρώην μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, έγραψε στο War on the Rocks: «Το σενάριο που αξίζει περισσότερη προσοχή από ό,τι λαμβάνει δεν είναι η κατάρρευση του Ιράν, αλλά η αντοχή του Ιράν· πληγωμένο, ρεβανσιστικό και αδύνατο να κυβερνηθεί με τα εργαλεία που κέρδισαν τον πόλεμο».

Η Βακίλ είπε: «Υπάρχει επίσης κάτι διεστραμμένο σε αυτό. Αυτό που επιδιώκουν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ, και που με κάνει να αισθάνομαι τόσο άβολα, είναι ότι δεν υπάρχει καμία δυνατότητα δράσης, επιλογή ή δικαιοσύνη για τους Ιρανούς σε αυτή τη διαδικασία».

Διαβάστε επίσης:

«Ώρα μηδέν» στα Στενά του Ορμούζ

Το Πεντάγωνο ζητά 200 δισ. δολάρια από το Κογκρέσο για τον πόλεμο κατά του Ιράν

Ιρανικό χτύπημα στη μεγαλύτερη εγκατάσταση LNG στο Κατάρ, απειλές για όλο τον Περσικό – Οι IDF χτύπησαν για πρώτη φορά στόχους στο βόρειο Ιράν – Όλες οι εξελίξεις

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.